De betekenis van artikel 1:400 BW voor alimentatieafspraken in mediation

Portret van Marloes van der Hoeven, MfN-gecertificeerd Mediator
Marloes van der Hoeven
MfN-gecertificeerd Mediator
Juridisch Kader, Kwaliteitseisen & Kosten · 2026-02-15 · 6 min leestijd

Stel je voor: je zit midden in een echtscheiding of een conflict op het werk. Emoties lopen hoog op, en toch moet je afspraken maken over geld. Over alimentatie.

Hoe zorg je dat die afspraken juridisch kloppen en eerlijk zijn? Hier komt mediation om de hoek kijken, en precies daar speelt artikel 1:400 BW een cruciale rol. Deze wetsartikel is de juridische basis die ervoor zorgt dat alimentatieafspraken die je in mediation maakt, ook echt bindend zijn.

Het geeft je zekerheid en rust, precies wat je nodig hebt in een turbulente tijd.

Laten we samen ontdekken wat dit betekent voor jouw mediationtraject.

Wat is artikel 1:400 BW en waarom is het essentieel?

Artikel 1:400 van het Burgerlijk Wetboek (BW) is de wettelijke grondslag die ervoor zorgt dat afspraken over alimentatie die je maakt tijdens een mediation, net zo bindend zijn als een vonnis van de rechter. Zonder dit artikel zouden je mediation-afspraken over kinderalimentatie of partneralimentatie alleen een morele overeenkomst zijn, zonder juridische tanden. Met dit artikel kunnen die afspraken worden vastgelegd in een authentiek document, zoals een notariële akte of een beschikking van de rechter, waardoor ze direct afdwingbaar zijn.

Dit is enorm belangrijk omdat het mediation een serieus alternatief maakt voor een lange, dure rechtszaak.

In plaats van maanden te wachten op een rechterlijke uitspraak, kun je in mediation samen met een mediator afspraken maken die meteen juridisch waterdicht zijn. Het geeft je de zekerheid dat de ander zich aan de afspraken moet houden, zonder dat je eerst naar de rechter hoeft te stappen voor executie.

Voor veel mensen in een echtscheiding of arbeidsconflict is dit een enorme geruststelling. De wet onderscheidt duidelijk tussen mediation en andere vormen van overleg. Een mediator is geen rechter, maar begeleidt het gesprek.

Toch geeft artikel 1:400 BW de mediator de mogelijkheid om de gemaakte afspraken een juridische status te geven.

Dit maakt mediation niet alleen effectief, maar ook veilig. Je weet dat je niet voor niets investeert in tijd en emotie.

Hoe werkt artikel 1:400 BW in de praktijk van mediation?

In de praktijk begint een mediationtraject altijd met een vrijblijvend kennismakingsgesprek. Hierin bespreek je met de mediator (vaak een MfN-gecertificeerd professional) wat er speelt en wat je wilt bereiken.

Als je besluit om door te gaan, volgt een mediationovereenkomst. Daarin staan de spelregels, zoals vertrouwelijkheid en de rol van de mediator. Zodra je start met het bespreken van alimentatie, komt artikel 1:400 BW in beeld.

Stel, je bent in een echtscheiding en je hebt kinderen. Samen met je ex-partner ga je in mediation in gesprek over de kinderalimentatie.

De mediator helpt jullie om tot een bedrag te komen dat redelijk is, rekening houdend met de behoeften van de kinderen en de financiële draagkracht van beide ouders. Zodra jullie het eens zijn, legt de mediator de afspraken vast in een concept-akkoord. Dit akkoord kan vervolgens worden voorgelegd aan de rechter of worden vastgelegd in een notariële akte, waardoor het direct uitvoerbaar is.

Een voordeel van mediation is dat je sneller resultaat hebt. Een rechtszaak over alimentatie kan maanden duren, terwijl je in mediation vaak binnen enkele weken tot een akkoord komt.

Bovendien bepaal je zelf de inhoud, in plaats van dat een rechter een beslissing voor je neemt.

Dit proces wordt ondersteund door artikel 1:400 BW, dat de juridische basis legt onder die zelfgemaakte afspraken. Het is belangrijk om te weten dat de mediator geen juridisch advies geeft. Hij of zij begeleidt het proces, maar jij bent zelf verantwoordelijk voor de inhoud. Daarom is het verstandig om naast de mediation ook een juridisch adviseur in te schakelen als je twijfelt over bepaalde punten. De mediator kan je wel doorverwijzen naar een MfN-gecertificeerd collega of jurist, en kan toelichten of een mediator de Belastingdienst moet informeren over de gemaakte afspraken.

