De invloed van een Persoonsgebonden Budget (PGB) op de berekening van de draagkracht

Portret van Marloes van der Hoeven, MfN-gecertificeerd Mediator
Marloes van der Hoeven
MfN-gecertificeerd Mediator
Echtscheiding & Relatiebeëindiging · 2026-02-15 · 6 min leestijd

Een scheiding is al complex genoeg, zonder dat er allerlei ingewikkelde regelingen bovenop komen. Toch is het net die financiële kant die vaak voor de meeste spanning zorgt.

Hoeveel moet je betalen? Hoeveel krijg je? En wat als je een Persoonsgebonden Budget (PGB) ontvangt? Dat is een vraag die we vaak horen in onze mediation praktijk.

Het voelt als een extra hoofdstuk in een boek waar je niet om had gevraagd.

Toch is het goed om te begrijpen hoe dit werkt, want een PGB kan een flinke impact hebben op de berekening van jullie draagkracht. Het is niet iets om bang voor te zijn, maar wel iets om helder te hebben. In deze gids leggen we uit wat de invloed is van een PGB op de financiële verdeling na een scheiding. We houden het simpel en praktisch, zodat je weet waar je aan toe bent.

Wat is een Persoonsgebonden Budget eigenlijk?

Een Persoonsgebonden Budget, of PGB, is een geldbedrag waarmee je zelf zorg kunt inkopen. In plaats van dat je naar een instelling gaat, regel je zelf je hulp.

Dit budget is specifiek bedoeld voor mensen die langdurige zorg nodig hebben, zoals ouderen, chronisch zieken of mensen met een beperking. Het idee is dat je meer vrijheid hebt om te kiezen wie je helpt en hoe. Je kunt bijvoorbeeld een eigen verzorgster betalen, of iemand die je helpt met het huishouden.

Het PGB is dus geen 'gratis geld' dat je naar eigen inzicht kunt besteden.

Het is een specifieke vergoeding voor specifieke zorgkosten. De Sociale Verzekeringsbank (SVB) beheert veel van deze budgetten. Voor ons als mediator is het belangrijk om te weten dat dit budget niet zomaar 'inkomen' is. Het is een bedrag dat bedoeld is voor je zorg. En dat maakt de berekening van draagkracht net even anders.

Waarom dit belangrijk is bij een echtscheiding

Als je uit elkaar gaat, moeten jullie veel regelen. Een van de belangrijkste dingen is de partneralimentatie.

De een moet de ander financieel ondersteunen. Om te bepalen hoeveel, kijken we naar de draagkracht. Dat is de financiële ruimte die iemand heeft na aftrek van vaste lasten. Een PGB lijkt in eerste instantie op inkomen.

Je ontvangt immers geld. Maar het is dus niet bedoeld om van te leven.

Het is bedoeld om zorg van te betalen. Als je partneralimentatie berekent, moet je dit budget op de juiste manier meenemen.

Doen we dat niet, dan klopt de berekening niet. De een zou dan te veel moeten betalen, of de ander zou te veel ontvangen. Dat is niet fair.

Een PGB kan ook invloed hebben op de berekening van kinderalimentatie. De zorgkosten die je met een PGB betaalt, tellen mee als kosten.

Dit kan de draagkracht verlagen. Kortom: het is essentieel om dit goed in kaart te brengen voor een eerlijke en duurzame afspraak.

De kern: Hoe een PGB de draagkracht beïnvloedt

Hier gaat het om de praktische kern. Hoe werkt dat nu in de berekening?

We maken een onderscheid tussen het budget zelf en de kosten die je ermee betaalt. Een PGB dat je ontvangt, tellen we in principe niet mee als inkomen voor de draagkracht. Waarom?

Omdat het een bestemmingsbudget is. Je mag het niet vrij besteden. De gedachtegang bij mediation is: dit geld is al 'uitgegeven' voordat het op je rekening komt. Het is bedoeld voor noodzakelijke zorg.

Stel, je ontvangt €500 per maand om iemand te helpen. Dit bedrag voegen we dus niet toe aan je inkomen bij de berekening van je draagkracht.

Het budget als inkomstenpost

Het is geen loon of uitkering die je vrij kunt besteden. We bekijken het budget dus als een 'nul-post' in je inkomsten. Dit voorkomt een vertekend beeld.

Je partner kan hierdoor niet claimen dat je meer te besteden hebt dan je daadwerkelijk doet. Hier wordt het interessant.

