Conflict tussen zzp-er en opdrachtgever: Zakelijke mediation bij schijnzelfstandigheid
Stel je voor: je bent een zzp’er die net een mooie opdracht binnenhaalt, of een opdrachtgever die een specialist inhoudt voor een project. De samenwerking verloopt soepel, totdat de Belastingdienst opeens roet in het eten gooit.
Schijnzelfstandigheid is een begrip dat steeds vaker voorbijkomt en kan zorgen voor flinke naheffingen en boetes. Gelukkig is er zakelijke mediation om dit soort conflicten op te lossen zonder dat het direct uitmondt in een juridische veldslag.
Schijnzelfstandige ZZP’ers opgepast!
Met ruim 900.000 zzp’ers in Nederland is de arbeidsmarkt flink in beweging. Maar sinds 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst actiever op schijnzelfstandigheid, en die aanpak wordt in 2026 nog verder geïntensiveerd.
Dat betekent dat zowel zzp’ers als opdrachtgevers extra alert moeten zijn. Een veelgemaakte fout is denken dat een contract alles zegt.
Dat is niet zo. De feitelijke uitvoering van de opdracht is doorslaggevend. Als je als zzp’er functioneert als een werknemer, loop je het risico te worden herkwalificeerd. Dat kan leiden tot naheffingen voor de opdrachtgever en boetes.
Wat is een Zelfstandige Zonder Personeel (ZZP’er) eigenlijk?
Een zzp’er is een ondernemer zonder werknemers in dienst. Je werkt voor eigen rekening en risico.
Minimaal 3 opdrachtgevers per jaar
Dat klinkt simpel, maar de Belastingdienst heeft wel degelijk criteria om te bepalen of je echt zelfstandig bent. De Belastingdienst hanteert het criterium dat je minimaal drie opdrachtgevers per jaar moet hebben. Heb je maar één of twee grote opdrachtgevers?
Ondernemersrisico lopen
Dan loop je het risico als schijnzelfstandige te worden gezien. Zorg dus voor een gevarieerde klantenkring.
Als zzp’er loop je ondernemersrisico. Dat betekent dat je zelf investeert in materiaal, je eigen huisstijl gebruikt en zelf opdrachten moet werven. Als je alleen maar werkt volgens de regels van één opdrachtgever, ben je in feite een werknemer zonder arbeidsovereenkomst.
Wat is schijnzelfstandigheid?
Schijnzelfstandigheid ontstaat wanneer iemand formeel als zzp’er werkt, maar in de praktijk functioneert als een werknemer. Denk aan een vaste werkplek, vaste werktijden en het volgen van instructies van de opdrachtgever.
De gezagsverhouding is hierbij doorslaggevend. De Wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties) en de Wet VBAR (Wet verbetering handhaving en beoordeling arbeidsrelaties) zijn de regelgevingen die hierop van toepassing zijn.
De Belastingdienst controleert steeds strenger, vooral in sectoren waar veel zzp’ers werken, zoals de zorg en bouw.
Wat betekent dit voor opdrachtgevers van mediators?
Als opdrachtgever van een mediator loop je risico’s als je een zzp’er inhuurt die als schijnzelfstandige wordt gezien. Je kunt naheffingen en boetes krijgen voor onbetaalde loonbelasting en premies.
Bovendien kan het conflict met de mediator of zzp’er escaleren, wat leidt tot reputatieschade. Mediation is hierbij een uitstekende oplossing. Een onafhankelijke mediator kan helpen om de conflicten te bespreken en tot een oplossing te komen zonder dat de rechter eraan te pas komt. Dit bespaart tijd, geld en energie.
Hoe minimaliseer ik risico’s voor mijn opdrachtgevers?
Er zijn verschillende stappen die je kunt nemen om risico’s te minimaliseren. Ten eerste: zorg voor minimaal drie opdrachtgevers per jaar. Ten tweede: houd een goede urenregistratie bij en gebruik eigen materiaal en gereedschap.
Ten derde: treed zelfstandig naar buiten met een eigen huisstijl en website.
“Een modelovereenkomst biedt geen volledige bescherming. De feitelijke uitvoering blijft doorslaggevend.”
