Wanneer is een mediationresultaat juridisch afdwingbaar via de kantonrechter?

Marloes van der Hoeven

MfN-gecertificeerd Mediator

Een mediationresultaat dat juridisch afdwingbaar is, geeft je rust en zekerheid. Je wilt niet later alsnog voor de rechter komen omdat iemand zich niet aan de afspraken houdt.

In Nederland kan een mediationovereenkomst via de kantonrechter worden vastgelegd, waardoor het net zo krachtig wordt als een vonnis. Dit werkt anders bij een echtscheiding dan bij een arbeidsconflict of familiemediation. Het hangt af van wat je precies hebt afgesproken en hoe je het document opstelt. In dit stuk leg ik je stap voor stap uit hoe het zit, wat de kosten zijn en hoe je het slim aanpakt.

Wat is een juridisch afdwingbare mediationafspraak?

Een mediationresultaat is pas echt veilig als het juridisch is vastgelegd. Een convenant of vaststellingsovereenkomst is een schriftelijke afspraak tussen partijen.

Zonder extra stappen is dat een privaat contract. Je kunt het wel eisen, maar je moet dan alsnog naar de rechter als de ander niet betaalt of zich niet houdt aan de afspraken.

Dat wil je voorkomen. De oplossing is een vaststellingsovereenkomst die je laat bekrachtigen door de kantonrechter. Dit heet een ‘vaststellingsovereenkomst ex artikel 7:902 BW’.

De rechter toetst alleen of de overeenkomst in orde is en of beide partijen vrijwillig hebben getekend. Hij oordeelt niet over de inhoud. Als de rechter akkoord is, krijg je een beschikking. Die beschikking heeft dezulke kracht als een vonnis: je kunt direct dwangsom of executie aanvragen als de ander niet nakomt.

Let op: dit werkt niet voor alle onderwerpen. Bij echtscheidingen volgt de rechter meestal het convenant, maar hij mag wettelijke regels niet negeren.

Bij arbeidsmediation en familiemediation is het vaak wel mogelijk, mits het om financiële of praktische afspraken gaat en er geen sprake is van misbruik of onevenwichtige posities.

Wanneer is mediation afdwingbaar via de kantonrechter?

De kantonrechter is bevoegd voor geschillen tot € 25.000 en voor arbeids- en huurzaken. Voor mediationresultaten is hij de juiste rechter om een vaststellingsovereenkomst te bekrachtigen.

• Echtscheiding: een echtscheidingsconvenant met afspraken over alimentatie, verdeling woning en pensioen.
• Arbeidsmediation: een vaststellingsovereenkomst met een ontslagvergoeding, transitievergoeding en geheimhouding.
• Familiebemiddeling: afspraken over co-ouderschap, omgangsregeling en kinderalimentatie.

Dit kan bijvoorbeeld na: De rechter beoordeelt of de afspraken ‘redelijk en billijk’ zijn. Hij let op:

• Vrijwilligheid: beide partijen hebben ondertekend zonder dwang.
• Wilsbekwaamheid: iedereen begrijpt wat er staat.
• Wettelijke kaders: alimentatie moet voldoen aan de Tremanormen; arbeidsafspraken mogen niet in strijd zijn met de Wet werk en bijstand of de Wet verbetering poortwachter.

De rechter wijst een verzoek af als: Praktisch gezien vraag je bekrachtiging aan via een verzoekschrift. Je stuurt de mediationovereenkomst mee en legt uit dat beide partijen instemmen. De rechter kan een zitting plannen of schriftelijk beslissen. De procedure duurt vaak 4 tot 8 weken.

• Er sprake is van misbruik van omstandigheden.
• De afspraak onevenwichtig is (bijvoorbeeld een werknemer die te veel afstand doet van rechten).
• De inhoud onwettig is (bijvoorbeeld een boeteclausule die als strafbeding geldt).

Kosten: wat kost een bekrachtiging via de kantonrechter?

De kosten hangen af van het traject, waarbij ook de ontwikkelingen rondom mediation in het bestuursrecht een rol spelen. Hieronder geef ik indicaties voor mediation en rechtspraak in Nederland (stand 2024).

