Wat is de juridische status van een deelakkoord tijdens een mediationproces?

Marloes van der Hoeven

MfN-gecertificeerd Mediator

Een deelakkoord voelt soms als een tussenstap, maar het kan een enorme impact hebben op je hele mediationtraject. Misschien zit je middenin een echtscheiding, een arbeidsconflict of een familieruzie en vraag je je af: wat betekent het eigenlijk als we alvast overeenstemming bereiken over één onderdeel? Is dat bindend? Kun je er later nog op terugkomen? In dit stuk leg ik je uit hoe dat juridisch zit, zonder ingewikkelde termen.

Wat is een deelakkoord eigenlijk?

Een deelakkoord is een schriftelijke afspraak over één of enkele punten tijdens een mediationproces.

Je sluit het af voordat alle onderwerpen zijn besproken. Denk aan een tijdelijke regeling voor kinderalimentatie tijdens een echtscheiding, of een afspraak over werktijden bij arbeidsmediation. Het is geen volledige vaststellingsovereenkomst, maar een bouwsteen. De juridische status hangt af van hoe je het formuleert.

Meestal is een deelakkoord bindend voor de onderdelen die expliciet zijn vastgelegd. Dat betekent: je kunt er later niet zomaar van afwijken.

Een deelakkoord is als een puzzelstuk: het past nu, maar het complete plaatje moet nog helder worden.

Tegelijkertijd is het geen eindoordeel; de rest van de mediation gaat door.

Waarom is dit belangrijk? Omdat je sneller rust creëert. In een echtscheiding kun je bijvoorbeeld alvast afspraken maken over de woning, terwijl de verdeling van spullen nog loopt. Dat vermindert stress en geeft ruimte om de complexere onderwerpen goed te bespreken.

Hoe werkt een deelakkoord in de praktijk?

De mediator begeleidt het proces en zorgt dat beide partijen begrijpen wat ze ondertekenen. Een deelakkoord wordt altijd schriftelijk vastgelegd, vaak als bijlage bij de mediationovereenkomst. Hierin staan: De mediator tekent niet als partij, maar als getuige van de wilsovereenstemming.

• de specifieke afspraken (bijvoorbeeld: “Partijen komen overeen dat de woning tot 1 januari 2025 door A wordt bewoond”)
• de datum van ondertekening
• een vermelding dat het deelakkoord deel uitmaakt van het lopende mediationtraject

Dit geeft het akkoord extra gewicht. Als je later toch uit elkaar wilt over dat onderdeel, moet je actie ondernemen: bijvoorbeeld via een nieuwe mediationronde of, in het uiterste geval, een rechtszaak.

In arbeidsmediation zie je vaak deelakkoorden over: Bij echtscheidingen gaat het vaak om: De kracht van een deelakkoord is dat het maatwerk is. Je past het toe op jouw situatie, zonder dat alle emoties van andere onderwerpen meespreken.

• een tijdelijke werkhervatting
• een studiebudget
• een ontslagvergoeding (aanvulling op de wettelijke transitievergoeding)

• kinderalimentatie (tijdelijk)
• gebruik van de gezinsauto
• verdeling van de hypotheeklasten

Kosten en kwaliteit: wat mag je verwachten?

Mediationkosten hangen samen met het aantal sessies en de complexiteit. Een deelakkoord maakt het traject vaak korter en dus goedkoper. Hieronder vind je indicatieve prijzen voor mediation in Nederland (2024/2025):

• Uurtarief mediator: € 90 – € 180 (excl. btw). Dit varieert per specialisatie en regio.
• Echtscheidingstraject (volledig): € 1.500 – € 3.500 (afhankelijk van kinderen, eigen woning, onderneming).
• Arbeidsmediation: € 1.200 – € 2.800 per partij (soms betaald door werkgever).
• Familiebemiddeling (niet-echtscheidingsgerelateerd): € 800 – € 2.000 voor een kort traject.

Deze bedragen zijn indicatief. Een deelakkoord zelf kost meestal weinig extra: het wordt opgesteld tijdens een sessie of via e-mail, zonder apart tarief.

