De waarde van goodwill bij de verdeling van een advocatenkantoor of medische praktijk
Stel je voor: je bent mediator en je partner is arts of advocaat. Jullie besluiten uit elkaar te gaan. Het huis, de auto, de spaarrekening – dat is helder.
Maar wat nu met de praktijk? De goodwill, dat ongrijpbare maar extreem waardevolle deel van de onderneming, zorgt vaak voor flinke discussies.
Het is niet zomaar een getal op een balans. Het is de waarde van het vertrouwen dat cliënten of patiënten hebben opgebouwd. In dit artikel leggen we uit hoe je die waarde bepaalt en verdeelt, zodat je met een mediator aan tafel kunt met concrete cijfers en niet alleen met emoties.
Waarderingsmethoden voor medische praktijken
De waarde van een medische praktijk zit vaak in de goodwill. Dat is het verschil tussen de daadwerkelijke winst en een 'normale' winst die je mag verwachten in deze branche.
Hoe bereken je dat? Er zijn een paar gangbare methoden, elk met hun eigen toepassing.
Overwinst-methode met praktijkvoorbeeld
De keuze hangt af van het type praktijk en de beschikbare data. De overwinst-methode kijkt naar wat de praktijk meer verdient dan gemiddeld. ABN AMRO (2024) geeft aan dat voor een fysiotherapiepraktijk een factor van 1 tot 5 gebruikelijk is.
Laten we een rekenvoorbeeld bekijken. Stel, de praktijk maakt €200.000 winst.
Patiëntenwaarde berekening
Een normaal inkomen voor een fysiotherapeut ligt op €75.000. De overwinst is dus €125.000. Vermenigvuldig je dit met de factor 5, dan kom je uit op een goodwillwaarde van €625.000. Een behoorlijk bedrag dat de verdeling flink beïnvloedt.
Een andere manier is het waarderen op basis van het aantal patiënten.
EBITDA-methode voor apotheken
Dit is een eenvoudigere, meer pragmatische benadering. Volgens ABN AMRO (2024) is een patiënt tussen de €175 en €250 waard. Een praktijk met 2.500 patiënten heeft dus een goodwillwaarde die ligt tussen de €437.500 en €625.000.
Dit is een mooie stelregel voor mediationgesprekken, vooral als er geen complexe financiële overzichten zijn. Bij mediation voor tandartsen is de waarde van de praktijkinventaris en het patiëntenbestand cruciaal. Voor apotheken wordt vaak gekeken naar de EBITDA: de winst vóór rente, belastingen, afschrijvingen en amortisatie.
ABN AMRO (2024) noemt hier een multiplier van 5,0x tot 7,5x. Een apotheker met een EBITDA van €90.000 kan rekenen op een goodwillwaarde tussen de €450.000 en €630.000 (als we 5,0x en 7,0x aanhouden). Deze methode is geschikt voor praktijken met stabiele, voorspelbare cashflows.
Waardering van gespecialiseerde juridische kantoren
Bij advocatenkantoren ligt het iets anders. De waarde hangt sterk af van de specialisatie, de reputatie en het netwerk.
Multiplier-methode voor juridische sector
Ook hier zijn specifieke methoden voor die rekening houden met de aard van juridische dienstverlening. Een veelgebruikte vuistregel voor juridische kantoren is de multiplier-methode.
Quore Capital (2024) geeft aan dat de jaaromzet wordt vermenigvuldigd met een factor tussen 0,5 en 2,0. Een kantoor met een omzet van €500.000 heeft dus een goodwillwaarde van €250.000 tot €1.000.000. De breedte van de range komt door de grote variatie in specialisaties en klantloyaliteit. Een uitgebreidere methode is de Discounted Cash Flow (DCF)-analyse.
DCF-analyse aangepast voor juridische dienstverlening
Hierbij kijk je naar toekomstige vrije geldstromen. Sman (2024) benadrukt dat je deze cashflow moet berekenen ná partnerbeloning.
Het gaat dus om het inkomen dat overblijft voor de onderneming zelf, los van het salaris van de eigenaar. Deze methode is complexer, maar geeft een zeer gedetailleerd beeld van de toekomstige waarde.
Overdracht en opvolging in kleine advocatenpraktijken
De verdeling van een maatschap tussen huisartsen bij een echtscheiding is één ding, de feitelijke overdracht is de ander.
Vooral in kleine praktijken is de continuïteit cruciaal. De goodwill is vaak sterk persoonlijk verbonden met de eigenaar. Hoe zorg je bij scheiden als arts met een eigen maatschap dat de waarde behouden blijft? Een veelgemaakte fout is het verwarren van persoonlijke goodwill met overdraagbare bedrijfsgoodwill (Sman, 2024).
Continuïteit en goodwill overdraagbaarheid
Vooral bij kleine kantoren zit de waarde vaak in de persoonlijke relaties. De opvolger moet het vertrouwen van cliënten winnen.
Een geleidelijke terugtrekking van de eigenaar kan helpen om de opvolger te laten groeien en de goodwill over te dragen.
Een verantwoorde inkopen van de opvolger is essentieel. Sman (2024) adviseert dat de opvolger al langere tijd in loondienst is. Zo kent hij de praktijk en de cliënten.
Praktische tips voor een soepele overdracht
Een andere cruciale stap is het normaliseren van de financiële cijfers. Quore Capital (2024) adviseert om eenmalige kosten en buitengewone baten te elimineren.
Zo krijg je een zuiver beeld van de daadwerkelijke winstgevendheid. Beoordeel het cliëntenbestand op binding, herhalingsfrequentie en spreiding. Dit zegt veel over de toekomstige waarde van de goodwill.
Tot slot, houd rekening met regulatoire beperkingen en ethische codes. Bij juridische overdracht zijn deze vaak streng (Quore Capital, 2024).
Let op: Dit artikel is informatief en geeft geen juridisch of financieel advies. Raadpleeg altijd een MfN-gecertificeerd mediator of een gespecialiseerd adviseur voor de specifieke situatie van jullie praktijk en scheiding.