Pensioenverevening uitsluiten in de huwelijkse voorwaarden: Wat zijn de gevolgen

Portret van Marloes van der Hoeven, MfN-gecertificeerd Mediator
Marloes van der Hoeven
MfN-gecertificeerd Mediator
Echtscheiding & Relatiebeëindiging · 2026-02-15 · 7 min leestijd

Je staat op het punt om huwelijkse voorwaarden op te stellen. Of misschien ben je al bezig met de scheiding en kom je een clausule tegen over pensioenverevening.

Het uitsluiten van pensioenverevening klinkt als een simpele knip in een document, maar de gevolgen zijn groot en blijvend. Dit is geen detail dat je even tussendoor regelt. Het raakt je financiële toekomst op een manier die nu misschien ver weg voelt, maar later heel tastbaar wordt.

Je pensioen is vaak het grootste vermogen naast je huis. Hoe je dit vastlegt, bepaalt straks wie wat krijgt.

Het is een keuze die je nu maakt, maar die je over twintig jaar nog elke dag voelt. Dit is waar een goede mediator het verschil maakt: niet door te kiezen voor jou, maar door helder te maken wat de opties betekenen voor jullie allebei.

Wat betekent pensioenverevening uitsluiten?

Pensioenverevening uitsluiten in huwelijkse voorwaarden betekent dat je partner geen aanspraak kan maken op jouw opgebouwde pensioen bij een scheiding.

In Nederland is de wettelijke hoofdregel dat bij een scheiding het ouderdomspensioen dat je tijdens het huwelijk opbouwde, wordt verdeeld. Je deelt het pensioen dat je samen opbouwde, alsof het een gezamenlijke pot is. Dit heet verevening.

Als je dit uitsluit, leg je in de huwelijkse voorwaarden vast dat deze verdeling niet geldt. Jouw pensioen blijft dan volledig van jou. Hetzelfde geldt voor het pensioen van je partner. Dit is een bewuste keuze die je nu maakt, vaak ondersteund door een mediator die de financiële impact uitlegt zonder partij te kiezen.

Deze uitsluiting is een contractuele afspraak. Het is een afwijking van de wettelijke standaard.

Je moet dit expliciet vastleggen in de huwelijkse voorwaarden bij een notaris. Een standaardcontract volstaat niet. De notaris zorgt dat de clausule juridisch waterdicht is.

Een MfN-gecertificeerd mediator kan je helpen om hierover samen heldere afspraken te maken. De mediator geeft geen juridisch advies, maar zorgt voor een goed gesprek over de voor- en nadelen. Zo kom je tot een keuze die bij jullie past, niet alleen nu, maar ook later.

Waarom zou je dit uitsluiten?

Redenen om pensioenverevening uit te sluiten zijn er genoeg. Misschien heeft een van jullie een veel hoger pensioen opgebouwd en wil je diegene beschermen.

Of je hebt geen kinderen en ziet geen reden om elkaars pensioen te delen. Ook bij een tweede of derde huwelijk wil je sommige vermogens scheiden. Soms is er sprake van een groot verschil in leeftijd of inkomen, waardoor de verdeling oneerlijk aanvoelt.

In de praktijk zie je ook dat ondernemers pensioenverevening uitsluiten om hun bedrijfsvoering niet te belasten. Een mediator helpt om deze redenen boven tafel te krijgen en te toetsen of dit de beste oplossing is voor jullie situatie.

Het uitsluiten van pensioenverevening is een keuze met blijvende gevolgen. Je partner kan later geen aanspraak maken op jouw pensioen. Dit kan leiden tot een groot inkomenverschil na de scheiding.

Een andere reden is eenvoud: je wilt duidelijkheid en geen discussies later.

Je wilt voorkomen dat bij een scheiding een complexe berekening nodig is. Of je wilt voorkomen dat je ex-partner later toch een deel van je pensioen krijgt, ook al zijn jullie al jaren uit elkaar. Dit kan vooral belangrijk zijn als je verwacht dat je pensioen flink stijgt de komende jaren. Een mediator kan helpen om deze emoties en belangen te bespreken en tot een evenwichtige afspraak te komen.

De kosten van mediation liggen vaak tussen de € 120 en € 200 per uur per persoon. Een volledig traject voor huwelijkse voorwaarden kost gemiddeld tussen de € 1.500 en € 3.000, afhankelijk van de complexiteit.

De gevolgen bij scheiding: wat verandert er?

Als je pensioenverevening uitsluit, verandert er veel bij een scheiding. De wettelijke verdeling geldt niet meer, net zoals bij het recht op de huurwoning na de breuk.

Jouw opgebouwde pensioen blijft van jou. Je ex-partner krijgt niets. Dat kan gunstig zijn als je zelf weinig pensioen opbouwt en je ex-partner veel.

Maar het kan ook nadelig zijn. Je ex-partner kan dan een veel lager inkomen hebben na de scheiding, terwijl jij een hoog pensioen geniet.

