Wat zijn de sancties bij het schenden van de geheimhouding in mediation?
Stel je voor: je zit midden in een mediation voor je echtscheiding of een arbeidsconflict. Je deelt iets heel persoonlijks, in vertrouwen.
En dan ontdek je dat die informatie toch naar buiten is gekomen.
Dat voelt als een verraad. De geheimhouding is een van de fundamenten van mediation. Zonder die veiligheid werkt het niet.
In deze gids leg ik je precies uit wat er gebeurt als die vertrouwelijkheid wordt geschonden. We bespreken de sancties, de impact en hoe je jezelf kunt beschermen.
Wat is geheimhouding in mediation eigenlijk?
Geheimhouding in mediation betekent dat alles wat in de sessies wordt gezegd, vertrouwelijk blijft.
De mediator, jij en de andere partij zijn hieraan gebonden. Het is een wettelijke verplichting, vastgelegd in de Mediationwet. Dit is het tegenovergestelde van een rechtszaak, waar alles openbaar kan zijn.
In mediation praat je in een veilige omgeving, zonder angst voor juridische consequenties van je woorden. Waarom is dit zo cruciaal?
Omdat je alleen eerlijk kunt zijn als je weet dat je woorden niet tegen je gebruikt kunnen worden.
Je kunt creatieve oplossingen verkennen zonder je direct vast te leggen. Bij een echtscheiding gaat het over kinderen en geld. Bij een arbeidsmediation over functioneren en toekomst. Zonder vertrouwelijkheid stopt het gesprek vaak al voor het begint.
De mediator bewaakt dit proces. Deze verplichting geldt niet alleen voor de mediator.
Ook jij en de andere partij mogen niets doorvertellen. Een mediator die hierover twijfelt, zal hier aan het begin van elke mediation duidelijk afspraken over maken. Dit wordt vastgelegd in een mediationovereenkomst.
De kern: wat gebeurt er bij schending?
Een schending van de geheimhouding is een serieus vergrijp. De sancties zijn er in verschillende soorten en maten, afhankelijk van wie de schending pleegt en hoe het gebeurt.
1. Sancties via de mediator en het mediationprotocol
Laten we de mogelijke consequenties stap voor stap bekijken. De mediator is de hoeder van het proces.
Als een partij de geheimhouding schendt, kan de mediator het mediationtraject direct beëindigen. Dit is vaak de eerste en zwaarste sanctie in het proces zelf. De veiligheid is weg, dus zinvolle gesprekken zijn niet meer mogelijk.
De mediator kan ook weigeren verder te gaan totdat de schending is hersteld, bijvoorbeeld door een rectificatie. De mediator zelf kan ook in de fout gaan. Bijvoorbeeld door onzorgvuldig te werk te gaan of vertrouwelijke informatie te delen met derden zonder toestemming. Dit is een ernstige overtreding van de professionele standaard.
2. Tuchtrechtelijke sancties voor de mediator
Een mediator die dit doet, riskeert een klacht bij het MfN (Mediatorsfederatie Nederland) of een tuchtcollege.
Een MfN-gecertificeerd mediator is gebonden aan een tuchtrecht. Als er een klacht wordt ingediend over schending van de geheimhouding, kan het tuchtcollege maatregelen opleggen.
Dit kan variëren van een berisping tot een schorsing of zelfs intrekking van de registratie in het MfN-register. Dit is een zwaarwegende sanctie voor de professional. De klachtprocedure is toegankelijk voor de deelnemers.
Het MfN-register biedt een duidelijk klachtreglement. De kosten voor een dergelijke procedure zijn laag, maar de impact op de mediator is groot.
3. Civielrechtelijke aansprakelijkheid
Het is een belangrijk waarborg voor de kwaliteit van mediation. Als een partij de geheimhouding schendt en daarmee schade veroorzaakt, kan die partij aansprakelijk worden gesteld vanwege de juridische gevolgen van deze schending. Stel, je ex-partner vertelt in de familiebemiddeling iets over je financiën en dat leidt tot een reputatieschade of een nadelige beslissing in de echtscheiding.
Je kunt dan een schadevergoeding eisen. Dit gaat via de civiele rechter.
De bewijslast ligt hier wel lastig. Je moet aantonen dat de informatie vertrouwelijk was, dat de schending heeft plaatsgevonden en dat dit direct tot schade heeft geleid.
