Mediation bij een scheiding waarbij sprake is van verslavingsproblematiek

Portret van Marloes van der Hoeven, MfN-gecertificeerd Mediator
Marloes van der Hoeven
MfN-gecertificeerd Mediator
Echtscheiding & Relatiebeëindiging · 2026-02-15 · 5 min leestijd

Een scheiding is al complex genoeg, maar als er sprake is van verslavingsproblematiek, verandert het speelveld volledig. emoties lopen hoger op, vertrouwen brokkelt af en de onzekerheid over de toekomst neemt toe. mediation bij een echtscheiding met een verslaving draait niet alleen om spullen en kinderen verdelen. het draait om veiligheid, stabiliteit en het vinden van een weg die voor iedereen houdbaar is. hier lees je hoe mediation werkt in deze specifieke en vaak gevoelige situatie.

Wat is mediation bij verslaving en scheiding?

Mediation is een gesprek onder leiding van een onafhankelijke mediator. jij en je partner praten samen over de toekomst, terwijl de mediator het proces begeleidt. bij verslavingsproblematiek komt hier een extra dimensie bij. de mediator houdt rekening met de veiligheid en de specifieke dynamiek die verslaving met zich meebrengt.

het doel is niet om te oordelen over de verslaving, maar om heldere afspraken te maken over de scheiding. denk aan de woning, financiën en vooral de zorg voor kinderen. de mediator zorgt voor structuur en een veilige sfeer, zodat er constructief gepraat kan worden, ook als emoties hoog oplopen. een mediator is geen therapeut of verslavingscoach. de focus ligt op de juridische en praktische afwikkeling van de scheiding. wel kan de mediator helpen om praktische afspraken te maken die rekening houden met het herstelproces van de verslaafde partner.

Waarom is mediation zo belangrijk bij een verslaving?

Als er een verslaving in het spel is, verandert de communicatie vaak. er is sprake van wantrouwen, onbetrouwbaar gedrag of emotionele uitbarstingen. een rechtszaak kan deze spanningen alleen maar verhogen. mediation biedt een veiliger alternatief.

in een mediationgesprek is er ruimte voor beide verhalen. de mediator helpt om de impact van de verslaving op de relatie en de kinderen bespreekbaar te maken, zonder in een schuld-discussie te belanden. dit voorkomt dat de scheiding escaleert. Mediation bij een verslaving kan bovendien sneller en goedkoper zijn dan een juridische procedure. bij complexe zaken zoals een verslaving is een op maat gemaakt plan vaak effectiever dan een standaard vonnis van de rechter. je houdt zelf de regie, in plaats van dat een derde beslist.

Hoe werkt mediation bij een scheiding met verslaving?

Het proces begint met een kennismakingsgesprek. hierin bespreek je de situatie, de aard van de verslaving en de veiligheidsrisico's. de mediator legt de spelregels uit: vertrouwelijkheid, respect en de focus op oplossingen. daarna volgen meerdere sessies. in de eerste fase gaat het om het in kaart brengen van de feiten: wat is er financieel, wat is er emotioneel en wat zijn de knelpunten? de mediator zorgt ervoor dat er geen onveilige situaties ontstaan, wat ook essentieel is bij mediation met een narcistische ex-partner, door bij te sturen als gesprekken te emotioneel worden. een specifiek aandachtspunt is de zorg voor kinderen. de mediator helpt om afspraken te maken die passen bij de situatie. bijvoorbeeld een omgangsregeling die rekening houdt met de stabiliteit van de verslaafde ouder. ook financiële afspraken, zoals partneralimentatie of de verdeling van schulden, worden stap voor stap uitgewerkt.

Mediation bij verslaving draait om veiligheid en helderheid. je maakt afspraken die nu werken, maar ook in de toekomst houdbaar zijn.

Welke varianten en modellen zijn er? kosten en vergoedingen

Er zijn verschillende mediationmodellen. de keuze hangt af van de complexiteit van de zaak en de veiligheidssituatie. de kosten voor mediation variëren. een MfN-gecertificeerd mediator rekent doorgaans tussen de € 120 en € 180 per uur excl. btw. voor een standaard echtscheidingstraject liggen de totale kosten vaak tussen de € 1.500 en € 3.000. bij complexe zaken met verslaving kan het oplopen tot € 4.000 of meer, vooral als er extra sessies nodig zijn of co-mediation wordt ingezet.

  • Individuele mediation: jij en je partner spreken samen met een mediator. dit werkt goed bij lichte verslavingsproblematiek en voldoende veiligheid.
  • Co-mediation: twee mediators begeleiden het proces. dit is geschikt bij complexe verslaving, hoge emoties of veiligheidsrisico's. de kosten liggen hoger, maar de begeleiding is intensiever.
  • Hybride model: mediation wordt gecombineerd met begeleiding door een verslavingscoach of psycholoog. de mediator blijft verantwoordelijk voor de scheiding, de coach ondersteunt het herstelproces.

er zijn mogelijkheden voor vergoeding. via de Raad voor Rechtsbijstand kun je een toevoeging krijgen, afhankelijk van je inkomen. de eigen bijdrage kan dan liggen tussen de € 53 en € 103 per persoon. sommige werkgevers bieden een vergoeding voor mediation bij relatiebeëindiging, bijvoorbeeld via een rechtsbijstandverzekering. check altijd je polis, zeker bij complexe financiële zaken zoals lijfrentepolissen. let op: de genoemde bedragen zijn indicatief. vraag altijd een offerte op maat aan bij een mediator.

Praktische tips voor mediation bij verslaving en scheiding

Kies altijd voor een MfN-gecertificeerd mediator. dit kwaliteitsregister garandeert dat de mediator voldoet aan strenge opleidingseisen en ethische normen. vraag bij het kennismakingsgesprek naar ervaring met verslavingszaken. zorg voor een veilige setting. als er sprake is van huiselijk geweld of dreiging, is mediation niet altijd geschikt. bespreek dit openlijk met de mediator. soms is een voorbereidend gesprek met de verslaafde partner apart nodig.

maak praktische afspraken over de communicatie. bijvoorbeeld dat er geen contact is onder invloed, of dat er een vaste structuur is voor het uitwisselen van informatie. dit voorkomt misverstanden en spanningen. betrek indien nodig een verslavingscoach of hulpverlener bij het proces. zij kunnen input leveren over de stabiliteit van de verslaafde partner, wat helpt bij het maken van realistische afspraken over de zorg voor kinderen. tot slot: wees geduldig. mediation bij verslaving duurt vaak langer dan een standaard scheiding. gun jezelf en je partner de tijd om tot goede afspraken te komen.

Dit artikel is informatief van aard en is geen juridisch advies. Raadpleeg altijd een MfN-gecertificeerd mediator of juridisch adviseur voor jouw specifieke situatie. Mediationuitkomsten zijn afhankelijk van individuele omstandigheden.
Portret van Marloes van der Hoeven, MfN-gecertificeerd Mediator
Over Marloes van der Hoeven

Marloes is gecertificeerd mediator (MfN-register) met 14 jaar ervaring in echtscheiding, arbeids- en familiemediatie. Ze behandelt gemiddeld 60 zaken per jaar en schrijft toegankelijk over het mediationproces.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Echtscheiding & Relatiebeëindiging
Ga naar overzicht →