Conflict over nevenwerkzaamheden en het verbod op nevenactiviteiten oplossen
Een bijbaan naast je vaste baan is steeds normaler. Eind 2025 hadden zo’n 402.000 werknemers een tweede job.
Maar wat als je werkgever zegt: “Je mag geen nevenwerkzaamheden doen”? Dat kan zomaar niet meer.
Sinds 2022 is een verbod op nevenwerkzaamheden alleen geldig als er een objectieve reden is. Geen goede reden? Dan is zo’n verbod nietig. In dit artikel lees je hoe je een conflict over een bijbaan oplost, wat de wet zegt en hoe mediation hierbij kan helpen.
Verbod nevenwerkzaamheden
Een verbod op nevenwerkzaamheden betekent dat je werkgever je verbiedt om naast je vaste baan ander werk te doen. Dit kan een fulltime baan zijn, maar ook een freelance klus of een eigen bedrijfje.
Vroeger mochten werkgevers dit vaker zomaar verbieden. Dat is veranderd. Per 1 augustus 2022 staat er een nieuwe wet in het Burgerlijk Wetboek: artikel 7:653a BW.
Deze wet beschermt werknemers. Een verbod op nevenwerkzaamheden mag alleen nog als er een objectieve reden is. Zonder die reden is het verbod nietig en hoef je je er niet aan te houden.
Verboden nevenwerkzaamheden
Waarom deze wet? Omdat steeds meer mensen een bijbaan nodig hebben voor extra inkomen of omdat ze hun talenten willen ontwikkelen.
Tegelijkertijd willen werkgevers hun bedrijf beschermen. De wet zoekt een balans. Niet elke bijbaan is zomaar toegestaan. Sommige nevenwerkzaamheden mogen wél verboden worden, als er een goede reden is. Denk aan:
- Werk bij een directe concurrent.
- Een bijbaan die je concentratie ondermijnt, waardoor je in de vaste baan fouten maakt.
- Werk dat de veiligheid op de werkvloer in gevaar brengt.
- Een bijbaan die bedrijfsgeheimen lekt.
Maar een verbod op een schilderijtje maken in het weekend of een paar uur werken bij de lokale supermarkt?
Dat mag niet zomaar.
Tweede baan verbieden mag alleen met goede reden
Je werkgever mag een tweede baan alleen verbieden als er een objectieve reden is. Die reden moet schriftelijk zijn en gebaseerd op feiten. Bijvoorbeeld:
- Veiligheidsrisico’s: je werkt in de zorg en een tweede baan zou je uitputten, waardoor je fouten maakt.
- Belangenverstrengeling: je werkt bij een leverancier van je werkgever en dat leidt tot conflicten.
- Concurrentie: je gaat bij een directe concurrent werken en neemt klanten mee.
Zonder zo’n reden is een verbod nietig. Dat betekent dat je werkgever geen boete mag opleggen of je mag ontslaan voor het hebben van een bijbaan.
Wel moet je zelf zorgen dat je niet overwerkt. De Arbeidstijdenwet zegt dat je maximaal 60 uur per week mag werken, met een maximum van 55 uur per week gemiddeld over een periode van 16 weken. Een boete voor overtreding kan oplopen tot €10.000.
Tip: Vraag altijd naar een bijbaan en het aantal uren om overtreding van de Arbeidstijdenwet te voorkomen. Zo voorkom je problemen voor jezelf en je werkgever.
Wat zijn nevenwerkzaamheden?
Nevenwerkzaamheden zijn alle activiteiten die je naast je vaste baan doet en waar je geld mee verdient. Denk aan:
- Een bijbaan in de horeca of retail.
- Freelance opdrachten, bijvoorbeeld als grafisch ontwerper of tekstschrijver.
- Een eigen bedrijfje, zoals een webshop of een coachingspraktijk.
- Vrijwilligerswerk dat wel een vergoeding oplevert.
Het gaat niet om hobby’s of onbetaalde activiteiten. Als je geen geld verdient, telt het niet als nevenwerkzaamheid. Een veelgehoorde reden voor een verbod is bescherming van bedrijfsinformatie.
