Vrijstelling van werk met behoud van loon: Juridische formulering in de VSO
Een vaststellingsovereenkomst (VSO) regelt de beëindiging van je dienstverband. Een veelvoorkomende afspraak hierin is de vrijstelling van werk met behoud van loon.
Je hoeft niet meer naar kantoor, maar je salaris loopt door tot de einddatum. Dit klinkt aantrekkelijk, maar het is essentieel dat deze afspraken juridisch waterdicht worden geformuleerd. Een foutje kan je later duur komen te staan, bijvoorbeeld bij je WW-uitkering of bij de verrekening van je vakantiedagen. In dit artikel lees je hoe je dit slim aanpakt.
Wat is vrijstelling van werk bij een vaststellingsovereenkomst?
Vrijstelling van werk betekent dat je werkgever je ontheft van je arbeidsplicht. Jij blijft in dienst en ontvangt je volledige salaris, maar je hoeft geen werkzaamheden meer te verrichten.
Denk aan een 'garderobe-urenregeling' of 'sabbatical'. Het is een contractuele afspraak tussen jou en je werkgever, vastgelegd in de VSO. Let op: dit is niet hetzelfde als een eenzijdige non-actiefstelling door de werkgever.
Bij non-actiefstelling is er vaak sprake van een disciplinaire maatregel. Bij vrijstelling in een VSO is het een wederzijds akkoord om het dienstverband op een rustige manier te beëindigen.
Je bent formeel nog in dienst, dus de normale regels voor goed werknemerschap (art. 7:611 BW) blijven van kracht.
Hoe lang duurt de vrijstelling van werk?
De vrijstelling begint meestal op de dag dat jij en je werkgever akkoord gaan met de VSO. De einddatum is de laatste dag van je dienstverband.
De duur hangt af van je fictieve opzegtermijn. De werkgever moet je immers net zo lang betalen als de opzegtermijn die geldt bij een normale opzegging. De minimale duur is vaak één maand.
Als je bijvoorbeeld recht hebt op drie maanden opzegtermijn, kan de vrijstelling drie maanden duren.
Zorg dat de einddatum in de VSO hierop aansluit. Anders loop je het risico dat het UWV je WW-uitkering later weigert, omdat de werkgever je te vroog heeft laten gaan.
Salaris en emolumenten
Tijdens de vrijstelling ontvang je je normale salaris. Dit is wettelijk geregeld.
- Vakantiegeld: Dit bouw je nog op over de periode dat je vrijgesteld bent.
- Vakantiedagen: Je bouwt nog steeds vakantiedagen op. Je kunt deze opnemen, maar dat hoeft niet.
- Bonussen en provisie: Check of deze worden doorbetaald. In de praktijk worden bonussen vaak stopgezet. Spreek dit expliciet af.
- Auto, telefoon en laptop: Mag je de leaseauto houden? Wanneer moet de laptop ingeleverd worden? Regel dit schriftelijk.
Maar het gaat niet alleen om je basissalaris. Je moet goed kijken naar de secundaire voorwaarden en variabele beloningen.
Een veelgemaakte fout is het stilzwijgend verrekenen van bovenwettelijke vakantiedagen. Dit mag alleen als jij hier uitdrukkelijk en ondubbelzinnig mee instemt. Voorkom ook een conflict over de vergoeding van zakelijke kilometers en laat je hierover niet verrassen.
Wat als je liever doorwerkt?
Vrijstelling is niet altijd verplicht. Soms wil je liever aan het werk blijven tot de einddatum.
Misschien vanwege je carrière, je netwerk of gewoon om bezig te blijven. In een VSO kun je afspreken dat je wél blijft werken. Een andere mogelijkheid is een combinatie.
Je kunt bijvoorbeeld de eerste maand vrijstelling nemen en de laatste maand weer aan het werk gaan. Of je werkt deels vrijgesteld.
Dit heet een deeltijd-vrijstelling. Bespreek deze opties met je werkgever.
In mediation kan hier vaak een middenweg in worden gevonden.
Wat gebeurt er met je vakantiedagen?
Je bouwt tijdens de vrijstelling gewoon vakantiedagen op. Over deze dagen mag je geen 'dubbele' vergoeding krijgen.