Dit kan leiden tot een groot verschil in levensstandaard. Een mediator helpt om deze gevolgen in kaart te brengen. Je kunt ook afspreken dat je wel een deel van het pensioen afstaat, maar niet via de wettelijke verevening. Dit heet partneralimentatie.

Dit is een alternatief dat vaak wordt besproken in mediation. Een ander gevolg is dat je zelf ook geen aanspraak kunt maken op het pensioen van je partner.

Als je partner minder pensioen opbouwt, blijf je daar zelf buiten. Dit kan voor de partner met een lager pensioen flink nadelig zijn.

Vooral als je zelf minder hebt gewerkt door zorg voor kinderen of het huishouden. Een mediator kan helpen om hier een eerlijke regeling te vinden, zeker bij huwelijkse voorwaarden met een verrekenbeding. Misschien kiezen jullie voor een combinatie: uitsluiting van de wettelijke verevening, maar wel een eenmalige vergoeding of partneralimentatie. De kosten van partneralimentatie kunnen variëren, maar liggen vaak tussen de € 400 en € 1.200 per maand, afhankelijk van inkomen en behoeften.

Let ook op het nabestaandenpensioen. Als je pensioenverevening uitsluit, kan dit invloed hebben op wat je partner krijgt als jij overlijdt.

Soms is het nabestaandenpensioen dan lager of vervalt het zelfs. Een mediator kan uitleggen hoe dit werkt en wat je kunt regelen. Je kunt aparte afspraken maken over nabestaandenpensioen. Dit is vaak onderdeel van een goed mediationtraject.

Welke varianten en modellen zijn er?

Er zijn verschillende manieren om pensioenverevening uit te sluiten. Een veelgebruikte variant is de volledige uitsluiting.

Je sluit elke verdeling van het ouderdomspensioen uit. Een andere optie is beperkte uitsluiting. Je sluit alleen de verdeling uit van het pensioen dat je na het huwelijk opbouwt.

Het pensioen dat je tijdens het huwelijk opbouwde, deel je wel. Dit is een middenweg die soms eerlijker voelt.

Een derde optie is de doorsneepensioenregeling. Hierbij wordt het pensioen gespreid over de jaren dat je samen bent. Dit is complexer en vereist een goede berekening. Een mediator kan helpen om te kiezen welk model past bij jullie situatie.

De kosten van een mediator hangen af van het traject. Een standaard mediation voor huwelijkse voorwaarden kost tussen de € 1.500 en € 3.000 per persoon.

Als er veel discussie is over pensioen of andere financiële zaken, kan het duurder worden. Sommige mediators werken met een vast tarief per sessie, bijvoorbeeld € 150 per uur. Anderen rekenen een totaalbedrag voor het hele traject.

Je kunt ook kiezen voor een mediator die is aangesloten bij het MfN-register.

Dit is een kwaliteitskeurmerk. Een MfN-gecertificeerd mediator voldoet aan strenge eisen en heeft verplichte bijscholing. Dit geeft extra zekerheid.

Er zijn ook vergoedingen mogelijk. De Raad voor Rechtsbijstand kan een vergoeding geven voor mediation, afhankelijk van je inkomen.

Dit kan de kosten flink verlagen. Sommige werkgevers vergoeden mediation bij echtscheiding, vooral als het gaat om arbeidsmediation of financiële zaken.

Ook verzekeringen kunnen een deel van de kosten dekken. Vraag hiernaar bij je mediator. Een goede mediator bespreekt deze opties met je. Zo kom je niet voor verrassingen te staan.

Praktische tips voor je volgende stap

Begin met een goed gesprek. Kies een mediator die bij je past.

Vraag naar het MfN-register en check de ervaring met pensioen en echtscheiding. Een mediator helpt je om alle belangen te bespreken, niet alleen de financiële. Zo kom je tot een keuze die voor jullie allebei werkt. Leg afspraken vast in huwelijkse voorwaarden bij een notaris.

Dit is verplicht om juridisch geldig te zijn. De notaris kan ook uitleggen wat de gevolgen zijn voor je belastingen en toeslagen.

Verzamel alle informatie over je pensioen. Vraag bij je pensioenfonds een overzicht op van je opgebouwde pensioen.

Dit helpt om inzicht te krijgen in wat je precies deelt of uitsluit. Bespreek dit met je mediator. Zo voorkom je dat je later voor verrassingen komt te staan.

Denk ook na over nabestaandenpensioen en partneralimentatie. Dit zijn belangrijke onderdelen die je samen kunt regelen.

Sluit

Portret van Marloes van der Hoeven, MfN-gecertificeerd Mediator
Over Marloes van der Hoeven

Marloes is gecertificeerd mediator (MfN-register) met 14 jaar ervaring in echtscheiding, arbeids- en familiemediatie. Ze behandelt gemiddeld 60 zaken per jaar en schrijft toegankelijk over het mediationproces.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Echtscheiding & Relatiebeëindiging
Ga naar overzicht →