Conflict over de vergoeding van juridische bijstand tijdens de mediationfase

Portret van Marloes van der Hoeven, MfN-gecertificeerd Mediator
Marloes van der Hoeven
MfN-gecertificeerd Mediator
Arbeidsmediation & Zakelijke Conflicten · 2026-02-15 · 5 min leestijd

Stel je voor: je zit midden in een arbeidsconflict of een scheiding en kiest voor mediation. Een verstandige beslissing. Maar dan ontstaat er een nieuw conflict: wie betaalt de juridische bijstand? De kosten voor een mediator lopen op, en terwijl je probeert tot een oplossing te komen, gaat het nu ook nog over de rekening.

Dit is een veelvoorkomende situatie die de sfeer kan verpesten net als je een oplossing probeert te vinden.

We duiken in de regelingen rondom de vergoeding van juridische bijstand tijdens de mediationfase.

Gesubsidieerde rechtsbijstand en mediation - Raad voor Rechtsbijstand

In Nederland is de Raad voor Rechtsbijstand de spil voor financiële hulp bij juridische problemen. Deze organisatie regelt gesubsidieerde rechtsbijstand, wat vaak nodig is als de kosten te hoog worden. Een mediator moet gecertificeerd zijn en ingeschreven staan bij de Raad voor Rechtsbijstand om voor subsidie in aanmerking te komen.

Zonder deze inschrijving is het aanvragen van een toevoeging niet mogelijk. De eigen bijdrage voor mediation is laag, specifiek vastgesteld op maximaal €52 of €103 per partij.

Dit bedrag hangt af van het type zaak. De Raad stuurt nooit sms'jes over openstaande vorderingen; dit is een bekende scam.

Vraag mediationtoevoeging aan via een gecertificeerde mediator bij de Raad voor Rechtsbijstand. Alleen zij mogen dit aanvragen.

Let hier goed op. Het is essentieel dat je zelf een gecertificeerde mediator inschakelt die de aanvraag bij de Raad kan indienen. De Raad voor Rechtsbijstand wijst de weg bij juridische problemen.

Ze beoordelen of je recht hebt op een subsidie. Je inkomen moet onder de inkomensgrens vallen.

Is dat niet het geval? Dan kom je niet in aanmerking voor gesubsidieerde rechtsbijstand. Controleer dit altijd vooraf. Er zijn speciale regelingen voor gratis rechtsbijstand of mediation.

Denk aan de klokkenluidersregeling of de regeling Mijnbouwschade Groningen. Ook de herstelregeling Kinderopvangtoeslag kan recht geven op een gratis advocaat. Deze regelingen zijn er om kwetsbare groepen te beschermen.

Komt mediation in aanmerking voor vergoeding rechtsbijstand?

Mediation komt in aanmerking voor vergoeding via gesubsidieerde rechtsbijstand, maar er zijn voorwaarden.

Je inkomen en vermogen worden gecheckt. Is je inkomen tijdelijk lager dan normaal? Gebruik dan peiljaarverlegging.

Hiermee wordt je financiële situatie opnieuw bekeken op basis van een ander jaar, wat je recht op subsidie kan verbeteren. Een mediator mag pas starten als de Raad voor Rechtsbijstand de toevoeging heeft goedgekeurd. De duur van mediation varieert: vaak 1 tot 3 maanden, maar soms is een conflict binnen een week opgelost. De kosten voor de mediator worden deels gedekt door de subsidie, maar je betaalt altijd die eigen bijdrage van €52 of €103.

Er is een subsidieregeling bij beslag op inkomen of vermogen. Dit kan helpen als je financieel krap zit.

Let wel op: als je later meer geld krijgt, kan de Raad kosten terugvorderen. Dit heet kostenverhaal. Het gebeurt bijvoorbeeld als je een onterechte bijdrage hebt gekregen. Resultaatbeoordeling is een ander aandachtspunt.

Als je zaak geld oplevert, bijvoorbeeld via een schikking, kan de Raad beslissen dat je de kosten achteraf betaalt. Dit gebeurt alleen als de opbrengst hoog genoeg is. Wees hierop alert, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.