De vraag is: neem je ze op of laat je ze uitbetalen? Wettelijke vakantiedagen vervallen in principe 6 maanden na het kalenderjaar waarin je ze hebt opgebouwd.
Je moet ze dus opnemen voor die tijd, tenzij je werkgever ze uitbetaalt. Bovenwettelijke dagen mogen worden doorbetaald bij beëindiging. Let op: Laat nooit zomaar in de VSO opnemen dat alle resterende vakantiedagen worden 'verrekend' of 'vervallen'. Eis dat er expliciet wordt opgenomen dat je instemt met de verrekening. Dit voorkomt discussies later.
Gevolgen voor je WW-uitkering
Vrijstelling met behoud van loon kan invloed hebben op je WW-uitkering. Het UWV toetst het volledige ontslagdossier.
- Initiatief werkgever: De VSO moet duidelijk vermelden dat de werkgever het initiatief heeft genomen tot beëindiging.
- Geen verwijtbaarheid: Jij mag het ontslag niet hebben veroorzaakt (geen dronkenschap, diefstal, etc.).
- Beschikbaarheid: Je moet beschikbaar blijven voor de arbeidsmarkt. Tijdens de vrijstelling hoef je niet actief te solliciteren, maar je bent wel 'in de markt'.
- Fictieve opzegtermijn: De einddatum moet de wettelijke of contractuele opzegtermijn respecteren. Is de einddatum te vroeg? Dan kan het UWV de WW weigeren.
De VSO moet aan een aantal voorwaarden voldoen om je recht op WW veilig te stellen: Twijfel je over de formulering? Bel gratis met de juridische controlelijn (088-6002800) om de VSO door te nemen.
Ziekte tijdens vrijstelling
Word je ziek tijdens je vrijstelling? Dan gelden de normale ziektewetregels.
Je werkgever betaalt het salaris door (minimaal 70% van het loon, maximaal het dagloon). Je bent verplicht je ziek te melden bij je werkgever.
Het is belangrijk dat je je ook houdt aan de verplichtingen van het UWV. Tijdens ziekte hoef je niet actief te solliciteren, maar je moet wel meewerken aan je re-integratie. Ook tijdens een vrijstelling. Een ziektemelding kan complex zijn als je al een VSO hebt getekend. Laat je hierover goed adviseren.
Waar moet je op letten bij vrijstelling van werk?
Een VSO is een sluitend document. Alles wat je nu niet regelt, is later moeilijk recht te zetten.
- Controleer de einddatum: Sluit deze aan op je fictieve opzegtermijn?
- Vakantiedagen: Sta je expliciet toe dat ze verrekend worden?
- Vrijstelling vs non-actief: Staat er dat het om een vrijstelling gaat op basis van wederzijds goedvinden?
- Bonussen: Worden ze doorbetaald? Vraag dit na.
- Bedrijfsmiddelen: Wat mag je houden? Wanneer lever je in?
- Concurrentiebeding: Vraag om versoepeling of schrapping. Een concurrentiebeding loopt vaak nog door tijdens de vrijstelling.
Gebruik deze checklist om je VSO te controleren: Vertrouw je erop dat alles klopt? Teken dan pas. Een mediator of jurist kan je helpen bij de onderhandelingen. De kosten voor mediation variëren, maar een vergoeding voor juridisch advies opnemen in de vaststellingsovereenkomst is vaak al voldoende om je te beschermen.
Conclusie
Vrijstelling van werk met behoud van loon is een gunstige regeling, maar alleen als het juridisch goed is geregeld. Voorkom dat je later voor verrassingen komt te staan bij het UWV, bijvoorbeeld door hulp bij een loonsanctie van 52 weken, of bij de verrekening van je eindafrekening.
Laat je VSO altijd controleren door een MfN-gecertificeerd mediator of jurist. Zo weet je zeker dat je met een gerust hart kunt beginnen aan je volgende hoofdstuk.
Disclaimer: Dit artikel is informatief en geen juridisch advies. Raadpleeg altijd een MfN-gecertificeerd mediator of juridisch adviseur voor jouw specifieke situatie. Mediationuitkomsten zijn afhankelijk van individuele omstandigheden.