Hoe een mediator de transitievergoeding berekent conform artikel 7:673 BW

Marloes van der Hoeven

MfN-gecertificeerd Mediator

Stel je voor: je zit tegenover je (ex-)partner bij de mediator. De sfeer is oké, niet te gespannen.

Jullie willen er samen uitkomen, zonder dat een rechter beslist over jullie toekomst. Maar dan komt het onderwerp geld op tafel. Specifiek: de transitievergoeding. Een getal dat flink kan oplopen, tot wel €94.000,- of 1 jaarsalaris. Hoe kom je daar eigenlijk? Wat is eerlijk?

Een mediator kijkt niet alleen naar de wet, maar naar het totaalplaatje. Dit is hoe zo'n berekening in zijn werk gaat, stap voor stap, gewoon helder uitgelegd.

Wat je nodig hebt voordat je begint

Voordat de calculator tevoorschijn getoverd wordt, is het zaak dat alle benodigde data op tafel ligt. Een mediator kan niet rekenen met gissingen.

Let op: We hebben het hier over het juridische kader van artikel 7:673 BW. Dit is de formele basis, maar in mediation kijken we vaak naar maatwerk en totaaloplossingen.

Jij en je partner (of collega) moeten dus even de papieren bij elkaar zoeken. Zie het als het klaarzetten van je ingrediënten voordat je gaat koken. Wat moet er concreet liggen?

• De arbeidsovereenkomst: Check de ingangsdatum en de einddatum (of de datum waarop het contract stopt).
• Loonstroken van het afgelopen jaar: Om het gemiddelde maandsalaris te bepalen (inclusief vakantiegeld en eventuele vaste toeslagen).
• Einde dienstvergang reden: Is het ontslag met wederzijds goedvinden? Of een einde van een tijdelijk contract?
• Leeftijd van de werknemer op het moment van ontslag: De transitievergoeding stijgt namelijk naarmate iemand ouder is (vanaf 50 jaar).
• Overzicht van scholingskosten: Als de werkgever heeft betaald voor opleidingen die de werknemer nu heeft, mag dat soms worden afgetrokken.

Tijdsindicatie: Het verzamelen duurt vaak een uurtje of 2.
Veelgemaakte fout: Vergeten dat een eindejaarsuitkering of vaste bonus meetelt voor het loon.

Alleen reiskostenvergoedingen tellen vaak niet mee. Wees hier scherp op.

Stap 1: Het gemiddelde maandsalaris bepalen

Hier begint de daadwerkelijke berekening. De mediator kijkt naar wat je in de afgelopen 12 maanden hebt verdiend.

Dit is niet alleen je bruto maandsalaris op je loonstrook. Het is het totaalplaatje. De instructie: Maatvoering: Stel, je bruto salaris is €3.500,-, je krijgt elk jaar een dertiende maand en 8% vakantiegeld. Dan is je gemiddelde maandloon €3.500 + (€3.500 x 0,08) + (€3.500 / 12) = ongeveer €3.800,- per maand. Dit bedrag is de basis voor de rest.

1. Tel al je inkomsten van de afgelopen 12 maanden bij elkaar op.
2. Denk aan: basisloon, vaste toeslagen (bijvoorbeeld ADV-dagen of onregelmatigheidstoeslag), vakantiegeld (8%) en eindejaarsuitkering.
3. Deel dit totaalbedrag door 12.

Veelgemaakte fout: Alleen kijken naar het bedrag op de 'loon'-regel en de vaste netto onkostenvergoedingen meetellen. Nee: dit gaat over bruto bedragen en vaste componenten. Ook een structurele dertiende maand telt volledig mee.

Stap 2: De anciënniteit tellen (volledige dienstjaren)

De volgende stap is simpel rekenwerk, maar cruciaal. De mediator kijkt naar hoe lang je ononderbroken in dienst bent geweest bij deze werkgever.

Dit noemen we de anciënniteit. De instructie: Maatvoering: Als je 5 jaar en 7 maanden in dienst bent, rekent de mediator met 6 jaar. Als je 5 jaar en 4 maanden in dienst bent, rekent hij met 5 jaar. Tijdsindicatie: Dit duurt 2 minuten.
Veelgemaakte fout: Vergeten dat een contractbreuk tussentijds de teller opnieuw op零 kan zetten. Of dat de periode bij een detachering soms meetelt bij de inlener.

