Peiljaarverlegging bij de Raad voor Rechtsbijstand: wanneer kom je in aanmerking?

Portret van Marloes van der Hoeven, MfN-gecertificeerd Mediator
Marloes van der Hoeven
MfN-gecertificeerd Mediator
Juridisch Kader, Kwaliteitseisen & Kosten · 2026-02-15 · 6 min leestijd

Stel je voor: je zit midden in een scheiding en je hebt recht op een toevoeging van de Raad voor Rechtsbijstand.

Maar dan kijk je naar je belastingaangifte van vorig jaar en je inkomen was nét te hoog. Het voelt oneerlijk, want nu zit je financieel klem. Gelukkig is er iets als peiljaarverlegging. Dit is een speciale regeling die ervoor zorgt dat de Raad niet naar je inkomen van vorig jaar kijkt, maar naar een gunstiger jaar.

Het kan een wereld van verschil maken in de kosten van je mediation of scheiding. Laten we dit samen uitzoeken, zonder ingewikkelde taal.

Wat is peiljaarverlegging precies?

Peiljaarverlegging is een regeling van de Raad voor Rechtsbijstand. De Raad bepaalt of je recht hebt op een financiële bijdrage (een 'toevoeging') voor mediation of juridische hulp.

Normaal gesproken kijken ze naar je inkomen van het jaar daarvoor. Als je in 2023 bijvoorbeeld veel verdiende, maar in 2024 je baan bent verloren, word je afgerekend op dat oude inkomen. Dat voelt scheef.

Met peiljaarverlegging vraag je de Raad om te kijken naar een ander jaar. Je mag zelf een jaar kiezen waarin je minder verdiende. Dit jaar heet het 'peiljaar'. De Raad beoordeelt je recht op een toevoeging dan op basis van dat lagere inkomen.

Dit kan je recht geven op een mediation traject met een eigen bijdrage die wellicht maar €53, €107 of €250 per uur is, in plaats van het volledige tarief.

Deze regeling is er speciaal voor situaties waarin je financiële situatie tijdelijk of structureel is veranderd. Denk aan verlies van werk, een faillissement, of een ernstige ziekte. Het doel is om ervoor te zorgen dat iedereen, ongeacht zijn huidige financiële situatie, toegang heeft tot juridische bijstand en mediation. Zonder deze regeling zouden veel mensen buitenspel staan.

Wanneer kom je in aanmerking voor peiljaarverlegging?

Je komt in aanmerking voor peiljaarverlegging als je inkomen in het huidige jaar lager is dan in het peiljaar.

Dit is een vereiste. De Raad wil namelijk voorkomen dat mensen die financieel stabiel zijn, een beroep doen op de regeling.

De verandering in je inkomen moet wel significant zijn. Een kleine daling is vaak niet genoeg. Er zijn een aantal specifieke situaties waarin peiljaarverlegging vaak wordt toegekend. Dit zijn de meest voorkomende:

  • Werkloosheid: Je bent je baan verloren en je inkomen is daardoor gedaald.
  • Ziekte of arbeidsongeschiktheid: Je kunt door ziekte niet meer werken en je inkomen is verminderd.
  • Bedrijfsbeëindiging: Je bedrijf is gestopt en je inkomen uit eigen onderneming is weggevallen.
  • Echtscheiding: Je inkomen is gewijzigd door een scheiding. Dit kan een complexe situatie zijn waarbij peiljaarverlegging kan helpen.
  • Studie of omscholing: Je bent gestopt met werken om te studeren, wat leidt tot een lager inkomen.

Let op: de Raad beoordeelt elk verzoek apart. Het is geen automatische goedkeuring.

Je moet aantonen dat je inkomen structureel lager is en niet tijdelijk. Een eenmalige bonus of een kortstondige daling telt niet mee.

Hoe vraag je peiljaarverlegging aan? De praktische stappen

Het aanvragen van peiljaarverlegging is een formele procedure. Je kunt dit niet zomaar even tussendoor doen.

Het begint bij het indienen van een verzoek bij de Raad voor Rechtsbijstand. Het is goed om te weten hoe de Raad je inkomen controleert voordat je mediation of juridische bijstand start. Wacht niet te lang met de aanvraag, want de behandeling kan enige tijd duren. Bij je verzoek moet je duidelijke bewijzen meesturen.

De Raad wil zien dat je inkomen daadwerkelijk is gedaald. Dit betekent dat je documenten moet overleggen. Denk aan:

  • Je belastingaangifte van het peiljaar en het huidige jaar.
  • Je loonstroken van het peiljaar en de laatste maanden.
  • Een ontslagbrief of een werkgeversverklaring bij werkloosheid.
  • Een medische verklaring bij ziekte of arbeidsongeschiktheid.
  • De KvK-inschrijving bij bedrijfsbeëindiging.

