Conflict over de uitbetaling van een retentiebonus tijdens een overnametraject
Een overname zorgt altijd voor onrust. Medewerkers vragen zich af wat er met hun baan gebeurt. Wie blijft? Wie gaat?
En wie betaalt de bonus die je krijgt als je blijft zitten tot de deal rond is? Dat is de retentiebonus. Een conflict hierover verpest de sfeer snel. mediation helpt om dit zakelijke conflict op te lossen zonder dat het escaleert tot een juridische strijd.
Wil je weten hoe je dit aanpakt? Hier lees je hoe retentiebonussen werken, wie de kosten draagt en wat je moet regelen voor de ondernemingsraad.
Retentie- en transactiebonussen bij overnames
Een retentiebonus is een bedrag dat een werknemer krijgt als hij of zij blijft werken tijdens en na een overname. Meestal zit er een voorwaarde aan: je moet blijven zitten tot de deal officieel is afgerond. Het doel?
De koper wil de kennis en kunde in huis houden. Niemand wil dat belangrijke medewerkers direct na de overname weglopen. Uit onderzoek van Mercer (Bron 3) blijkt dat retentiebonussen vaak voorkomen bij cross-border deals.
Het gaat dan om meer werknemers en hogere bedragen. Een typische regeling ziet er zo uit: 75% van de bonus is gegarandeerd als je blijft na de deal-periode.
Wie draagt de kosten?
De overige 22% is afhankelijk van financiële prestaties. Dat betekent dat je pas weet wat je krijgt als de cijfers binnen zijn. Een transactiebonus is iets anders.
Dit is een eenmalige uitkering. Soms een vast bedrag, soms naar rato van je salaris en de duur van je dienstverband.
Tips voor de ondernemingsraad
Deze bonus is bedoeld als beloning voor je inzet tijdens het verkoopproces.
Beide bonussen vallen onder de Wet op de Ondernemingsraden (WOR). Dat betekent dat de ondernemingsraad (OR) instemming moet geven voor het bonusprogramma. De kosten van een retentiebonus worden meestal betaald door de koper van het bedrijf. De koper wil immers de continuïteit waarborgen.
Toch is het slim om dit vroeg in het traject te bespreken. Soms worden de kosten verdeeld tussen koper en verkoper.
Of de verkoper neemt de kosten voor zijn rekening om de deal aantrekkelijker te maken. OR Consultancy (Bron 2) adviseert om de kosten van een retentiebonusprogramma direct mee te nemen in de berekeningen van de koper en verkoper. Een gemiste bonus kan leiden tot het vertrek van cruciale medewerkers.
- Doe een concreet voorstel over de opbouw en omvang van de bonus. Onderbouw dit met cijfers.
- Bereid onderhandelingen zorgvuldig voor. Betrek hierbij zowel de koper als de verkoper.
- Richt de retentiebonus op ‘vertrekgevaar’-talent. Niet iedereen hoeft een bonus te krijgen.
- Stel heldere voorwaarden. Wanneer is de bonus definitief? Aan welke prestaties is hij gekoppeld?
Dat is een risico voor de waarde van de onderneming. Reken dus vooraf uit wat het kost om talent vast te houden.
De ondernemingsraad heeft een sterke positie bij bonusregelingen. Volgens WOR art. 27 is instemming vereist voor een retentiebonusprogramma. Zorg dat je als OR goed bent voorbereid.
Blijf- of retentiebonus
Kaart de bonus vroeg aan in het proces. Wacht niet tot de deal bijna rond is.
OR Consultancy (Bron 2) geeft concrete tips: Een fout die vaak wordt gemaakt: alleen managers krijgen een bonus, medewerkers worden uitgesloten. Dat leidt tot onrust en een vertrek van kenniswerkers.
Zorg voor een eerlijke verdeling. De retentiebonus is een blijfbonus.
Het doel is om medewerkers te motiveren om te blijven tot de overname is voltooid.
Maar hoe lang duurt zo’n deal? Dat verschilt per traject. Bij cross-border deals duurt het vaak langer en zijn er meer betrokkenen. Mercer (Bron 3) ziet dat de bonusfrequentie hier hoger ligt. Soms ontstaat er een conflict over de geldigheid van een relatiebeding bij een overstap naar een klant.
De voorwaarden moeten helder zijn. Een bonus die is gekoppeld aan onduidelijke of onhaalbare prestatiecriteria werkt averechts.
Met dit onderwerp aan de slag?
Medewerkers voelen zich dan misleid. Zorg voor realistische doelen. Bijvoorbeeld: behoud van klanttevredenheid of het behalen van een specifieke omzetdoelstelling.
Een retentiebonusprogramma moet altijd worden voorgelegd aan de ondernemingsraad. Doe je dit niet?
Dan loop je het risico dat de uitbetaling ongeldig wordt verklaard. Of dat medewerkers met succes juridische stappen ondernemen, bijvoorbeeld bij een conflict over de uitbetaling van vakantiegeld bij een faillissementssituatie. Staat er een overname op de planning?
Begin dan op tijd met het bespreken van bonussen. Een mediator kan helpen om partijen bij elkaar te brengen.
Mediation is een vorm van conflictbemiddeling waarbij een neutrale derde (de mediator) het gesprek leidt. Het is anders dan een rechtszaak: je zoekt samen naar een oplossing, in plaats van dat een rechter beslist. De kosten van mediation zijn vaak lager dan die van een juridische procedure.
Een MfN-gecertificeerd mediator rekent gemiddeld € 150 tot € 250 per uur. Een volledig traject voor mediation bij een arbeidsconflict kost vaak tussen de € 1.500 en € 4.000 per partij.
Dit hangt af van de complexiteit en de duur. Wie betaalt?
Soms draagt de werkgever de kosten, soms de werknemer. Soms deelt men de kosten. Ook zijn er mogelijkheden voor een vergoeding via de Raad voor Rechtsbijstand of een rechtsbijstandverzekering. Let op: Dit artikel is informatief van aard en is geen juridisch advies.
Raadpleeg altijd een MfN-gecertificeerd mediator of juridisch adviseur voor jouw specifieke situatie. Mediationuitkomsten zijn afhankelijk van individuele omstandigheden.
Wil je als OR aan de slag met een retentiebonusprogramma? Zorg dat je weet wat je wilt. Zorg dat je weet wat het mag kosten. En zorg dat je weet hoe mediation kan helpen om tot een breed gedragen oplossing te komen.