Bedrijfsinformatie beschermen
Werkgevers willen voorkomen dat je gevoelige informatie deelt met concurrenten. Dat is logisch. Maar het verbod moet wel proportioneel zijn.
Je mag niet zomaar alle nevenwerkzaamheden verbieden uit angst voor een datalek.
De werkgever moet aantonen dat er een reëel risico is. Als mediator help ik partijen om hierover heldere afspraken te maken. Bijvoorbeeld door een geheimhoudingsclausule op te nemen in je contract, in plaats van een totaalverbod.
Afspraken maken over bijbaan
Voorkom conflict door goede afspraken te maken. Praat met je werkgever over je plannen. Leg uit wat je wilt doen, hoeveel uren je kwijt bent en hoe je ervoor zorgt dat je vaste baan niet lijdt.
Een werkgever is vaak coulanter als je open bent. Is er al conflict?
Dan is mediation een goede optie. Een mediator helpt je om samen tot een oplossing te komen.
Je praat niet tegen elkaar, maar mét elkaar. De mediator begeleidt het gesprek en zorgt voor een veilige sfeer. Kosten voor mediation variëren.
Een MfN-gecertificeerd mediator kost gemiddeld €120 tot €180 per uur. Een traject duurt vaak 3 tot 5 sessies, dus reken op €500 tot €900 totaal.
Sommige verzekeringen dekken mediation, of je werkgever betaalt. Bij arbeidsmediation kan de Raad voor Rechtsbijstand een toevoeging geven, afhankelijk van je inkomen.
Nevenwerkzaamheden: een verbod op een verbod
De wet van 2022 is een verbod op een verbod. Werkgevers mogen niet zomaar alle nevenwerkzaamheden verbieden.
Ze moeten een objectieve reden geven. Als ze dat niet doen, is het beding in je contract nietig.
Dat betekent dat je vrij bent om een bijbaan te zoeken, zolang je je aan de Arbeidstijdenwet houdt. Maar let op: als je contract een verbod bevat zonder reden, hoef je je er niet aan te houden. Wel is het slim om dit met je werkgever te bespreken.
Conflict op de werkvloer is niet fijn. Een mediator kan helpen om dit gesprek te voeren zonder ruzie.
Geen nevenwerkzaamhedenbeding meer?
Veel werkgevers schrappen nu het nevenwerkzaamhedenbeding uit contracten. Ze vervangen het door een meldingsplicht: je moet je bijbaan melden, zodat ze kunnen controleren of er een objectieve reden is om het te verbieden. Dat is een goede middenweg.
Een meldingsplicht is niet hetzelfde als een verbod. Je mag wel werken, maar je informeert je werkgever.
Zo voorkom je misverstanden. Als je werkgever bezwaar heeft, moet hij dat motiveren. Dan kun je samen zoeken naar een oplossing bij een conflict over verlof, bijvoorbeeld door je uren aan te passen.
Wat betekent dit voor het nevenwerkzaamhedenbeding?
Als je een conflict hebt over nevenwerkzaamheden, is mediation de beste stap. Je praat onder begeleiding van een neutrale mediator.
- De belangen van beide partijen te begrijpen.
- Praktische afspraken te maken, zoals een meldingsplicht of een beperking van uren.
- Een schriftelijke overeenkomst op te stellen.
Die helpt je om: Een mediator is geen rechter.
Hij geeft geen oordeel, maar begeleidt het proces. Zo behoud je zelf de regie. Bij arbeidsmediation is het doel om je relatie te herstellen, zodat je weer prettig samenwerkt.
Disclaimer: Dit artikel is informatief van aard en is geen juridisch advies. Raadpleeg altijd een MfN-gecertificeerd mediator of juridisch adviseur voor jouw specifieke situatie.
Mediationuitkomsten zijn afhankelijk van individuele omstandigheden. Heb je een conflict over je bijbaan? Zoek een mediator via het MfN-register. Kies iemand met ervaring in arbeidsmediation.
Bespreek de kosten en of je recht hebt op een toevoeging. Bijvoorbeeld bij een conflict over de waardering van aandelenopties, zodat je het geschil oplost zonder rechtszaak.