De Raad bekijkt je verzoek en neemt een beslissing. Dit kan enkele weken duren.

Als je verzoek wordt goedgekeurd, krijg je een brief met de bevestiging. In deze brief staat welk peiljaar is gebruikt en welke eigen bijdrage je moet betalen. Deze brief is belangrijk, want deze moet je tonen aan je mediator of juridisch adviseur.

Tip: Vraag peiljaarverlegging aan vóór je een mediator inschakelt. Zo voorkom je dat je achteraf voor verrassingen komt te staan.

De kosten: wat betekent peiljaarverlegging voor je portemonnee?

Peiljaarverlegging heeft direct impact op je kosten. Zonder deze regeling betaal je het volledige uurtarief van de mediator of juridisch adviseur.

Dat kan oplopen tot €150 tot €250 per uur, afhankelijk van de specialist. Bij een echtscheiding of arbeidsmediation kan het totaalbedrag snel oplopen tot enkele duizenden euro's. Met een toevoeging via peiljaarverlegging betaal je een eigen bijdrage. Deze bijdrage is wettelijk vastgesteld.

De hoogte hangt af van je inkomen en je vermogen. De meest voorkomende tarieven zijn:

  • €53 per uur: voor mensen met een laag inkomen.
  • €107 per uur: voor mensen met een gemiddeld inkomen.
  • €250 per uur: voor mensen met een hoger inkomen, maar die net buiten de boot vallen.

De totale kosten hangen af van de duur van het traject. Een gemiddelde echtscheiding via mediation duurt 3 tot 6 sessies.

Bij 5 sessies van 2 uur kom je uit op 10 uur. Bij een eigen bijdrage van €107 per uur, ben je dus €1.070 kwijt. Zonder toevoeging zou dat €1.500 tot €2.500 zijn.

Peiljaarverlegging kan dus honderden tot duizenden euro's schelen. Let op: de eigen bijdrage is per persoon.

Bij een echtscheiding betaalt iedere partner zijn eigen bijdrage. Benieuwd naar hoe de eigen bijdrage werkt? De totale kosten voor het mediationtraject worden gedeeld en de Raad betaalt de rest rechtstreeks aan de mediator.

Praktische tips voor een succesvolle aanvraag

Wil je peiljaarverlegging aanvragen? Hier zijn een paar concrete tips om je kansen te vergroten.

1. Wees op tijd. Vraag de regeling aan voordat je mediation begint.

De Raad moet eerst een beslissing nemen. Het proces kan enkele weken duren. Wacht niet tot het laatste moment. 2. Zorg voor goede documentatie. Een onvolledige aanvraag wordt afgewezen.

Verzamel alle benodigde bewijzen en zorg dat ze duidelijk en leesbaar zijn.

Een onduidelijke loonstrook of een incomplete belastingaangifte zorgt voor vertraging. 3. Kies een MfN-gecertificeerde mediator. Dit is essentieel, ook wanneer er sprake is van betrokkenheid van de Raad voor de Kinderbescherming. De Raad voor Rechtsbijstand werkt alleen samen met mediators die staan geregistreerd in het MfN-register.

Dit is een kwaliteitskeurmerk. Een MfN-mediator weet precies hoe de aanvraagprocedure werkt en kan je hierbij helpen.

4. Wees eerlijk over je inkomen. De Raad controleert je gegevens.

Probeer niet te sjoemelen met cijfers. Dit kan leiden tot een afwijzing en zelfs een boete. 5. Overweeg een juridisch adviseur. Als de aanvraag complex is, bijvoorbeeld bij een faillissement of een ingewikkelde echtscheiding, kan een juridisch adviseur je helpen.

Hij of zij kan je verzoek professioneel opstellen. Peiljaarverlegging is een krachtig instrument.

Het zorgt ervoor dat financiële problemen geen belemmering vormen voor mediation. Of het nu gaat om een echtscheiding, arbeidsmediation of familiebemiddeling, met de juiste voorbereiding kom je een heel eind.

Disclaimer: Dit artikel is informatief van aard en is geen juridisch advies. Raadpleeg altijd een MfN-gecertificeerd mediator of juridisch adviseur voor jouw specifieke situatie. Mediation
Portret van Marloes van der Hoeven, MfN-gecertificeerd Mediator
Over Marloes van der Hoeven

Marloes is gecertificeerd mediator (MfN-register) met 14 jaar ervaring in echtscheiding, arbeids- en familiemediatie. Ze behandelt gemiddeld 60 zaken per jaar en schrijft toegankelijk over het mediationproces.