Sluit bovendien altijd een overeenkomst van opdracht af waarin duidelijk staat dat er geen gezagsverhouding is. Werk zonder bemiddelaar of intermediair, en sta ingeschreven in het Handelsregister.
Gebruik indien nodig een modelovereenkomst die is goedgekeurd door de Belastingdienst. De webmodule Beoordeling Arbeidsrelatie van de Belastingdienst kan helpen om een inschatting te maken. Ook is het verstandig om bestaande zzp-relaties in 2026 opnieuw te beoordelen, omdat de regels en handhaving verscherpt zijn.
Voordelen van mediation door een zelfstandige mediator
Een mediator is een onafhankelijke derde die bemiddelt tussen partijen. Als je kiest voor een zelfstandige mediator, profiteer je van verschillende voordelen. Ten eerste: flexibiliteit.
Een zzp-mediator kan snel schakelen en afspraken maken buiten kantoortijden om. Ten tweede: kosten. Een zelfstandige mediator werkt vaak tegen een scherp tarief, variërend van € 100 tot € 200 per uur. Daarnaast is een mediator vaak gespecialiseerd in een bepaald vakgebied, zoals arbeidsmediation of familiemiddeling. Een mediator die is geregistreerd in het MfN-register (Mediatorsfederatie Nederland) voldoet aan hoge kwaliteitseisen.
Dit keurmerk geeft je extra zekerheid. De totale kosten voor een mediationtraject hangen af van de complexiteit en de duur.
Een eenvoudig conflict kost gemiddeld € 1.000 tot € 2.000, terwijl een complex conflict kan oplopen tot € 5.000 of meer.
Sommige mediators bieden een vast tarief per sessie aan, bijvoorbeeld € 150 per uur.
Veelgestelde vragen over mediation en schijnzelfstandigheid
Wat als er een conflict over de geldigheid van een relatiebeding ontstaat bij een zzp-constructie?
Dan kan de opdrachtgever naheffingen en boetes krijgen. Een mediator kan helpen om een oplossing te vinden, bijvoorbeeld door een regeling te treffen voor de betaling van de naheffing.
Kan ik als zzp’er een mediationtraject starten?
Ja, dat kan. Als je een conflict hebt met een opdrachtgever, kun je een mediator inschakelen. Het is wel belangrijk dat beide partijen instemmen met de mediation.
Hoe kies ik de juiste mediator?
Kies voor een mediator die is geregistreerd in het MfN-register.
Vraag naar ervaring met zzp-conflicten en schijnzelfstandigheid. Vergelijk tarieven en aanpak.
Schijnzelfstandigheid in 2026: de regels, risico’s en handhaving voor werkgevers
Vanaf 2026 wordt de handhaving op schijnzelfstandigheid verder geïntensiveerd. De Belastingdienst krijgt meer middelen om controles uit te voeren, vooral in sectoren waar veel zzp’ers werken.
Als opdrachtgever is het belangrijk om je goed te informeren over de regels. Een veelgemaakte fout is het aannemen dat een modelovereenkomst volledige bescherming biedt. Dat is niet het geval. De feitelijke uitvoering blijft doorslaggevend.
Ook het idee dat één grote opdrachtgever met enkele kleine voldoende is, is een misvatting. De Belastingdienst kijkt naar het totaalplaatje.
Verder is het belangrijk om te weten dat mediation tijdelijk is en geen structureel werk.
Een mediator bemiddelt bij een conflict, maar lost het onderliggende probleem niet op. Zorg daarom voor goede contracten en duidelijke afspraken, zeker bij complexe arbeidsconflicten in de afvalverwerking.
Wat is schijnzelfstandigheid bij zzp’ers?
Ter afsluiting: schijnzelfstandigheid is een complex onderwerp, maar met de juiste voorbereiding kun je risico’s minimaliseren.
Zorg voor een gevarieerde klantenkring, houd goede administratie bij en schakel bij twijfel een MfN-gecertificeerde mediator in. Zo blijft de samenwerking prettig en voorkom je onaangename verrassingen, ook bij een conflict over zorgverlof voor een ziek gezinslid. Onthoud: dit artikel is informatief en geen juridisch advies.
Raadpleeg altijd een MfN-gecertificeerd mediator of juridisch adviseur voor jouw specifieke situatie. Mediationuitkomsten zijn afhankelijk van individuele omstandigheden.