Een mediator kan hier als getuige optreden, maar de mediator is ook gebonden aan geheimhouding. Dit maakt het complex, zeker gezien het effect van een mediationclausule op de gang naar de rechter. Het is vaak een juridisch steekspel dat je wilt vermijden.
4. Strafrechtelijke consequenties
In extreme gevallen kan schending van geheimhouding zelfs strafrechtelijke gevolgen hebben. Denk aan smaad of laster als vertrouwelijke informatie opzettelijk wordt gebruikt om iemand zwart te maken. Dit is zeldzaam, maar het kan. Vooral bij arbeidsmediation, waar het gaat over integriteit en roddels, kan een schending leiden tot een aangifte.
De politie en het openbaar ministerie kunnen hier een onderzoek naar instellen.
Een ander voorbeeld is het schenden van een geheimhoudingsplicht die expliciet is overeengekomen in een contract. In arbeidszaken kan dit onderdeel zijn van een vaststellingsovereenkomst.
Schending leidt dan tot een boeteclausule. Dit is een directe financiële sanctie die vaak al in het contract staat.
Hoe bescherm je jezelf?
De beste manier om sancties te voorkomen, is door goede afspraken te maken. Begin bij het begin.
Zorg dat je een mediator kiest die gecertificeerd is en staat ingeschreven in het MfN-register.
Dit is het kwaliteitskeurmerk. Een MfN-mediator houdt zich aan strikte regels, waaronder geheimhouding. Vraag voordat je start duidelijk naar de mediationovereenkomst.
Daarin staat de geheimhoudingsplicht expliciet vermeld. Lees dit goed door.
Bespreek met je mediator wat er gebeurt als iemand de afspraken overtreedt. Een goede mediator zal dit proactief met je bespreken. Let ook op de kosten. Een mediator rekent vaak een uurtarief tussen de € 120 en € 200 exclusief btw.
Een echtscheidingsmediation traject kost gemiddeld tussen de € 1.500 en € 3.000, afhankelijk van de complexiteit en de kosten voor een zakelijke vaststellingsovereenkomst.
Bij arbeidsmediation kunnen de kosten oplopen tot € 4.000, maar dit wordt vaak door de werkgever vergoed. Check je rechtsbijstandverzekering of de Raad voor Rechtsbijstand voor een toevoeging (gesubsidieerde rechtsbijstand). De kosten voor een klachtprocedure bij het MfN zijn laag, maar de emotionele en financiële impact van een schending zijn vaak veel groter.
Een mediator is als een pottenbakker: hij creëert een veilige ruimte waar jij je verhaal kunt vormen. Als de wanden van de pot breken, is het resultaat niets.
Praktische tips voor een veilig mediationproces
Wil je zeker weten dat je mediation soepel verloopt? Hier zijn een paar concrete stappen die je kunt nemen: Onthoud dat mediation een proces is van vertrouwen. De sancties zijn er om dat vertrouwen te beschermen.
- Kies een MfN-gecertificeerde mediator: Dit is je beste garantie voor kwaliteit en professionaliteit. Zoek in het MfN-register naar een mediator die gespecialiseerd is in echtscheiding, arbeid of familiebemiddeling.
- Lees de mediationovereenkomst: Zorg dat je begrijpt wat er staat over geheimhouding. Vraag om uitleg als iets niet duidelijk is.
- Spreek een sanctie af: Bespreek met de mediator wat er gebeurt als iemand de geheimhouding schendt. Een beëindiging van de mediation is vaak de eerste stap.
- Bewaar documentatie: Houd alle correspondentie en notulen van de sessies bij. Dit helpt bij een eventuele klachtprocedure.
- Vraag om een vertrouwelijkheidsverklaring: In sommige gevallen, vooral bij arbeidsmediation, kan een extra verklaring worden opgesteld. Dit versterkt de afspraken.
- Voel je veilig: Als je je niet veilig voelt, bespreek dit direct met de mediator. Een goede mediator past het proces aan.
Als je je houdt aan de afspraken, is mediation een krachtig middel om conflicten op te lossen zonder de rechter.
Dit artikel is informatief van aard en is geen juridisch advies. Raadpleeg altijd een MfN-gecertificeerd mediator of juridisch adviseur voor jouw specifieke situatie. Mediationuitkomsten zijn afhankelijk van individuele omstandigheden.