Het effect van een herberekening van de alimentatie na het verlies van een baan
Een ontslag of het verliezen van je baan komt altijd ongelegen. Zeker als je partneralimentatie betaalt of ontvangt, kan zo'n financiële klap flink wat stress opleveren.
Misschien vraag je je af: "Kan ik nu minder betalen?" of "Krijg ik nu meer?" Het antwoord hangt af van een herberekening.
Een herberekening van de alimentatie na baanverlies is niet automatisch, maar het kan een enorme impact hebben op je portemonnee en je toekomst. In dit artikel lees je wat er precies verandert en wat je moet regelen.
Wanneer herziening van de alimentatie?
Je alimentatie vaststellen is één ding, maar het kan niet je hele leven hetzelfde blijven.
Veranderingen in het inkomen van een der partijen
De wetgeving (het Burgerlijk Wetboek) biedt ruimte voor herziening als de omstandigheden fundamenteel wijzigen. Dit heet 'wijziging van omstandigheden'.
De rechter moet hierover oordelen. Je kunt dus niet zomaar stoppen met betalen. Je moet een verzoekschrift indienen via een advocaat. Een verlies van baan is de meest voor de hand liggende reden.
Of je nu de ontvanger bent (je inkomen daalt) of de betaler (je inkomen daalt).
Wijziging in financiële draagkracht
De vraag is altijd: is deze inkomensdaling structureel of tijdelijk? De rechter kijkt naar de draagkracht. Dit is het bedrag dat je redelijkerwijs kunt missen.
Dit wordt berekend met speciale formules (de Trema-normen). Het gaat dus niet om je nettolasten, maar om wat er wettelijk overblijft na vaste lasten en een budget voor levensonderhoud.
Verandering in de omgang
Naast inkomen tellen ook andere zaken mee. Bijvoorbeeld een nieuwe partner met inkomen (meewerende partner), het uit huis gaan van kinderen, of een verhuizing.
Alles wat je financiële situatie structureel op z'n kop zet, is een reden om te kijken naar een herberekening. Hoewel dit artikel gaat over baanverlies, is het goed om te weten dat ook de zorgverdeling voor kinderen invloed heeft. Als je kinderen meer dagen bij jou wonen, verandert de kinderalimentatie. Dit loopt vaak parallel aan een herberekening bij inkomen.
Belangrijke overwegingen bij het laten herberekenen van de alimentatie
Voordat je in actie komt, is het cruciaal om te weten dat je niet zomaar een herberekening aanvraagt. De wet is streng.
Alleen structurele wijzigingen tellen. Een tijdelijke werkloosheid (bijvoorbeeld door een ziekte of een faillissement dat snel wordt opgevolgd door nieuw werk) is vaak niet genoeg voor een verlaging.
De gedachte is: je hebt een reservebuffer voor dit soort schommelingen. Is je baan echt weg en ziet de toekomst er financieel somber uit? Dan is het tijd voor een herberekening.
Let ook op de fiscale aftrek. Tot en met 2020 was partneralimentatie volledig aftrekbaar.
Vanaf 2020 wordt dit stapsgewijs afgebouwd. Per 2024 is de aftrek beperkt tot 37% voor inkomens boven de €68.800. Dit betekent dat de netto-last voor de alimentatiebetaler sneller stijgt dan je misschien denkt.
Hoe verzoek je om een herberekening?
Een herberekening aanvragen gaat niet via een telefoontje naar je ex-partner. In Nederland is een verzoekschrift
Dit document gaat naar de rechtbank. Je kunt dit samen met je ex-partner doen (via een mediator of een gezamenlijke advocaat) of alleen. Als je er samen uitkomt, kan een mediator de afspraken vastleggen en ter goedkeuring naar de rechter sturen.
Dat is vaak sneller en goedkoper. Tip: Schakel altijd een gespecialiseerde alimentatie-advocaat in.
Zonder juridische kennis loop je het risico dat je verzoek wordt afgewezen omdat je de verkeerde argumenten gebruikt of de draagkrachtformule verkeerd toepast.
3 redenen om de alimentatie te laten herberekenen
Wanneer is het nu echt nodig? Hier zijn drie concrete situaties waarin een herberekening zinvol is.
#1 Omdat er echt iets is veranderd in je financiële situatie
Dit is de klassieke reden. Je hebt je baan verloren en ondanks intensieve sollicitaties lukt het niet om een nieuwe baan te vinden met een vergelijkbaar salaris.
Of je bent langdurig ziek geworden en je arbeidsongeschiktheidsuitkering is lager dan je loon.
De rechter verwacht wel dat je je best doet om een nieuwe baan te vinden. Als je vrijwillig ontslag neemt zonder zicht op iets anders, is dat een verwijtbare wijziging. Dat leidt bijna nooit tot verlaging van de alimentatie. Je moet kunnen aantonen dat je inkomen onvrijwillig en structureel is gedaald.
#2 Omdat vanaf 2020 de aftrek van partneralimentatie wordt beperkt
Veel mensen vergeten dit. Stel: je betaalt €800 alimentatie per maand, maar je kunt ook kiezen voor het afkopen van partneralimentatie met een som ineens.