1. Neem de startdatum van het contract.
2. Tel hier per volledig dienstjaar €0 per maand loon op.
3. Is er sprake van een deel van een jaar? Dat telt alleen als het minimaal een half jaar is. Is het korter? Dan wordt dit genegeerd. Is het langer? Dan wordt het naar boven afgerond op een heel jaar.

Stap 3: De leeftijdscorrectie (de 'ouderdomstoeslag')

Hier wordt het ingewikkelder, maar de mediator doet het werk voor je. De wetgever vindt dat oudere werknemers langer nodig hebben om een nieuwe baan te vinden.

Daarom gaat er een extra schuif in de berekening. De instructie: Maatvoering: De basis is €0 per jaar dienstverband.

1. Bepaal de leeftijd van de werknemer op de dag dat het contract eindigt.
2. Is de werknemer 50 jaar of ouder? Dan geldt er een extra factor.

Als de werknemer 50 jaar of ouder is, wordt dit bedrag verhoogd. De exacte factor hangt af van de precieze datum van indiensttreding en de einddatum (de 'oude' of 'nieuwe' wetgeving). In mediation wordt vaak de wettelijke berekening als startpunt genomen, waarna gekeken wordt of er maatwerk nodig is. Veelgemaakte fout: De leeftijd van de partner meetellen.

Nee, het gaat om de leeftijd van de werknemer wiens contract stopt. Ook wordt vaak gedacht dat de vergoeding direct bij 50 jaar enorm stijgt; het is een geleidelijke opbouw.

Stap 4: De definitieve formule toepassen

De mediator combineert nu de stappen. Er is een vaste wettelijke formule, waarbij ook gekeken wordt naar de beëindigingsclausule in de overeenkomst. Voor mediation is het doel vaak: hoeveel geld is er nodig om een stabiele financiële situatie te creëren na de scheiding of het ontslag? De formule (vereenvoudigd):

Maatvoering: Stel: Maandsalaris €3.800, 6 dienstjaren, leeftijd 45 jaar. De basis is €0 per jaar.

• Voor werknemers < 50 jaar: (Gemiddelde maandsalaris x Aantal dienstjaren) x factor (die varieert van 0 tot 1).
• Voor werknemers ≥ 50 jaar: De berekening is complexer, maar vaak resulteert dit in een hoger bedrag per dienstjaar.

De mediator rekent: €3.800 x 6 x 0 (factor) = €0. Dit is het minimum.

Houd daarnaast rekening met de btw over de mediator kosten. Stel de leeftijd is 55 jaar, dan kan dit oplopen tot €3.800 x 6 x 1 (of een deel daarvan) = €22.800. Veelgemaakte fout: De wettelijke maximumvergoeding (€94.000 of 1 jaarsalaris) overschrijden zonder dat dit expliciet wordt afgesproken. De mediator houdt dit in de gaten.

Stap 5: De uitspraak van de mediator en maatwerk

Een mediator is geen rechter. Hij of zij berekent de wettelijke minimumvergoeding als startpunt, maar het gesprek gaat verder. Dit hangt samen met de juridische positie van de mediator; in mediation mag je namelijk afwijken van de wet.

Je kunt afspreken dat de transitievergoeding wordt verrekend met andere zaken. De instructie:

1. Leg het berekende bedrag op tafel.
2. Bespreek of dit bedrag recht doet aan de toekomst van beide partijen.
3. Kijk naar de totale vermogensverdeling (huis, spaargeld, schulden).

Maatvoering: Stel, de partner die de transitievergoeding krijgt, houdt het huis. Dan kan de mediator voorstellen: "We verrekenen de transitievergoeding met de overwaarde van het huis. De partner die het huis krijgt, houdt het huis, de ander krijgt een deel van de overwaarde plus de transitievergoeding uitbetaald." Dit voorkomt dat de ontvanger met een hoop cash achterblijft en de ander met een hoge hypotheek.

Veelgemaakte fout: De transitievergoeding