Mediation bij een scheiding met een grote lijfrentepolis bij een verzekeraar
Een scheiding is al ingewikkeld genoeg, maar als er een grote lijfrentepolis in het spel is, wordt het financiële plaatje extra complex.
Je zit met een pot geld voor later, fiscale regels en de vraag: hoe verdelen we dit eerlijk zonder straks voor verrassingen te staan? Mediation helpt je om samen met je ex-partner tot heldere afspraken te komen, zonder direct naar de rechter te hoeven. Je bespaart tijd, geld en vooral veel stress. Mediation is een traject waarbij een onafhankelijke, gecertificeerde mediator jullie begeleidt in gesprekken over alle scheidingaspecten, inclusief financiële zaken zoals een lijfrentepolis.
Het verschilt van een rechtszaak doordat jullie zelf de regie houden en gezamenlijk tot oplossingen komen. De kosten voor mediation variëren, maar liggen vaak tussen €150 en €220 per uur.
Een volledig echtscheidingstraject inclusief financiële afwikkeling kan daarmee uitkomen op €2.000 tot €4.500, afhankelijk van de complexiteit.
Een MfN-gecertificeerd mediator biedt de kwaliteitsgarantie dat je zoekt.
Lijfrenteverzekering en scheiding: Splitsen, toedelen of verrekenen?
Een lijfrentepolis is een verzekering voor je oudedagsvoorziening. Bij een scheiding valt deze polis in de huwelijksgoederengemeenschap, tenzij je huwelijkse voorwaarden hebt. De premie is fiscaal aftrekbaar, maar de uitkering straks is belast.
Dat betekent dat de waarde van de polis op papier hoger kan zijn dan wat je na belastingen overhoudt.
Bij mediation bespreek je drie hoofdopties: splitsen, toedelen of verrekenen. Splitsen betekent dat de polis wordt verdeeld in twee aparte polissen, één voor elk van jullie.
Dit is niet altijd mogelijk; check daarom bij de verzekeraar of splitsing wordt aangeboden. Toedelen betekent dat één partner de polis houdt en de ander een vergoeding krijgt uit andere vermogensbestanddelen. Verrekenen houdt in dat je de afkoopwaarde of de toekomstige waarde meeneemt in de totale verdeling van het vermogen.
Let op: De afkoopwaarde van een lijfrentepolis is vaak lager dan de poliswaarde door kosten en inkomstenbelasting. Verwar deze niet met elkaar.
Scheiden en pensioen, lijfrentes, oudedagsverplichting en FOR
Naast een lijfrentepolis kunnen er andere oudedagsvoorzieningen spelen, zoals banksparen of de fiscale oudedagsreserve (FOR). Al deze vallen onder de huwelijksvermogensverdeling.
Het is belangrijk om al deze potjes in één overzicht te zetten, zodat je een compleet beeld krijgt van de oudedagsvoorzieningen.
De Wet Verevening Pensioenrechten bij Scheiding (Wet VPS) regelt de verdeling van pensioenrechten, maar geldt niet voor lijfrentes. Pensioen en lijfrente zijn dus verschillende dingen en moeten apart worden bekeken. Per 1 juli 2017 is pensioen in eigen beheer niet meer actief; bestaande regelingen moeten worden omgezet of afgesloten.
Een veelgemaakte fout is om pensioen en lijfrente over één kam te scheren. Bij mediation zorgen we ervoor dat beide apart worden behandeld, zodat je geen fiscale problemen krijgt. Een mediator verwijst je door naar een financieel adviseur voor complexe fiscale vragen.
Scheiding en pensioen in grote lijnen
Bij een scheiding moet het pensioenfonds binnen zes maanden op de hoogte zijn van de scheiding. Doe je dit niet, kan dat gevolgen hebben voor de uitkeringen.
Wet Verevening Pensioenrechten bij Scheiding (Wet VPS)
De standaard pensioenverdeling t/m 1 juli 2022 was verevening: het ouderdomspensioen wordt gedeeld na de scheiding. Vanaf 2027 wordt de standaard conversie: het pensioen wordt omgezet in een persoonlijk recht voor elke partner. De Wet VPS is het Nederlandse wettelijk kader voor pensioenverdeling.
Smaak 1 – Pensioenverevening
Het zorgt ervoor dat beide partners recht hebben op een deel van het ouderdomspensioen dat tijdens het huwelijk is opgebouwd.