Tot voor kort kreeg je hier flink belasting over terug. Nu de aftrek daalt tot 37% (voor hoge inkomens), houd je netto meer over aan alimentatie. Je draagkracht verandert dus, terwijl het alimentatiebedrag hetzelfde blijft. Voor de ontvanger verandert er fiscaal weinig (alimentatie is inkomensafhankelijk), maar voor de betaler kan dit de reden zijn om een herberekening te vragen. Je kunt dan een lager bedrag afspreken omdat je netto-last anders wordt berekend.
#3 Ondernemer bent
Als ondernemer is je inkomen vaak wisselend. De rechter hanteert een gemiddelde over de afgelopen drie jaar.
Als je bedrijf nu ineens fors minder oplevert, is dat lastig. Als je kunt aantonen dat het structureel minder gaat (bijvoorbeeld door een langdurige crisis in je sector), is een herberekening mogelijk. De tip is: herbereken na ieder boekjaar bij tegenvallende resultaten. Wacht niet te lang, want de jaarlijkse indexering van de alimentatie loopt door.
Herberekening alimentatie: wat het betekent voor Partners en Kinderen
Herberekenen is niet alleen 'minder betalen'. Het is het opnieuw bekijken van wat redelijk is.
De belangen zijn groot. Voor de ontvanger kan het betekenen dat de financiële basis onderuit haalt. Voor de betaler kan het betekenen dat hij of zij financieel klem komt te zitten.
Een mediator of advocaat kijkt altijd naar het totaalplaatje. Het doel is een regeling die eerlijk is en die beide partijen (en de kinderen) een stabiele toekomst geeft.
Herberekening Alimentatie door verandering van omstandigheden
De term 'verandering van omstandigheden' is de juridische sleutel. De rechter beoordeelt of de wijziging zodanig is dat het redelijk is om de alimentatie aan te passen. Hij of zij kijkt daarbij naar:
- De oorzaak van de wijziging (is het je eigen schuld?).
- De duur van de wijziging (is het blijvend?).
- De gevolgen voor beide partijen.
Een eenmalige bonus of een korte werkloosheidsuitkering telt dus niet mee. Pas als het perspectief op korte termijn structureel anders is, grijpt de reeker in.
Herberekening van partneralimentatie
Partneralimentatie is bedoeld om de lagere verdienende partner de kans te geven om na de scheiding weer op eigen benen te staan.
De maximale duur is nu 5 jaar. Als je baan verliest, verandert er iets aan je draagkracht. De berekening is complex. De advocate rekent met je netto-inkomen, heffingskortingen en de zogenaamde 'Trema-normen' voor levensonderhoud.
Zij trekt hier je vaste lasten vanaf. Wat overblijft is je draagkracht voor alimentatie. Bij een lager inkomen wordt die draagkracht kleiner.
Herberekening van kinderalimentatie
Kinderalimentatie is heilig. De zorgplicht voor kinderen stopt nooit.
Ook bij baanverlies moet je proberen de kinderalimentatie te betalen. De draagkracht voor kinderen gaat voor op die van de partner.
Toch kan een herberekening nodig zijn. Als het inkomen van beide ouders daalt, moet de formule opnieuw worden toegepast. Soms betekent dit dat de andere ouder meer moet bijdragen, of dat de totale pot kleiner wordt. Dit is emotioneel beladen, maar ook de verdeling van een studieschuld bij DUO is financieel vaak onvermijdelijk.
Herzien van het ouderschapsplan
Als je kinderalimentatie herberekent, is het slim om ook het ouderschapsplan te bekijken. Zijn de afspraken over de zorgverdeling nog realistisch? Als je nu veel minder werkt, kun je misschien meer zorgtaken op je nemen. Dit beïnvloedt direct de alimentatieberekening (minder zorg = minder draagkrachtverrekening).
Praktische tips en Kosten
Wil je de alimentatie laten herberekenen? Doe het dan goed.
De kosten: Een herberekening via een advocaat of mediator kost geld. Reken op een tarief van €150 tot €250 per uur. Een eenvoudige herberekening via mediation kan soms al voor €1.000 tot €2.000 worden afgehandeld als er geen conflict is.
Gaat het naar de rechter? Dan lopen de kosten makkelijk op tot €3.000 tot €5.000 per partij.
Kies voor MfN: Zoek een mediator die staat ingeschreven in het MfN-register (Mediatorsfederatie Nederland). Dit is het kwaliteitskeurmerk. Wees kritisch: vraag naar ervaring met alimentatie en financiële afwikkeling. Vergoedingen: Check of je recht hebt op subsidie via de Raad voor Rechtsbijstand.
Als je inkomen laag is door het baanverlies, betaal je minder eigen bijdrage. Sommige werkgevers of verzekeringen vergoeden mediationkosten bij ontslag of scheiding. Vraag ernaar!
Let op: Dit artikel is informatief en geen juridisch advies. Iedere situatie is anders. Raadpleeg altijd een MfN-gecertificeerd mediator of jurist voor je eigen zaak.