De techniek van de 'toekomstige verkenning': Hoe ziet uw leven er over 5 jaar uit?
Stel je voor: je zit tegenover je partner, of misschien wel je collega, en het voelt alsof je vastzit.
De ruzies over de verdeling van de spullen, de zorg voor de kinderen of de uren op het werk lopen zo hoog op dat je elkaar niet meer hoort. Mediation kan dan een uitweg zijn, maar hoe ziet die uitweg er eigenlijk uit? Een krachtige techniek die mediators vaak inzetten, is de ‘toekomstige verkenning’. Je stapt even weg van het conflict van nu en kijkt samen naar waar je over vijf jaar wilt staan.
Dit geeft lucht, richting en een gedeeld doel. In dit artikel lees je hoe je deze oefening zelf kunt doen, stap voor stap.
Wat je nodig hebt voor de toekomstverkenning
Deze oefening werkt het beste als je even de tijd neemt en afrekent met de dagelijkse drukte.
Je hoeft geen expert te zijn; je hebt alleen pen, papier en een open houding nodig. Zorg dat je ongestoord kunt praten, bijvoorbeeld tijdens een mediationgesprek of een rustig moment thuis. Materialen die handig zijn: Voorwaarden voor een goed gesprek:
- Een notitieboek of losse vellen papier
- Pennen in verschillende kleuren (bijvoorbeeld blauw voor feiten, rood voor emoties)
- Een timer of stopwatch op je telefoon
- Een rustige ruimte zonder afleiding
- Beide partijen moeten vrijwillig meedoen.
- Er is geen sprake van huiselijk geweld of onveiligheid; in die gevallen verwijzen we altijd door naar een MfN-gecertificeerd mediator of hulpinstantie.
- Je bent bereid om te luisteren en je eigen beeld te schetsen.
Let op: deze oefening is geen vervanging van juridisch advies. Raadpleeg altijd een MfN-gecertificeerd mediator of jurist voor jouw specifieke situatie.
Stap 1: Schets je huidige situatie (5 minuten)
Begin bij het nu. Wat speelt er op dit moment in je leven? Bij een echtscheiding gaat het vaak over woning, financiën en kinderen.
Bij arbeidsmediation gaat het over functie, werkdruk en samenwerking. Schrijf kort op wat er speelt, zonder oordeel.
- Neem 5 minuten de tijd.
- Schrijf 3 tot 5 kernpunten op over je huidige situatie.
- Gebruik concrete feiten: “We wonen nu apart” of “Mijn werkweek is 40 uur.”
Instructies: Veelgemaakte fouten: Tip voor mediation: bij een echtscheiding noem je alleen de juridische aspecten die nu spelen, zoals de woning of kinderalimentatie.
- Te veel details: houd het beknopt.
- Emoties overschrijven: noteer ze, maar blijf bij feiten voor nu.
Bij arbeidsmediation noem je de knelpunten in de samenwerking. Voor financiële vragen verwijzen we altijd door naar een MfN-gecertificeerd mediator.
Stap 2: Beeld je de toekomst in (10 minuten)
Stel je nu voor: het is over vijf jaar. Hoe ziet je leven eruit?
Deze stap draait om verbeelding, niet om harde afspraken. Je onderzoekt wat je echt wilt, los van het conflict van nu.
- Zet de timer op 10 minuten.
- Beantwoord deze vragen voor jezelf:
- Waar woon je? (bijvoorbeeld: een eigen appartement of een gezinswoning)
- Hoe ziet je financiële situatie eruit? (bijvoorbeeld: stabiel inkomen, buffers)
- Hoe zit het met de zorg voor kinderen? (bijvoorbeeld: co-ouderschap of vast rooster)
- Hoe voel je je? (bijvoorbeeld: rustig, zelfverzekerd)
Instructies: Voor arbeidsmediation: Veelgemaakte fouten en het benutten van psychologische beïnvloeding tijdens het gesprek: Tip: gebruik een kleur om emoties te markeren. Dit helpt om later te zien wat er leeft.
- Wat is je functie of rol?
- Hoe ziet je werkdag eruit?
- Hoe is de verhouding met collega’s?
- Te snel schakelen naar problemen: blijf bij de beeldvorming.