De kwaliteit van je mediator is cruciaal. Kies altijd voor een MfN-gecertificeerd mediator (MfN-register).

Dit keurmerk garandeert dat de mediator voldoet aan opleidingseisen, werkt volgens de gedragsregels en jaarlijks bijscholing volgt. Je vindt mediators via het MfN-register of via de Mediatorsfederatie Nederland. Vergoedingen: Let op: een deelakkoord kan invloed hebben op je recht op een toevoeging. Overleg dit met je mediator of de Raad voor Rechtsbijstand, of bekijk de mogelijkheden voor een vergoeding voor mediation bij echtscheiding.

• Raad voor Rechtsbijstand: Bij laag inkomen kun je een toevoeging krijgen voor mediation. Eigen bijdrage varieert van € 53 – € 250 per persoon.
• Werkgever: Bij arbeidsmediation betaalt de werkgever vaak de kosten.
• Verzekering: Sommige rechtsbijstandverzekeringen vergoeden mediation (check de polisvoorwaarden).

Varianten en modellen van deelakkoorden

Er bestaan verschillende vormen van deelakkoorden. De meest voorkomende zijn:

1. Tijdelijk deelakkoord: Geldig tot een bepaalde datum of tot een volgende mediationronde. Ideaal voor zaken die snel geregeld moeten zijn, zoals woninggebruik tijdens een echtscheiding.
2. Voorwaardelijk deelakkoord: Alleen bindend als een andere voorwaarde wordt vervuld. Bijvoorbeeld: “De werknemer krijgt een studiebudget, mits hij binnen drie maanden een certificaat behaalt.”
3. Deelakkoord met evaluatiemoment: Na een periode wordt het akkoord geëvalueerd en eventueel bijgesteld. Dit zie je bij arbeidsmediation waarbij de werkhervatting stapsgewijs opbouwt.

Welk model past bij jou? Dat hangt af van je situatie. Bij een complexe echtscheiding met een eigen woning en kinderen kan een tijdelijk deelakkoord over de hypotheeklasten rust geven.

Bij een arbeidsconflict kan een voorwaardelijk akkoord over een studiebudget helpen om vertrouwen op te bouwen. De mediator helpt bij het kiezen van het juiste model en formuleert de afspraken duidelijk. Zo voorkom je misverstanden later.

Praktische tips voor een deelakkoord

Wil je een deelakkoord aangaan? Bereid je goed voor.

1. Formuleer helder: Schrijf op wat je precies afspreekt. Vermijd vage taal. Bijvoorbeeld: “Partijen komen overeen dat de auto tot 1 januari 2025 door B wordt gebruikt, inclusief kosten voor verzekering en onderhoud.”
2. Vraag om schriftelijke bevestiging: Laat het deelakkoord vastleggen door de mediator. Zorg dat beide partijen ondertekenen.
3. Begrijp de consequenties: Een deelakkoord is bindend. Als je later wilt afwijken, moet je actie ondernemen. Overleg met je mediator hoe je dat doet.
4. Houd rekening met kosten: Een deelakkoord kan het totale traject goedkoper maken, maar check of het invloed heeft op vergoedingen.
5. Kies een MfN-gecertificeerd mediator: Dit waarborgt kwaliteit en onafhankelijkheid. Vraag naar ervaring met jouw specifieke situatie (echtscheiding, arbeidsmediation, familiebemiddeling).

Hieronder vind je concrete stappen: Een deelakkoord is een krachtig instrument om rust te creëren en je mediation te versnellen, mits je de afspraken vastlegt in de juiste mediationovereenkomst.

Gebruik het slim, maar altijd onder begeleiding van een professional. Disclaimer: Dit artikel is informatief van aard en is geen juridisch advies. Raadpleeg altijd een MfN-gecertificeerd mediator of juridisch adviseur voor jouw specifieke situatie. Zo weet je precies wanneer afspraken juridisch afdwingbaar zijn. Mediationuitkomsten zijn afhankelijk van individuele omstandigheden.