De juridische kracht van een vaststellingsovereenkomst na een mediationtraject

Portret van Marloes van der Hoeven, MfN-gecertificeerd Mediator
Marloes van der Hoeven
MfN-gecertificeerd Mediator
Arbeidsmediation & Zakelijke Conflicten · 2026-02-15 · 5 min leestijd

Een mediationtraject kan een einde maken aan een conflict, maar het echte werk begint pas daarna: wat staat er op papier? Een vaststellingsovereenkomst is het juridische sluitstuk van mediation.

Het document zorgt dat wat jullie samen hebben opgelost, ook echt vaststaat en uitvoerbaar is.

Zonder schriftelijke afspraken blijft het bij goede bedoelingen. In dit artikel lees je hoe mediationovereenkomst en vaststellingsovereenkomst samenwerken, wat er juridisch mogelijk is en hoe je misverstanden voorkomt.

Mediationovereenkomst en vaststellingsovereenkomst

Mediation kent twee formele overeenkomsten die je niet wilt overslaan. De mediationovereenkomst leg je bij de start vast, de vaststellingsovereenkomst bij het einde.

De Mediatorsfederatie Nederland (MfN) verplicht het gebruik van schriftelijke overeenkomsten. Dat is niet voor niks: het zorgt voor duidelijkheid, veiligheid en een professioneel proces. De mediationovereenkomst regelt de spelregels van het traject.

Denk aan vertrouwelijkheid, vrijwilligheid en de rol van de mediator. De vaststellingsovereenkomst legt de inhoudelijke afspraken vast die jullie hebben gemaakt.

Beide documenten zijn juridisch bindend, maar ze dienen een verschillend doel. Het gemiddelde slagingspercentage van mediation is hoog, vooral omdat partijen samen tot oplossingen komen en die direct op papier zetten.

Tip: Leg mediationovereenkomst bij start mediation vast. En leg vaststellingsovereenkomst bij einde mediation vast. Zo voorkom je dat goede afspraken weer vervliegen.

Wat is een vaststellingsovereenkomst bij mediation

Een vaststellingsovereenkomst is een schriftelijke overeenkomst waarin partijen hun gemaakte afspraken bevestigen. Bij mediation kan dit document over allerlei onderwerpen gaan: samenwerking, communicatie, verantwoordelijkheden of een beëindiging van het dienstverband.

Het is maatwerk, geen standaardbrief. De mediator begeleidt het proces, maar de inhoud komt van jullie.

De mediator heeft een MfN-registratie, wat een kwaliteitskeurmerk is. Mediation is vrijwillig en vertrouwelijk. Na afloop blijft de geheimhoudingsplicht gelden voor wat er tijdens de sessies is besproken. De vaststellingsovereenkomst zelf is wel openbaar en juridisch afdwingbaar.

  • Exit-mediation: een vaststellingsovereenkomst met beëindiging van het dienstverband.
  • Herstel mediation: afspraken over samenwerking, communicatie of verantwoordelijkheden.
Tip: Kies voor herstel samenwerking eerst, ontslag als laatste optie. Een vaststellingsovereenkomst hoeft niet altijd over ontslag te gaan.

Vaststellingsovereenkomst bij mediation is niet altijd ontslag

Een veelgemaakte fout is denken dat een vaststellingsovereenkomst alleen gaat over ontslag. Dat klopt niet. Je kunt ook afspraken vastleggen over een verbeterde samenwerking, duidelijke taken of een nieuwe communicatiestructuur.

Bij arbeidsmediation bij een vast dienstverband gaat het vaak om herstel van vertrouwen en een werkbaar toekomstperspectief.

Bij exit-mediation staat beëindiging van het dienstverband centraal. Dan kan de vaststellingsovereenkomst financiële regelingen bevatten, zoals een transitievergoeding, een WW-uitkering of een juridische kostenvergoeding. Ook een conflict over ploegentoeslag en onregelmatigheidstoeslag of een ontslagvergoeding van enkele maanden loon is mogelijk. De mediator helpt partijen om tot een eerlijke en werkbare regeling te komen.

  • Mediation is vrijwillig: beide partijen moeten instemmen.
  • Vertrouwelijk: wat besproken wordt, blijft binnenskamers.
  • Maatwerk: elke regeling is uniek en afgestemd op de situatie.