Mediation in een rechtszaak over een conflict

Mediation is een alternatief voor een rechtszaak. Zo kan mediation bij een arbeidsconflict in het onderwijs helpen bij een gezamenlijke oplossing, niet op winst of verlies.

Een rechter kan mediation voorstellen in een lopende rechtszaak. Dit gebeurt steeds vaker, omdat het tijd en geld bespaart.

Rechter, advocaat en mediator

De informele sfeer van mediation helpt om de relatie te behouden, wat vooral belangrijk is bij echtscheidingen of bijzondere arbeidsconflicten in de advocatuur. De rechter stuurt het proces, maar de mediator begeleidt het gesprek. Een advocaat kan betrokken zijn voor juridische input, maar de mediator blijft onpartijdig.

De mediator is gecertificeerd en ingeschreven bij de Raad voor Rechtsbijstand. Dit waarborgt de kwaliteit.

Voordelen van mediation in een rechtszaak over een conflict

Kies altijd voor een mediator uit het MfN-register, het kwaliteitskeurmerk voor mediators. Mediation biedt veel voordelen. Ten eerste heb je zelf controle over de uitkomst, niet de rechter. Ten tweede is het sneller dan een rechtszaak, vaak binnen enkele weken geregeld.

Ten derde is het goedkoper, zeker met subsidie. Ten slotte blijft de sfeer informeel, wat helpt bij het behouden van een werkrelatie of familieband.

Wanneer werkt mediation niet goed?

Ideaal voor familiebemiddeling of mediation bij een arbeidsconflict in de overheid. Mediation werkt niet altijd. Als er sprake is van ernstig machtsmisbruik of een totaal gebrek aan vertrouwen, is mediation geen goede optie.

Ook als een partij niet wil samenwerken, faalt het proces. Een mediator kan dit snel inschatten.

In zulke gevallen is een rechtszaak soms onvermijdelijk. Bespreek dit met je mediator. Het proces start met een intakegesprek.

Hoe verloopt mediation in een rechtszaak?

De mediator bespreekt de regels en het doel. Vervolgens volgen er meerdere sessies, afhankelijk van de complexiteit.

Gemiddeld duurt een mediationtraject 1 tot 3 maanden. De mediator helpt bij het vinden van oplossingen en stelt een vaststellingsovereenkomst op.

Deze overeenkomst is bindend en kan worden voorgelegd aan de rechter voor goedkeuring.

Praktische tips voor vergoeding van juridische bijstand

Begin met het controleren van je inkomen. Val je onder de inkomensgrens?

Zo niet, overweeg peiljaarverlegging. Schakel direct een MfN-gecertificeerde mediator in. Alleen zij kunnen een toevoeging aanvragen bij de Raad voor Rechtsbijstand.

Vraag de mediator naar de kostenindicatie: een uur tarief ligt vaak tussen €100 en €200, maar met subsidie betaal je slechts €52 of €103 eigen bijdrage.

Wees alert op resultaatbeoordeling. Als je zaak geld oplevert, kan de Raad de kosten terugvorderen. Check of je recht hebt op een speciale regeling, zoals de klokkenluidersregeling of de herstelregeling Kinderopvangtoeslag.

Tot slot, vertrouw nooit op sms'jes van de Raad. Dit zijn scams. Ga altijd naar de officiële website of bel de Raad direct.

Disclaimer: Dit artikel is informatief van aard en is geen juridisch advies.

Raadpleeg altijd een MfN-gecertificeerd mediator of juridisch adviseur voor jouw specifieke situatie. Mediationuitkomsten zijn afhankelijk van individuele omstandigheden.

Portret van Marloes van der Hoeven, MfN-gecertificeerd Mediator
Over Marloes van der Hoeven

Marloes is gecertificeerd mediator (MfN-register) met 14 jaar ervaring in echtscheiding, arbeids- en familiemediatie. Ze behandelt gemiddeld 60 zaken per jaar en schrijft toegankelijk over het mediationproces.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Arbeidsmediation & Zakelijke Conflicten
Ga naar overzicht →