Mediation bij een scheiding met een partner die een verslaving heeft (gokken of middelengebruik)
Een scheiding is al ingewikkeld genoeg. Maar als er een verslaving in het spel is – of het nu gaat om gokken, alcohol of andere middelen – dan schalen de problemen vaak naar een heel ander niveau.
Vertrouwen is weg, financiën zijn een chaos en de emoties lopen hoog op.
In zo'n situatie kan mediation het verschil zijn tussen een vechtscheiding en een gecontroleerde beëindiging van jullie relatie. Een mediator helpt jullie om in gesprek te blijven, juist wanneer de onderlinge spanningen torenhoog zijn. Het doel is niet om de verslaving te 'genezen' – daar zijn andere professionals voor – maar om de scheiding en de gevolgen ervan zo goed mogelijk te regelen. Hieronder lees je hoe dat werkt, wat het kost en wat je kunt verwachten.
Wat is mediation bij een verslaving?
Mediation is een vorm van conflictbemiddeling waarbij een onpartijdige derde, de mediator, jullie begeleidt in het maken van afspraken. In het geval van een verslaving komt daar een extra dimensie bij.
De mediator houdt rekening met de impact van het gedrag op jullie relatie, de financiën en de eventuele kinderen.
De focus ligt op het scheiden van de verslaving en de echtscheidingsregeling. Het is de kunst om zakelijke afspraken te maken over alimentatie, boedelverdeling en zorg voor kinderen, terwijl de emoties over de verslaving vaak nog vers zijn. De mediator zorgt voor structuur en veiligheid in de gesprekken.
Let op: mediation is geen therapie. De mediator gaat niet de diepte in met de verslavingsproblematiek, tenzij dit direct relevant is voor de scheidingsafspraken. Wel wordt er rekening gehouden met de kwetsbaarheid van de verslaafde partner en de veiligheid van alle betrokkenen.
Waarom is mediation zo belangrijk bij een verslaving?
Een verslaving zorgt vaak voor een totaal vertrouwensbreuk. De niet-verslaafde partner voelt zich vaak gedupeerd, financieel en emotioneel.
De verslaafde partner voelt zich misschien schuldig, maar ook aangevallen. Zonder goede begeleiding escaleert dit snel in een vechtscheiding, waarbij kinderen de dupe worden en de kosten voor advocaten door het dak schieten.
Mediation biedt hier een uitweg. Door in een veilige setting te praten, kunnen jullie gezamenlijk oplossingen vinden die recht doen aan beide partijen. Denk aan een echtscheidingsconvenant waarin duidelijke afspraken staan over bewindvoering of het aflossen van schulden.
Dit voorkomt juridische procedures en geeft jullie meer controle over de uitkomst. Een mediator kan ook helpen om de communicatie over de kinderen te verbeteren.
Als er sprake is van drank- of drugsmisbruik, is het essentieel dat er veilige omgangsregelingen komen. De mediator kan doorverwijzen naar een onafhankelijk kindercoach of een omgangsregeling via de rechtbank, mocht dat nodig zijn.
Hoe werkt mediation in de praktijk?
Het proces begint meestal met een intakegesprek. De mediator spreekt afwisselend met beide partners, soms samen, soms apart. Tijdens de intake wordt gekeken of mediation haalbaar is en of er voldoende veiligheid is om met elkaar in gesprek te gaan.
Bij een scheiding met verslavingsproblematiek of huiselijk geweld kan mediation worden afgeraden en is een juridische procedure via een advocaat veiliger.
Als het doorgaat, volgen er sessies over de verschillende thema's: woning, financiën, alimentatie en kinderen. De mediator zorgt ervoor dat beide partijen gehoord worden.
Er wordt vaak gewerkt met een stappenplan. Eerst de feiten op een rij (wat is het vermogen, wat zijn de schulden?), dan de afspraken. Een specifieke aanpak is nodig bij financiële problemen door gokken.
De mediator kan adviseren om tijdelijk een budgetbeheerder in te schakelen of de alimentatie direct te koppelen aan een bewindvoerder.
Ook kan er een clausule in de overeenkomst worden opgenomen die beschermt tegen nieuwe schulden. Zodra alle punten zijn besproken, wordt het convenant opgesteld en ter ondertekening voorgelegd.
Kosten van mediation en vergoedingen
De kosten van mediation variëren, maar reken op een tarief van €120 tot €175 per uur (exclusief btw) voor een MfN-gecertificeerde mediator.
Een standaard echtscheidingsmediation duurt vaak 3 tot 5 sessies, wat neerkomt op een totaalbedrag tussen de €900 en €1.500. Bij complexe gevallen, zoals een scheiding van een topsporter of een vechtscheidingsdynamiek, kan dit oplopen tot €2.500 of meer. Gelukkig zijn er mogelijkheden voor vergoeding. Wanneer jullie inkomen onder een bepaalde norm valt, kun je een toevoeging aanvragen via de Raad voor Rechtsbijstand.
De eigen bijdrage hangt dan af van je inkomen en vermogen (vaak tussen de €53 en €345 per persoon per jaar). Sommige werkgevers bieden een vergoeding voor mediation aan als onderdeel van een outplacementtraject of bij arbeidsmediation.
Verzekeraars dekken mediation meestal niet standaard, maar sommige aanvullende pakketten voor rechtsbijstand of gezinszaken wel.
Check dit goed in je polis, zeker bij een scheiding met een grote lijfrentepolis. Let op: de kosten voor een mediator zijn vaak lager dan die van twee losse advocaten en een gerechtelijke procedure.
Praktische tips voor een scheidingsmediation met een verslaafde partner
Voordat je begint, is het slim om je voor te bereiden. Zorg dat je inzicht hebt in de financiële situatie; vraag desnoods hulp van een onafhankelijk budgetcoach of een kennis die hier verstand van heeft. Wees eerlijk over de verslaving en de schulden.
Transparantie is de basis voor een werkbaar resultaat. Zorg voor veiligheid. Als je bang bent voor fysiek of emotioneel geweld, of als je partner onder invloed is tijdens de gesprekken, kies dan voor shuttle-mediation.
- Kies een MfN-gecertificeerde mediator: Dit is het kwaliteitskeurmerk in Nederland. Zo weet je zeker dat de mediator is getoetst op kennis en integriteit.
- Vraag naar ervaring: Heeft de mediator ervaring met complexe scheidingen waarbij sprake is van verslaving? Dit is een specialisme.
- Maak goede afspraken over communicatie: Spreek af hoe en wanneer jullie communiceren. Gebruik apps zoals 'OurFamily' of '2houses' voor de kinderen, zodat je niet direct contact hoeft te hebben.
- Bescherm je financiën: Open zo snel mogelijk een eigen bankrekening en zeg eventuele gezamenlijke rekeningen op. Overweeg een bewindvoerder als je vermoedt dat je partner nog actief gokt of geld verduistert.
Hierbij zitten jullie niet in dezelfde ruimte, maar spreekt de mediator afwisselend met jullie. Onthoud dat mediation geen magie is.
Het vereist inzet van beide kanten. Maar met de juiste begeleiding kun je een duurzame regeling treffen die rust geeft en ruimte voor een nieuwe start.
Disclaimer: Dit artikel is informatief van aard en is geen juridisch advies. Raadpleeg altijd een MfN-gecertificeerd mediator of juridisch adviseur voor jouw specifieke situatie. Mediationuitkomsten zijn afhankelijk van individuele omstandigheden.