Arbeidsmediation bij een conflict over de weigering van passend werk door de werknemer
Stel je voor: je bent werkgever en je werknemer ziek gemeld. De bedrijfsarts adviseert mediation om het conflict op te lossen.
Je wacht te lang, of je biedt het niet goed aan. Opeens moet je duizenden euros betalen.
Dat overkwam een werkgever recent nog. Een conflict over de weigering van passend werk kan flink escaleren. Mediation is dan geen optie meer, maar een must. Dit artikel legt uit hoe dat werkt, wat de gevolgen zijn en hoe je het slim aanpakt.
De gevolgen voor de werkgever én werknemer van het weigeren of te laat inzetten van mediation
Mediation is een gesprek met een neutrale derde, de mediator. Het doel is om samen tot een oplossing te komen.
In arbeidsconflicten is het vaak de snelste weg uit de impasse. Toch wachten veel partijen te lang.
Ze denken: “Dat lossen we wel zelf op.” Maar zonder actie loopt het spaak. Als een werknemer passend werk weigert, ontstaat er een patstelling. De werkgever voelt zich genegeerd, de werknemer voelt zich niet gehoord.
Wat zijn de gevolgen voor de werkgever?
Mediation kan dan lucht geven. Maar als je het te laat inzet, of als een partij het weigert zonder goede reden, dan zijn de gevolgen groot.
De wet verplicht werkgevers om zich in te spannen voor re-integratie. Als een werknemer ziek is, moet je actief meewerken aan herstel. Mediation hoort daarbij. Als je dat niet doet, loop je risico’s. Recente uitspraken laten zien hoe serieus dit is.
In oktober 2023 kreeg een werkgever een billijke vergoeding van €75.000,- opgelegd omdat hij te laat mediation aanbood.
Een andere werkgever moest €15.000,- betalen omdat hij mediation niet tijdig inzette. Het Gerechtshof Den Haag bevestigde dit in een uitspraak van 14 februari 2023 (ECLI:NL:GHDHA:2023:250). Daarin was de bedrijfsarts al op 7 april 2021 met het advies gekomen: “Zet mediation in.” De werkgever wachtte te lang.
De gevolgen zijn dus financieel en juridisch. Je kunt een billijke vergoeding krijgen, maar je kunt ook je werknemer verliezen.
Of een conflict zien escaleren tot een langdurige rechtszaak. Dat kost tijd, geld en energie. Beter is het om mediation direct serieus te nemen.
Weigeren mediation door werknemer of werkgever, mag dat?
Mediation is vrijwillig. Dat betekent: beide partijen moeten instemmen.
Toch is ‘vrijwillig’ niet hetzelfde als ‘zonder consequenties’. Als een partij mediation weigert, kan dat leiden tot sancties. Bijvoorbeeld een loonstop of ontbinding van het contract. Stel: een werknemer weigert mediation zonder goede reden.
De werkgever heeft redelijke voorwaarden gesteld, de bedrijfsarts adviseert het, en toch zegt de werknemer nee. Dan verzwakt dat de juridische positie van de werknemer.
De rechter kan dat meewegen. Hetzelfde geldt voor de werkgever.
Werkgever verantwoordelijk
Als de werkgever mediation niet aanbiedt of niet uitvoert, loopt hij risico op een billijke vergoeding. Zoals hierboven genoemd: €15.000,- tot €75.000,- is geen uitzondering. De werkgever is verantwoordelijk voor de verzuimbegeleiding, bijvoorbeeld bij mediation bij een arbeidsconflict in de horeca.
Dat betekent: je moet actief meewerken aan herstel en re-integratie. Mediation hoort daarbij. Als de bedrijfsarts adviseert om mediation bij een arbeidsconflict over de werking van het cafetariamodel in te zetten, moet je dat serieus oppakken.
Niet alleen aanbieden, maar ook daadwerkelijk doorpakken. Als je als werkgever twijfelt over het advies van de bedrijfsarts, vraag dan om opheldering. Een onduidelijk advies is geen excuus om niets te doen.
Integendeel: het is juist reden om extra actie te ondernemen. Zo voorkom je dat je later wordt beschuldigd van passiviteit.
En als de werknemer mediation bij een arbeidsconflict weigert? Dan moet je als werkgever kunnen aantonen dat je alles hebt gedaan om het te faciliteren.
Dat betekent: heldere uitnodiging, redelijke voorwaarden, en een gekwalificeerde mediator. Zo bouw je een sterke positie op.
Wat kost mediation bij een arbeidsconflict?
Mediation kost geld, maar vaak minder dan een rechtszaak. De kosten hangen af van de duur, de complexiteit en de mediator.
Een gemiddeld mediationtraject duurt 3 tot 6 sessies van 1,5 uur. Per sessie betaal je tussen de €150,- en €250,- per uur.
- Werkgever betaalt: vaak als onderdeel van de re-integratieverplichting.
- 50/50 delen: beide partijen betalen gelijk.
- Vergoeding via rechtsbijstandverzekering: check je polis.
- Vergoeding via Raad voor Rechtsbijstand: bij lage inkomens, afhankelijk van voorwaarden.
Totaal kom je uit op €1.000,- tot €3.000,- per partij. Er zijn verschillende manieren om de kosten te verdelen: Let op: kies altijd een MfN-gecertificeerde mediator.
Het MfN-register is het kwaliteitskeurmerk voor mediators in Nederland. Een gecertificeerde mediator voldoet aan strenge eisen en wordt vaak erkend door rechtbanken. Mediation is goedkoper dan een rechtszaak. Maar het bespaart vooral tijd en emotie. Je blijft samenwerken, in plaats van tegenover elkaar staan.
Praktische tips bij mediation en weigering
Wil je mediation succesvol inzetten? Volg dan deze stappen: En als een partij mediation weigert? Blijf professioneel.
- Bied mediation tijdig aan: wacht niet tot het conflict escaleert. Zodra de bedrijfsarts het adviseert, pak je het op.
- Zorg voor een gekwalificeerde mediator: kies iemand uit het MfN-register. Vraag naar ervaring met arbeidsmediation.
- Stel redelijke voorwaarden: heldere afspraken over kosten, duur en aanpak. Zo voorkom je discussie achteraf.
- Volg het advies van de bedrijfsarts op: als hij mediation adviseert, doe het dan ook. Vraag om opheldering bij onduidelijkheid.
- Documenteer alles: bewaar e-mails, notulen en afspraken. Zo kun je aantonen dat je je hebt ingespannen.
Vraag naar de reden. Bied alternatieven aan. En zorg dat je juridisch sterkt staat.
Een mediator of jurist kan je hierbij helpen. Mediation is geen magische oplossing.
Maar het is een krachtig instrument om conflicten te sussen. Zeker als het gaat om passend werk en re-integratie. Neem het serieus, en voorkom dat je later duizenden euros moet betalen.
Dit artikel is informatief van aard en is geen juridisch advies. Raadpleeg altijd een MfN-gecertificeerd mediator of juridisch adviseur voor jouw specifieke situatie. Mediationuitkomsten zijn afhankelijk van individuele omstandigheden.