Conflictstijl vermijden: De gevaren van struisvogelpolitiek bij echtscheiding
Stel je voor: je zit tegenover elkaar aan de keukentafel. De spanning is voelbaar.
Je partner begint over de verdeling van de spullen, en jij… je staart naar de vloer.
Je mompelt iets van "laten we het er later over hebben" en staat op om koffie te zetten. Dit is het, de klassieke struisvogelpolitiek. Het voelt even veilig, maar in een echtscheiding is dit de gevaarlijkste conflictstijl die je kunt hebben.
Het werkt averechts en zorgt dat problemen juist groter worden. Laten we een eerlijk gesprek hebben over waarom vermijden zo destructief is en hoe je het anders kunt aanpakken.
Wat is vermijden precies? De kern van de struisvogelpolitiek
Vermijden als conflictstijl klinkt misschien rustig, maar het is een stille sloper. Het betekent dat je actief belangrijke onderwerpen uit de weg gaat.
Je reageert niet op berichten over de hypotheek, je vermijdt gesprekken over de kinderen of je zegt simpelweg "ik wil hier nu niet over praten" bij elke discussie over de toekomst.
In mediation echtscheiding zie je dit patroon vaak terug. Een van de partners trekt zich terug, waardoor de ander in een vacuüm komt te zitten. Diegene gaat dan harder roepen of neemt eenzijdige beslissingen, wat de spanning alleen maar opvoert.
Het is een vicieuze cirkel. Waarom doen we het? Meestal is het angst. Angst voor ruzie, angst voor de emoties die loskomen of simpelweg de behoefte aan rust.
Maar in een scheiding werkt deze rust als een druk op de ketel.
De onderwerpen die je nu vermijdt, komen later harder terug, vaak met extra juridische kosten en emotionele schade.
De gevaren van vermijden bij echtscheiding
De grootste valkuil van vermijden is dat je de regie uit handen geeft. Stel je voor dat jij de financiën altijd hebt geregeld en je partner nu niets wil weten van de pensioenverdeling.
Door niets te doen, loop je het risico dat er later een ongelijke of onjuiste verdeling ontstaat.
Dit los je later niet meer zomaar op. Een ander gevaar is dat de ander zijn eigen plan trekt. Als jij niet reageert op voorstellen voor de mediation, kan de ander gedwongen worden om een advocaat in te schakelen.
Dit escaleert het conflict direct van een gesprek naar een juridische strijd. En dat terwijl mediation bedoeld is om dat juist te voorkomen.
Emotioneel gezien zorgt vermijden voor een vertrouwensbreuk. Je partner voelt zich genegeerd en niet serieus genomen. Dit maakt het onmogelijk om later nog constructief te onderhandelen over zaken als co-ouderschap of de verdeling van de inboedel. De sfeer wordt giftig, terwijl mediation juist veiligheid en duidelijkheid moet bieden.
Financieel gezien is het een dure grap. Een mediator kost tijd, en als er door vermijden stagnatie ontstaat, duurt een traject langer.
De totaalprijs loopt op. Een gemiddeld echtscheidingsmediationtraject kost tussen de €1.500 en €3.000, afhankelijk van de complexiteit. Bij vertraging door vermijden betaal je al snel het dubbele aan uren.
Hoe vermijden er in de praktijk uitziet: varianten en modellen
Vermijden kent verschillende gedaantes. Je hebt de passieve vermijder: die zegt niets, staart voor zich uit en durft nog niet na te denken over hoe uw leven er later uitziet.
Dan is er de actieve vermijder: die leidt elke keer het gesprek af naar de weersverwachting of het eten. Beide typen zorgen voor stagnatie in het mediationproces.
In familiebemiddeling zie je ook vaak vermijden rondom de kinderen. Een ouder die geen afspraken wil maken over de zorgregeling, uit angst voor conflict. Dit leidt ertoe dat er geen duidelijk schema komt, wat voor kinderen enorm verwarrend is. Ze voelen de onzekerheid en spanning thuis.
Arbeidsmediation kent zijn eigen variant van vermijden. Een werknemer die na een conflict met een collega of leidinggevende alle communicatie vermijdt, loopt het risico op een eenzijdig ontslag of een disfunctioneringsprocedure.
Hier is snelle actie nodig, maar vermijden zorgt juist voor vertraging. De kosten van vermijden zijn reëel. Een mediator rekent gemiddeld €120 tot €150 per uur.
Als een sessie door vermijden uitloopt of extra sessies nodig zijn, loopt de rekening op. Bij de Raad voor Rechtsbijstand kun je een toevoeging krijgen, maar die vergoeding vervalt als je niet actief deelneemt.
Hoe doorbreek je de struisvogelpolitiek: praktische tips
De eerste stap is herkenning. Vraag jezelf af: waarom vermijd ik dit gesprek?
Is het angst voor ruzie of voel je je overweldigd? Door dit hardop uit te spreken tegenover je mediator in een prettige en veilige setting, geef je het een plek.
Een MfN-gecertificeerd mediator kan hierbij helpen door een veilige structuur te bieden, waarbij psychologische beïnvloeding op een positieve manier wordt ingezet. Maak afspraken over communicatie. Spreek af dat er geen belangrijke onderwerpen worden vermeden. Gebruik een "stopwoord" als het te veel wordt, maar kom er later op terug.
Bijvoorbeeld: "Ik voel me nu overweldigd, kunnen we hier morgen weer over praten?" Dit houdt de deur open zonder direct te escaleren.
Gebruik de methodiek van de mediationtafel. Schrijf de onderwerpen op die moeten worden besproken, zoals de woning, de auto en de kinderalimentatie. Door ze fysiek op een lijst te zetten, wordt het minder abstract en makkelijker om ze te adresseren.
Je hoeft niet alles in één keer op te lossen. Investeer in jezelf. Soms is er sprake van onderliggende emotionele blokkades.
Een kort therapeutisch traject of coaching kan helpen om de vermijdende stijl te doorbreken.
De kosten hiervoor liggen tussen de €60 en €100 per sessie, maar het bespaart je duizenden euro's aan extra mediationuren. Sluit af met een heldere regel: vermijden is geen optie. Kies voor een actieve aanpak, waarin je samen met je partner en de mediator de problemen benoemt en oplost. Zo houd je de regie, bespaar je kosten en voorkom je extra emotionele schade.