Kosten en vergoedingen: wat kun je verwachten?

De kosten voor mediation variëren, maar je kunt rekening houden met een uurtarief tussen € 100 en € 200 per uur, afhankelijk van de ervaring en specialisatie van de mediator. Voor een standaard echtscheidingsmediation met alimentatieafspraken, ben je vaak tussen de € 1.500 en € 3.000 kwijt voor het hele traject.

Dit is inclusief het opstellen van het mediationakkoord en de begeleiding bij de juridische vastlegging via artikel 1:400 BW. Ook bij mediation bij overheidskwesties of arbeidsmediation, waarbij het gaat om conflicten op de werkvloer en mogelijk afspraken over vergoedingen of ontslagvergoedingen, ligt de prijs in dezelfde klasse. Een arbeidsmediation traject kost gemiddeld € 1.200 tot € 2.500.

Voor familiebemiddeling, zoals ruzie tussen broers en zussen over erfenis, zijn de kosten vergelijkbaar, maar kunnen lager uitvallen als het een korter traject is.

Gelukkig zijn er mogelijkheden voor vergoedingen. Via de Raad voor Rechtsbijstand kun je in sommige gevallen een toevoeging krijgen, waardoor je mediation veel goedkoper wordt. Het eigen bijdrage kan dan uitkomen op € 53 tot € 235 per persoon, afhankelijk van je inkomen.

Ook bieden sommige verzekeraars een vergoeding voor mediation, bijvoorbeeld in het geval van een echtscheiding. Check dit altijd even bij je verzekeraar.

Sommige werkgevers vergoeden arbeidsmediation, zeker als het gaat om een conflict dat het werk beïnvloedt of raakt aan de juridische kaders van de ondernemingsraad.

Onthoud dat dit indicatieve bedragen zijn. Elk traject is uniek en de kosten hangen af van de complexiteit en de duur. Vraag altijd een offerte op maat aan bij een mediator. Kies bij voorkeur voor een mediator die is geregistreerd in het MfN-register, het kwaliteitskeurmerk voor mediators in Nederland. Dit geeft je de zekerheid dat je te maken hebt met een professional die voldoet aan hoge kwaliteitseisen.

Praktische tips voor alimentatieafspraken in mediation

Voordat je start met mediation, is het slim om je financiële situatie op orde te brengen. Verzamel alle relevante documenten, zoals loonstroken, belastingaangiftes en bankafschriften. Dit helpt om in mediation snel tot een reëel bedrag voor alimentatie te komen.

Een mediator kan je hierbij helpen, maar zelf voorbereiden scheelt tijd en geld.

Stel realistische doelen voor de mediation. Wil je een snelle oplossing, of is diepgang belangrijk?

Bespreek dit met je mediator in het eerste gesprek. Wees open en eerlijk over je wensen en zorgen. De mediator is er om jullie te begeleiden, niet om partij te kiezen.

Hoe meer je投入, hoe beter het resultaat. Kies altijd voor een MfN-gecertificeerd mediator.

Dit register garandeert dat de mediator voldoet aan strenge opleidingseisen en een klachtenregeling heeft. Je kunt mediators vinden via het MfN-register of via organisaties als de Vereniging van Mediators (VvM). Vraag naar ervaring met alimentatieafspraken en artikel 1:400 BW, zodat je zeker weet dat je deskundige begeleiding krijgt. Na de mediation is het cruciaal om de afspraken juridisch vast te leggen.

Doe dit altijd via een notaris of de rechter, zodat artikel 1:400 BW van toepassing is. Zo voorkom je dat de ander later alsnog afhaakt.

Bewaar alle documenten goed, en houd contact met je mediator als er later vragen zijn over de uitvoering.

Onthoud: mediation is geen juridisch advies. Raadpleeg altijd een MfN-gecertificeerd mediator of juridisch adviseur voor jouw specifieke situatie. Mediationuitkomsten zijn afhankelijk van individuele omstandigheden. Met deze tips en de juridische basis van artikel 1:400 BW, kun je met vertrouwen werken aan heldere en eerlijke alimentatieafspraken.

Portret van Marloes van der Hoeven, MfN-gecertificeerd Mediator
Over Marloes van der Hoeven

Marloes is gecertificeerd mediator (MfN-register) met 14 jaar ervaring in echtscheiding, arbeids- en familiemediatie. Ze behandelt gemiddeld 60 zaken per jaar en schrijft toegankelijk over het mediationproces.