Het PGB is er om zorg van te betalen. Deze zorgkosten mag je aftrekken van je inkomen.

Dat verlaagt je draagkracht. In een scheidingsmediation wordt er gekeken naar je redelijke kosten van het bestaan. Zorgkosten horen daarbij. Als je met je PGB een hulp inhuurt, en je kunt dit aantonen met contracten en betalingen, dan mag dit worden meegerekend.

De zorgkosten als aftrekpost

Stel, je hebt recht op een PGB van €800 per maand en je betaalt hiermee een huishoudelijke hulp. Dan telt deze €800 dus als een kostenpost.

Dit kan flink schelen in de partneralimentatie die je moet betalen of ontvangen.

De mediator zal je vragen om bewijzen van deze kosten, zoals contracten of informatie over het ontslag uit hoofdelijke aansprakelijkheid en bijbehorende overboekingen. Zonder bewijs is het lastig om dit mee te nemen.

Het is dus belangrijk om je administratie op orde te hebben. Laten we het concreet maken. Stel, Jan heeft een inkomen van €3.000 per maand. Hij ontvangt een PGB van €600 per maand om zijn schoonmoeder te helpen.

Een rekenvoorbeeld

Hij betaalt hiermee een zorgverlener. Zonder PGB zouden zijn lasten lager lijken.

In de berekening doen we dit: we tellen het PGB niet bij zijn inkomen. Hij houdt dus €3.000 over. Vervolgens trekken we de zorgkosten van €600 af.

Uiteindelijk kijken we naar een draagkracht op basis van €2.400. Zonder deze correctie zouden we uitgaan van €3.000.

Dat scheelt een behoorlijk bedrag in alimentatie. Dit voorbeeld laat zien hoe essentieel het is om het PGB op de juiste manier te verwerken, zeker gezien de regels rondom kinderalimentatie en het kindgebonden budget.

Een mediator kan helpen om deze berekening samen te maken. Zo voorkom je dat je later voor verrassingen komt te staan.

Praktische tips voor de scheidingsmediation

Als je een PGB hebt en uit elkaar gaat, is het slim om je goed voor te bereiden.

  • Verzamel alle documentatie: Zorg dat je het besluit van de SVB (of zorgkantoor) bij de hand hebt. Bewaar alle contracten met de zorgverleners en bewijs van betalingen. Dit is cruciaal voor de berekening.
  • Bespreek het met je mediator: Geef meteen aan dat er een PGB is. De mediator kan hier rekening mee houden in de financiële inventarisatie. Vraag specifiek hoe het PGB wordt verwerkt in de draagkrachtberekening.
  • Hou rekening met de toekomst: Een PGB is niet voor altijd. Het kan stoppen als de zorgsituatie verandert. Maak afspraken over wat er gebeurt als het budget stopt of juist verhoogd wordt. Dit voorkomt discussies later.
  • Check de voorwaarden: Wees je ervan bewust dat een PGB niet zomaar mag worden gebruikt voor andere dingen dan de zorg. Houd dit strikt gescheiden. Dit voorkomt problemen met de SVB en zorgt voor helderheid in de scheiding.

Hieronder geven we een aantal concrete tips die je kunt bespreken tijdens de mediation. Een scheiding is een emotionele rollercoaster. Financiële onduidelijkheid maakt dat alleen maar erger.

Door het PGB goed te verwerken in de berekeningen, creëer je rust. Je weet dat de afspraken eerlijk zijn en gebaseerd op de werkelijkheid. Zo leg je een goede basis voor je toekomst na de scheiding, bijvoorbeeld door tijdig je bankspaarhypotheek af te wikkelen.

Disclaimer: Dit artikel is informatief van aard en is geen juridisch advies. Raadpleeg altijd een MfN-gecertificeerd mediator of juridisch adviseur voor jouw specifieke situatie. Mediationuitkomsten zijn afhankelijk van individuele omstandigheden.
Portret van Marloes van der Hoeven, MfN-gecertificeerd Mediator
Over Marloes van der Hoeven

Marloes is gecertificeerd mediator (MfN-register) met 14 jaar ervaring in echtscheiding, arbeids- en familiemediatie. Ze behandelt gemiddeld 60 zaken per jaar en schrijft toegankelijk over het mediationproces.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Echtscheiding & Relatiebeëindiging
Ga naar overzicht →