• Mediation: € 120 - € 200 per uur excl. btw. Een echtscheidingsmediation kost vaak € 1.500 - € 3.500 per traject, afhankelijk van complexiteit.
• Arbeidsmediation: € 1.200 - € 3.000 per traject (meestal 4-6 gesprekken).
• Familiebemiddeling: € 900 - € 2.500 per traject (soms vergoed door verzekering of werkgever).

Voor de bekrachtiging door de kantonrechter: Vergoedingen: Tip: vraag altijd een offerte op maat. Vraag of de mediator de bekrachtiging meeneemt in het tarief en of er een vaste prijs is voor het traject, zoals de kosten van mediation bij ontslag inclusief gerechtelijke stappen.

• Griffierecht: € 84 - € 308, afhankelijk van het belang en of het om een natuurlijk persoon of bedrijf gaat.
• Advocaat of mediator: soms is een advocaat verplicht (bij echtscheiding), soms niet. Kosten € 150 - € 250 per uur. Veel mediators verzorgen de bekrachtiging zelf, inclusief opstellen verzoekschrift.

• Raad voor Rechtsbijstand: voor mediation en rechtsbijstand bij lage inkomens. Eigen bijdrage vaak € 53 - € 370.
• Werkgever: betaalt vaak arbeidsmediation en juridische afhandeling.
• Rechtsbijstandverzekering: dekt soms mediation en gerechtelijke bekrachtiging, maar check de polis.

Praktische stappen om je mediationresultaat veilig te stellen

Zorg dat je mediationovereenkomst juridisch waterdicht is. Gebruik een standaardconvenant dat past bij je situatie (echtscheiding, arbeid, familiemediation).

Laat een MfN-gecertificeerde mediator meekijken. Het MfN-register is het kwaliteitskeurmerk; een gecertificeerde mediator voldoet aan opleidingseisen en klachtenregeling. Stappenplan: Extra tips:

1. Sluit mediation af met een schriftelijke vaststellingsovereenkomst.
2. Controleer of alle afspraken juridisch kunnen: alimentatie volgens Tremanormen, ontslagvergoeding volgens wettelijke kaders.
3. Laat beide partijen ondertekenen.
4. Vraag bekrachtiging aan bij de kantonrechter via een verzoekschrift.
5. Ontvang de beschikking. Bij niet-nakoming kun je dwangsom of executie aanvragen.

• Vraag een kostenoverzicht vooraf, inclusief btw en eventuele griffiekosten.
• Check of je recht hebt op vergoeding via de Raad voor Rechtsbijstand of je verzekering.
• Bewaar alle documenten: mediationovereenkomst, e-mailwisseling, beschikking.
• Voorkom emotionele druk: onderteken pas als je rustig bent en alles begrijpt.
• Neem contact op met een MfN-gecertificeerd mediator of juridisch adviseur voor je specifieke situatie.

Veelgestelde vragen over mediation en afdwingbaarheid

Is een mediationovereenkomst direct afdwingbaar?
Nee. Zonder bekrachtiging is het een privaat contract, ook als het gaat om de status van een deelakkoord.

Je moet eerst naar de rechter als de ander niet nakomt. Kan ik een mediationresultaat bij de kantonrechter bekrachtigen?
Ja, als het gaat om financiële of praktische afspraken en beide partijen instemmen. De rechter toetst of het redelijk is. Wat kost een bekrachtiging?
Griffiekosten € 84 - € 308.

Mediation zelf € 120 - € 200 per uur. Een echtscheidingsconvenant inclusief bekrachtiging vaak € 2.000 - € 4.000. Is een mediator verplicht?
Nee, maar een MfN-gecertificeerde mediator biedt kwaliteit en zekerheid.

Bij echtscheiding is een advocaat soms verplicht. Wat als de ander niet meewerkt?
Dan vraag je bekrachtiging aan. Als de rechter akkoord is, kun je dwangsom of executie aanvragen. Dit artikel is informatief van aard en is geen juridisch advies. Raadpleeg altijd een MfN-gecertificeerd mediator of juridisch adviseur voor jouw specifieke situatie. Mediationuitkomsten zijn afhankelijk van individuele omstandigheden.