- Onrealistische doelen: kies voor haalbare scenario’s.
Stap 3: Deel en vergelijk (15 minuten)
Nu deel je je beeld met de ander. Dit is het hart van de techniek: je ontdekt waar je elkaar vindt en waar verschillen zitten.
In mediation is dit een veilige manier om wensen te bespreken zonder direct in conflict te raken. Door te kiezen voor focus op de gewenste toekomst ontstaat er ruimte voor herstel. Instructies: Concreet voorbeeld echtscheiding:
- Wissel om en om je beeld uit (5 minuten per persoon).
- De ander luistert zonder onderbreking.
- Na het luisteren stel je 2 vragen: “Wat vind je mooi aan mijn beeld?” en “Wat vraagt dit van ons?”
Concreet voorbeeld arbeidsmediation: Veelgemaakte fouten: Tip: bij familiebemiddeling of mediation echtscheiding helpt het om kinderen als anker te nemen.
- Partij A ziet een eigen huis en een vaste zorgdag voor de kinderen.
- Partij B ziet een huurwoning en een flexibele indeling.
- Gemeenschappelijk: beide willen rust en stabiliteit voor de kinderen.
Bij arbeidsmediation helpt het om het teambelang te benoemen, waarbij ook een prettige gespreksruimte bijdraagt aan het resultaat.
- Medewerker ziet een functie met meer autonomie en minder overwerk.
- Werkgever ziet een collegiale sfeer en duidelijke taken.
- Gemeenschappelijk: beide willen een gezonde werkdruk en heldere afspraken.
- Meteen onderhandelen: blijf eerst bij het beeld.
- Afnemen van elkaars verhaal: blijf respectvol.
Stap 4: Zoek overeenkomsten en verschillen (10 minuten)
Na het delen ga je op zoek naar wat je bindt en wat je scheidt. Dit helpt om prioriteiten te stellen en later concrete afspraken te maken.
Instructies: Tijdsindicatie: 10 minuten. Veelgemaakte fouten: Tip: bij mediation echtscheiding gaat het vaak over drie thema’s: wonen, financiën en kinderen.
- Maak twee kolommen op papier: “Gemeenschappelijk” en “Verschillend”.
- Schrijf in de eerste kolom wat jullie beide belangrijk vinden (bijvoorbeeld: rust voor kinderen, stabiele financiën).
- Schrijf in de tweede kolom waar jullie van mening verschillen (bijvoorbeeld: woonplaats, verdeling zorguren).
- Geef elke item een prioriteit: hoog, middel, laag.
Bij arbeidsmediation zijn dat taken, werkdruk en samenwerking.
- Alles als hoog prioriteit bestempelen: kies de top 3.
- Te snel oordelen: blijf bij feiten en wensen.
Stap 5: Formuleer eerste aanzetten tot afspraken (10 minuten)
Op basis van de overeenkomsten en verschillen bedenk je kleine, haalbare stappen die je nu kunt zetten.
Dit is geen definitief plan, maar een begin. Instructies: Voorbeelden: Veelgemaakte fouten: Tip: bespreek deze aanzetten met je mediator. Een MfN-gecertificeerd mediator kan helpen om ze om te zetten naar een mediationovereenkomst.
- Kies 1 tot 3 gemeenschappelijke doelen.
- Formuleer per doel een concrete eerste actie.
- Houd het kort en meetbaar.
- Echtscheiding: “We spreken deze week een voorlopig zorgrooster af.”
- Arbeidsmediation: “We plannen een overleg om taken helder te verdelen.”
- Familiebemiddeling: “We maken een schema voor de communicatie over de kinderen.”
- Te veel afspraken tegelijk: kies maximaal drie.
- Onvoldoende meetbaar: maak acties specifiek.
Stap 6: Check en veranker (5 minuten)
Sluit af met een check. Dit voorkomt misverstanden en zorgt dat jullie het gevoel hebben dat er beweging is. Instructies: Veelgemaakte fouten:
- Lees de acties hardop voor.
- Vraag: “Voelt dit goed voor jou?”
- Zet een vervolgafspraak in de agenda.
- Geen vervolg plannen: zonder vervolg vervagen afspraken snel.
- Te snel tevreden