Vergoeding van mediation bij onteigeningszaken door de zakelijke verzekeraar

Portret van Marloes van der Hoeven, MfN-gecertificeerd Mediator
Marloes van der Hoeven
MfN-gecertificeerd Mediator
Juridisch Kader, Kwaliteitseisen & Kosten · 2026-02-15 · 5 min leestijd

Een conflict over onteigening voelt vaak als een gevecht op leven en dood. Je voelt je overvallen, je bent je eigendom of bedrijfsruimte kwijt en dan begint er ook nog een juridische strijd.

Voordat je het weet, zit je vast in procedures die maanden, soms jaren duren.

Maar wat als er een manier is om de strijdbijl begraven zonder dat je direct voor de rechter hoeft te vechten? Mediation bij onteigeningszaken door de zakelijke verzekeraar is zo’n pad. Het is geen magische oplossing, maar het kan je veel stress en geld besparen. In deze gids leg ik je precies uit hoe dit werkt, wat het kost en wat je kunt verwachten.

Kosten van een mediator

De eerste vraag die je waarschijnlijk hebt: wat kost dit me? Dat is een eerlijke vraag.

Niemand zit te wachten op onverwachte rekeningen. Over het algemeen werken mediators met een uurtarief.

Voor zakelijke mediation, zoals bij onteigeningszaken, ligt dat gemiddeld rond de € 150 per uur, exclusief btw. Het totaalbedrag hangt af van de complexiteit van het conflict. Een simpele zaak kan in een paar sessies worden opgelost. Een ingewikkeld onteigeningsgeschil met veel partijen en belangen kan langer duren.

De mediator kan vaak een inschatting maken van het aantal benodigde uren.

Vraag hier altijd expliciet naar bij de intake.

Overheid betaalt soms mee

Gelukkig hoef je het niet altijd helemaal zelf te betalen. De overheid stimuleert mediation omdat het de druk op de rechtbanken verlicht.

Overheid betaalt mee bij mediation naast rechtszaak

Er zijn verschillende regelingen die kunnen helpen de kosten te drukken. Als je al een procedure bent gestart of er loopt er een, is er een speciale regeling. De overheid betaalt een startbijdrage voor de eerste 2,5 uur mediation.

Dit is vaak genoeg om te kijken of mediation kans van slagen heeft. Let wel op: dit is een bijdrage, niet de volledige vergoeding.

Een belangrijk detail dat nogal eens wordt vergeten: griffierechten die je al hebt betaald voor een rechtszaak, krijg je niet terug als je alsnog kiest voor mediation zonder schriftelijke overeenkomst.

Die kosten zijn dus 'verloren'. Wel scheelt het dat je geen duur procesvoering meer hoeft te voeren, wat vaak veel duurder is dan die griffierechten. Voor particulieren met een laag inkomen is er de gesubsidieerde rechtsbijstand via de Raad voor Rechtsbijstand. Dit kan ook gelden voor mediation.

De Raad beoordeelt of je in aanmerking komt voor een toevoeging (een subsidie) voor de mediator. Dit maakt mediation voor veel meer mensen toegankelijk.

Vergoeding mediation bij verzekeraar

Hier wordt het specifiek interessant voor jouw situatie: de zakelijke verzekeraar. In veel gevallen van onteigening speelt een verzekeraar een rol.

Bijvoorbeeld een opstalverzekering of een bedrijfsverzekering. Of de verzekeraar mediation vergoedt, hangt af van je polis en de aard van het geschil. Veel zakelijke rechtsbijstandsverzekeringen hebben een clausule die mediation dekt.

Dit is vaak een standaardonderdeel van de dekking. Het is cruciaal om je polisvoorwaarden erop na te slaan.

Soms staat er expliciet dat mediation wordt vergoed wanneer dit wordt geadviseerd door de juridisch adviseur of de verzekeraar zelf. Er is onlangs een belangrijk arrest van de Hoge Raad geweest (HR 12 juli 2024, ECLI:NL:HR:2024:1078). Dit arrest bevestigt dat mediationclausules in verzekeringen vaak ruim worden uitgelegd.