Waarom afspraken schriftelijk vastleggen

Goede afspraken verdwijnen snel uit het geheugen. Schriftelijk vastleggen voorkomt misverstanden en discussies achteraf.

Een vaststellingsovereenkomst geeft juridische zekerheid: beide partijen weten waar ze aan toe zijn. Het document is afdwingbaar bij de rechtbank als een partij zich niet houdt aan de gemaakte afspraken. De mediator zorgt voor een heldere formulering, maar controleert geen juridische feiten. Het is verstandig om de overeenkomst door een jurist te laten checken, zeker bij ontslag of financiële regelingen. Een MfN-gecertificeerd mediator of juridisch adviseur kan je helpen bij deze stap.

Disclaimer: Dit artikel is informatief van aard en is geen juridisch advies. Raadpleeg altijd een MfN-gecertificeerd mediator of juridisch adviseur voor jouw specifieke situatie. Mediationuitkomsten zijn afhankelijk van individuele omstandigheden.

Vaststellingsovereenkomst en mediation: hoe werkt het?

Na een mediationtraject leggen partijen de gemaakte afspraken vast in een vaststellingsovereenkomst. De mediator begeleidt het opstellen, maar de inhoud komt van jullie.

Het document bevat een beschrijving van de afspraken, de datum van ondertekening en eventuele financiële regelingen.

Bij ontslag via exit-mediation gaat het vaak om een transitievergoeding, WW-uitkering of juridische kostenvergoeding. De kosten van mediation variëren. Bij mediation bij een arbeidsconflict in de energiesector rekent een mediator vaak tussen € 125 en € 200 per uur.

Status en inhoud van mediationovereenkomst en (vaststellings)overeenkomst

Een traject kan tussen € 1.500 en € 3.500 kosten, afhankelijk van de complexiteit en duur. Soms vergoedt de werkgever de kosten, of is er een vergoeding via de Raad voor Rechtsbijstand of een rechtsbijstandverzekering.

Vraag hier altijd naar. De mediationovereenkomst is het startdocument. Het regelt de procesafspraken en de vertrouwelijkheid. De vaststellingsovereenkomst is het einddocument.

Vaststellingsovereenkomst

Het bevestigt de inhoudelijke afspraken en is juridisch bindend. Beide documenten zijn essentieel voor een professioneel en veilig mediationproces.

De vaststellingsovereenkomst bevat een omschrijving van de afspraken, de datum van ondertekening en eventuele financiële regelingen. Bij ontslag gaat het om een transitievergoeding, WW-uitkering of juridische kostenvergoeding. Bij herstel van samenwerking gaat het om taken, verantwoordelijkheden en communicatieafspraken. De mediator helpt bij het formuleren, maar partijen beslissen zelf.

Na mediation alsnog vaststellingsovereenkomst

Soms ontstaat er na mediation alsnog behoefte aan een vaststellingsovereenkomst. Misschien is er toch besloten om uit elkaar te gaan, of zijn er aanvullende afspraken nodig.

Een mediator kan helpen om de afspraken alsnog vast te leggen. Het is belangrijk om dit snel te doen, zodat misverstanden niet ontstaan. Neem contact op met een MfN-gecertificeerd mediator voor begeleiding. Bij Novum kun je terecht voor arbeidsmediation en zakelijke conflicten.

Bel 020 261 60 10 of WhatsApp 06 47 88 28 81. De mediator helpt je bij het opstellen van een passende vaststellingsovereenkomst.

Tip: Gebruik maatwerk voor vaststellingsovereenkomst. Leg afspraken schriftelijk vast om misverstanden te voorkomen.
Disclaimer: Dit artikel is informatief van aard en is geen juridisch advies. Raadpleeg altijd een MfN-gecertificeerd mediator of juridisch adviseur voor jouw specifieke situatie. Mediationuitkomsten zijn afhankelijk van individuele omstandigheden.
Portret van Marloes van der Hoeven, MfN-gecertificeerd Mediator
Over Marloes van der Hoeven

Marloes is gecertificeerd mediator (MfN-register) met 14 jaar ervaring in echtscheiding, arbeids- en familiemediatie. Ze behandelt gemiddeld 60 zaken per jaar en schrijft toegankelijk over het mediationproces.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Arbeidsmediation & Zakelijke Conflicten
Ga naar overzicht →