Smaak 2 – Pensioenconversie
De wet is bedoeld om eerlijke verdeling te garanderen, maar werkt alleen voor pensioen, niet voor lijfrentes. Verrevening houdt in dat het pensioen wordt gesplitst na de scheiding. De ex-partner krijgt een deel van het pensioen rechtstreeks uitbetaald zodra de pensioengerechtigde leeftijd wordt bereikt. Dit is de traditionele manier en geldt nog voor scheidingen tot 1 juli 2022.
Wanneer kies je welke smaak?
Conversie betekent dat het pensioen wordt omgezet in twee persoonlijke pensioenrechten. Elk krijgt een eigen aanspraak, zonder dat er later nog verrekend hoeft te worden.
Nieuwe standaard verwacht vanaf 2027
Dit is vanaf 2027 de nieuwe standaard. Voor scheidingen vóór 1 juli 2022 is verevening nog de norm. Voor scheidingen na die datum en zeker vanaf 2027 kies je conversie, tenzij er specifieke redenen zijn om af te wijken.
Een mediator helpt je om de keuze te maken die bij jullie situatie past, ook bij bijzondere bezittingen zoals een verzameling voertuigen.
Pensioenfonds over scheiding informeren
Vanaf 2027 wordt conversie de wettelijke standaard. Dat betekent dat pensioenverdeling eenvoudiger en definitiever wordt. Het is belangrijk om hier al rekening mee te houden in je afspraken, zeker als je scheiding nog loopt of binnenkort start.
Vergeet niet om het pensioenfonds binnen zes maanden na de scheiding te informeren. Doe dit schriftelijk en bewaar de bevestiging. Zo voorkom je dat later uitkeringen worden stopgezet of verkeerd worden verdeeld.
Lijfrentepolis en (echt)scheiding
Een lijfrentepolis is geen pensioen, maar een verzekering voor je oudedagsvoorziening. De Wet VPS geldt dus niet.
Bij mediation bespreek je hoe de polis wordt verdeeld, rekening houdend met de fiscale gevolgen. De premie is aftrekbaar, de uitkering is belast: lees meer over de verdeling van een lijfrentepolis bij de verdeling.
Afspraken in convenant
Check bij de verzekeraar of de polis gesplitst kan worden. Niet alle verzekeraars bieden deze optie. Als splitsing niet mogelijk is, moet je kiezen voor toedelen of verrekenen. Leg afspraken over premiebetaling en uitkering vast in het convenant.
Het convenant is het document waarin alle afspraken over de scheiding staan.
Huwelijke voorwaarden of beperkte gemeenschap van goederen
Zet hierin duidelijk wie de premie blijft betalen, hoe de uitkeringen worden verdeeld en wat er gebeurt als een van jullie overlijdt. Ook de fiscale gevolgen moeten worden benoemd, zodat je later niet voor verrassingen staat. Als je huwelijkse voorwaarden of een beperkte gemeenschap van goederen hebt, kan de lijfrentepolis privé eigendom zijn.
Check de akte om te zien hoe de polis is geregistreerd. Een mediator helpt je om dit te interpreteren en de juiste verdeling te kiezen.
Praktische tips voor mediation met een lijfrentepolis
Check bij de verzekeraar of de polis gesplitst kan worden. Vraag naar de voorwaarden en kosten.
Soms is splitsing gratis, soms kost het €50 tot €150 per polis. Houd rekening met een toekomstige belastingaanslag bij verdeling. De afkoopwaarde is lager dan de poliswaarde, dus zorg dat je dit meeneemt in je berekeningen. Een financieel adviseur kan je hierbij helpen.
Leg afspraken over premiebetaling en uitkering vast in het convenant. Zet erin wie betaalt, wie ontvangt en wat er gebeurt bij overlijden of hertrouwen.
Win financieel advies in bij onverwachte fiscale gevolgen. De fiscale regels zijn complex en kunnen grote impact hebben op je uitkeringen.
Een mediator verwijst je door naar een specialist. Vertrouw op een MfN-gecertificeerd mediator voor je scheiding, zeker bij complexe situaties zoals verslavingsproblematiek. Het MfN-register is het kwaliteitskeurmerk voor mediators in Nederland.
Kies een mediator die ervaring heeft met financiële afwikkeling, zoals lijfrentepolissen en pensioenen. Onthoud dat dit artikel informatief is en geen juridisch advies.
Raadpleeg altijd een MfN-gecertificeerd mediator of juridisch adviseur voor jouw specifieke situatie. Mediationuitkomsten zijn afhankelijk van individuele omstandigheden.