Dit betekent dat de verzekeraar niet te snel mag weigeren om mediation te vergoeden als dit een reële optie is om het geschil te beëindigen. Het dwingt verzekeraars om serieus naar mediation te kijken.

Wat vaak gebeurt, is dat de verzekeraar de kosten van de mediator voor zijn rekening neemt, mits de mediator is aangesloten bij een erkend register. Informeer ook naar de vergoeding van mediation bij letselschade door de aansprakelijke partij.

Dit is dus een directe manier om kosten te besparen. Raadpleeg je verzekeringspolis of neem contact op met je verzekeringsadviseur om te checken wat jouw dekking precies inhoudt.

Mediation bij verzekeringsgeschillen: partijen gedwongen met elkaar om tafel?

De titel van dit stuk roept een spannende vraag op: word je gedwongen? In Nederland is mediation in beginsel vrijwillig. Je kunt niet worden verplicht om te gaan zitten als je dat echt niet wilt.

Dat is een fundamenteel uitgangspunt. Echter, in de praktijk en in sommige contracten kan een mediationclausule in de algemene voorwaarden van zakelijke dienstverleners staan die partijen verplicht om eerst te proberen te bemiddelen voordat ze naar de rechter stappen.

Weigering om mee te werken kan consequenties hebben, zoals het niet vergoeden van proceskosten later. De Hoge Raad heeft in het genoemde arrest benadrukt dat deze clausules serieus moeten worden genomen.

Het is dus niet zo dat je zomaar kunt zeggen: "Ik wil niet". De rechter kan je vragen om eerst mediation te proberen. Zie het niet als een straf, maar als een kans. Een kans om zonder al te veel juridisch getouwtrek een oplossing te vinden die voor beide partijen werkbaar is.

Praktische tips voor jouw situatie

Je zit nu waarschijnlijk met veel vragen. Hoe nu verder? Hier zijn concrete stappen die je kunt zetten.

  • Check je polis: Pak je verzekeringspapieren erbij. Kijk naar de dekking voor rechtsbijstand en specifiek naar mediation. Staat er iets over in? Wat zijn de voorwaarden?
  • Vraag het je verzekeraar: Bel of mail je verzekeraar. Vraag expliciet: "Wordt mediation in mijn geval vergoed via mijn rechtsbijstandsverzekering?" Leg de situatie uit. Zij kunnen je vaak direct vertellen of je recht hebt op vergoeding.
  • Leg afspraken vast: Ga je mediation in? Zorg dat je de kostenverdeling schriftelijk vastlegt in de mediationovereenkomst. Wie betaalt wat? Wordt het vergoed door de verzekeraar? Of betaal je zelf? Wees hierover van tevoren duidelijk.
  • Kies een MfN-gecertificeerde mediator: Kies altijd voor een mediator die staat ingeschreven in het MfN-register. Dit is het kwaliteitskeurmerk. Veel verzekeraars eisen dit zelfs voor vergoeding. Een gecertificeerde mediator heeft de juiste opleiding en ervaring.
  • Bedenk wat je wilt: Mediation werkt alleen als je het echt wilt proberen. Bedenk voor jezelf: wat is mijn ideale uitkomst? Wil je een schadevergoeding? Wil je een oplossing die je bedrijfsvoering redt? Wees helder over je belangen.

Mediation bij onteigeningszaken via je verzekeraar is een krachtig instrument. Het biedt ruimte voor een oplossing die recht doet aan jouw belangen, zonder dat je direct in een vechtpartij voor de rechter belandt. Het bespaart tijd, geld en vooral heel veel energie.

Disclaimer:
Dit artikel is informatief van aard en is geen juridisch advies. Mediation is maatwerk. Raadpleeg altijd een MfN-gecertificeerd mediator of juridisch adviseur voor jouw specifieke situatie. Mediationuitkomsten zijn afhankelijk van individuele omstandigheden.
Portret van Marloes van der Hoeven, MfN-gecertificeerd Mediator
Over Marloes van der Hoeven

Marloes is gecertificeerd mediator (MfN-register) met 14 jaar ervaring in echtscheiding, arbeids- en familiemediatie. Ze behandelt gemiddeld 60 zaken per jaar en schrijft toegankelijk over het mediationproces.