Het vaststellen van de kinderalimentatie bij een ondernemer met wisselende jaarcijfers
Een ondernemer met wisselende jaarcijfers zit in een spagaat. De ene maand draait de zaak als een tierelier, het jaar erop zit het tegen. Toch moet er na een scheiding alimentatie betaald worden.
Hoe bepaal je dan een eerlijk bedrag voor de kinderen? Je wilt geen onrealistisch hoge lasten, maar je kinderen mogen ook niet de dupe worden van een ondernemersrisico.
Dit is vaak een complexe puzzel, zowel emotioneel als financieel. Mediation is hierbij vaak de beste route.
Waar een rechter streng kijkt naar de afgelopen drie jaar en een gemiddelde neemt, kan een mediator helpen om maatwerk te leveren. We gaan in dit artikel dieper in op hoe je de kinderalimentatie vaststelt als je inkomen schommelt en wat de rol van mediation hierin is.
Wat is kinderalimentatie bij een ondernemer?
Kinderalimentatie is de bijdrage in de kosten van opvoeding en verzorging van kinderen na een scheiding. Voor werknemers is dit simpel: je neemt het netto inkomen van de laatste drie jaar, deelt door drie en je hebt een basis. Bij een ondernemer ligt dit anders.
Er is geen vast salaris. Er zijn winst, verlies, investeringen en aftrekposten.
De wet eist een zo reëel mogelijk beeld van wat je kunt betalen. Dat betekent dat je moet kijken naar je werkelijke draagkracht.
Een mediator of financieel expert zal daarom niet alleen naar de winstcijfers kijken, maar ook naar je privé-opname, je vaste lasten en de ruimte die je overhoudt. Het doel is om tot een bedrag te komen dat recht doet aan beide ouders én de kinderen. Dit is geen rekenmachine-werk, het is maatwerk.
De uitdaging: inkomen schommelt, alimentatie moet door
Het grootste struikelblok is de voorspelbaarheid. Als je in loondienst bent, weet je wat er binnenkomt.
Als ondernemer weet je dat een slecht jaar het volgende jaar kan worden gecompenseerd, maar dat helpt je kind niet als er nu brood op de plank moet komen. Een rechter kijkt vaak naar het gemiddelde van de laatste drie boekjaren. Is je inkomen gestegen, of heeft een nieuwe partner invloed, dan kan dat resulteren in een hogere alimentatie.
- Een basisbedrag met een variabel deel dat afhankelijk is van de winst.
- Afspraken over het vastleggen van de alimentatie in een convenant, met een clausule over herziening bij grote inkomensschommelingen.
- Een taxatie van de onderneming om de waarde en het toekomstige inkomen in te schatten.
Is het gedaald, dan kan het lastig zijn om dit aan te passen.
Mediation biedt hier een oplossing. Je kunt samen afspraken maken die recht doen aan de realiteit van het ondernemerschap. Denk aan: Hiermee voorkom je dat je bij elke wisseling van de jaarcijfers naar de rechter moet. Je bouwt een buffer in het afsprakenpakket.
Modellen en berekeningen: hoe werkt dat in de praktijk?
Er zijn verschillende methoden om de alimentatie te berekenen. De meest bekende is de 'Tremanorm'.
Deze norm wordt ook gebruikt voor ondernemers, maar dan aangepast. De mediator of een financieel expert zal je winst over de afgelopen drie jaar bekijken en corrigeren voor bijzondere posten (een eenmalige grote klus, of juist een eenmalige investering). Vervolgens wordt er gekeken naar je privé-opname: wat neem je privé op uit de zaak?
- Een vast bedrag dat je altijd kunt betalen (je 'vaste lasten' van de alimentatie).
- Een percentage van de winst boven een bepaalde grens. Stel: over de eerste €60.000 winst betaal je niets extra, daarboven betaal je 20% aan alimentatie.
Een veelgehoorde tip is om de alimentatie te baseren op een combinatie van factoren, waarbij ook rekening wordt gehouden met de invloed van het kindgebonden budget op de draagkracht:
Dit voorkomt dat je in een slecht jaar direct in de problemen komt, maar zorgt er wel voor dat je in een goed jaar je kinderen extra kunt geven. Houd hierbij ook rekening met schenkingen aan de kinderen. De kosten voor een dergelijke berekening door een financieel expert liggen vaak tussen de €1.500 en €2.500, afhankelijk van de complexiteit van de cijfers. In mediation deel je deze kosten vaak.
Kosten van mediation en financieel advies
Mediationkosten hangen af van de mediator en de duur van het traject. Een MfN-gecertificeerd mediator rekent doorgaans tussen de €120 en €180 per uur (exclusief BTW).
Een volledig echtscheidingsmediatietraject inclusief het opstellen van het convenant en het regelen van de alimentatie kost vaak tussen de €2.000 en €4.000 per persoon. Als ondernemer met complexe cijfers is het vaak nodig om een financieel expert in te schakelen voor de alimentatieberekening. Die kosten komen daar nog bovenop.
- Subsidie: Als je inkomen laag genoeg is, kom je in aanmerking voor gesubsidieerde rechtsbijstand via de Raad voor Rechtsbijstand. Dit dekt een deel van de mediationkosten.
- Werkgever: Sommige ondernemers hebben een werkgeversverklaring of verzekering die mediation dekt.
- Dédeling: De kosten voor de financieel expert worden vaak gedeeld door beide partners, omdat beide partijen belang hebben bij een juiste berekening.
Een specialistische berekening kost vaak €1.500 tot €3.000. Gelukkig zijn er manieren om de kosten te drukken:
Vraag altijd vooraf duidelijkheid over de tarieven en of er een vast bedrag afgesproken kan worden voor het gehele traject.
Praktische tips voor ondernemers
Als je als ondernemer gaat scheiden, is het zaak om je goed voor te bereiden. Een mediator kan je helpen, maar jij moet de juiste informatie aanleveren.
Zorg dat je boekhouding op orde is en dat je inzicht hebt in je cashflow.
- Transparantie: Wees open over je cijfers. Proberen cijfers te verbergen leidt tot onrust en een hogere juridische kostenpost.
- Timing: Wacht met het vaststellen van de alimentatie totdat de definitieve jaarcijfers bekend zijn, of maak een tijdelijke regeling tot de definitieve cijfers er zijn.
- Keuze voor mediator: Kies een mediator die ervaring heeft met ondernemers en alimentatie. Vraag hier specifiek naar bij het intakegesprek.
Een mediator kan niet toveren, maar kan wel helpen om creatieve oplossingen te vinden die passen bij jouw bedrijfsvoering. Houd rekening met het volgende: Een scheiding is nooit leuk, maar met de juiste begeleiding en een realistische kijk op je ondernemersinkomen kom je tot een regeling die recht doet aan iedereen.
Disclaimer: Dit artikel is informatief van aard en is geen juridisch advies. Raadpleeg altijd een MfN-gecertificeerd mediator of juridisch adviseur voor jouw specifieke situatie. Mediationuitkomsten zijn afhankelijk van individuele omstandigheden.