Conflict over de interpretatie van de CAO: Mediation voor werkgeversorganisaties
Stel je voor: je bent werkgever en je hebt een conflict met een groep werknemers over de interpretatie van de CAO.
De sfeer wordt grimmig, de meningen staan lijnrecht tegenover elkaar. Je voelt de druk oplopen, want een rechtszaak is kostbaar en tijdrovend.
Een oplossing ligt dichterbij dan je denkt: mediation. In deze gids leg ik je uit hoe mediation voor werkgeversorganisaties werkt, wat de gevolgen zijn als je het te laat inzet en hoe je het proces soepel laat verlopen. Geen juridisch jargon, gewoon helder en praktisch.
De gevolgen voor de werkgever én werknemer van het weigeren of te laat inzetten van mediation
Mediation is een gesprek onder leiding van een neutrale mediator, waarin je samen zoekt naar een oplossing. Het is niet hetzelfde als een rechtszaak, waar een rechter beslist.
Bij mediation houd je zelf de regie. Als werkgever kun je een billijke vergoeding krijgen als mediation te laat wordt ingezet.
Wat zijn de gevolgen voor de werkgever?
Denk aan bedragen van € 15.000 tot € 75.000, afhankelijk van de situatie. Een kantonrechter oordeelde hier in oktober 2023 over, bij ernstig verwijtbaar handelen. Als je mediation te laat aanbiedt, loop je financiële risico’s.
Een rechter kan een billijke vergoeding opleggen, zoals € 15.000 of € 75.000. Dit gebeurt als je als werkgever te lang wacht en daarmee de situatie verergert. Ook als je mediation weigert, kan dit leiden tot uitstel of afwijzing van een rechtszaak. De rechter verwacht dat je eerst probeert om er samen uit te komen.
Daarnaast verlies je het vertrouwen van je werknemers. Ze voelen zich niet gehoord en de sfeer op de werkvloer verslechtert.
Dit kan leiden tot meer verzuim, een hoger verloop en een slechtere reputatie. Mediation op tijd inzetten voorkomt deze negatieve spiraal.
Wanneer is mediation verplicht bij een arbeidsconflict?
Bij collectieve ontslagen van meer dan 20 werknemers is mediation verplicht. Ook bij complexe arbeidsconflicten in de evenementenbranche is bemiddeling vaak de beste weg. Dit staat in de wet.
Ook in sommige CAO’s staat dat mediation verplicht is bij geschillen over de interpretatie van de CAO. Controleer je CAO dus altijd.
Als mediation verplicht is en je negeert dit, kan een rechter je zaak afwijzen of uitstellen. De rechter kan mediation ook voorschrijven vóór de inhoudelijke behandeling van een zaak. Dit gebeurt steeds vaker, omdat mediation sneller en goedkoper is dan een rechtszaak. Het gemiddelde mediationtraject duurt 2-4 sessies, afhankelijk van de complexiteit.
Wat gebeurt er als je weigert mee te werken aan mediation?
Weigering van mediation kan leiden tot financiële en procedurele gevolgen. Een rechter kan een billijke vergoeding opleggen, zoals eerder genoemd.
Ook kan de rechter beslissen dat je zaak wordt uitgesteld totdat je wel mediation hebt geprobeerd. Dit vertraagt het proces en verhoogt de kosten. Een ander risico is dat je werkgeversimago schade oploopt.
Werknemers en hun advocaten zien een weigering als een teken van onwil.
Dit kan leiden tot een slechtere onderhandelingspositie. Mediation aanbieden en daadwerkelijk doorpakken is dus essentieel. Maak niet alleen een plan van aanpak, maar zet het ook uit in de praktijk.
Hoe werkt het mediationproces bij arbeidsgeschillen?
Het mediationproces begint met een intakegesprek. De mediator spreekt apart met jou en de werknemer(s).
Daarna volgt een gezamenlijke sessie. De mediator begeleidt het gesprek en helpt om belangen en oplossingen helder te krijgen. Het doel is een vaststellingsovereenkomst die voor beide partijen werkt.
De kosten van mediation worden meestal gelijk verdeeld tussen werkgever en werknemer, bijvoorbeeld bij mediation bij een arbeidsconflict in de horeca. Een mediator kost gemiddeld € 150 tot € 250 per uur.
Een traject van 2-4 sessies kost dus ongeveer € 600 tot € 2.000 per partij.
Sommige werkgevers hebben een verzekering voor mediation of kunnen een beroep doen op de Raad voor Rechtsbijstand voor een toevoeging (gesubsidieerde rechtsbijstand). Tip: kies een mediator die is geregistreerd in het MfN-register (Mediatorsfederatie Nederland). Dit is een kwaliteitskeurmerk. Je vindt deze mediators via de website van het MfN. Vraag altijd naar hun ervaring met arbeidsmediation en CAO-geschillen.
Praktische tips voor werkgevers bij CAO-conflicten
- Mediation aanbieden én doorpakken: maak een afspraak en zorg dat iedereen komt.
- Volg het advies van de bedrijfsarts op. Anders loop je risico’s op hoge vergoedingen.
- Check je CAO: sommige CAO’s verplichten mediation bij geschillen.
- Wees open en eerlijk in het mediationgesprek. Het gaat om oplossingen, niet om schuld.
- Houd rekening met kosten: deel ze gelijk of check je verzekering.
Mediation is geen magische stok, maar een effectieve manier om conflicten op te lossen zonder dat een rechter beslist. Het bespaart tijd, geld en energie.
En het houdt de relatie met je werknemers intact. Dus, als je een CAO-conflict ziet aankomen, wacht niet te lang. Schakel een MfN-gecertificeerde mediator in en ga het gesprek aan.
Dit artikel is informatief van aard en is geen juridisch advies. Raadpleeg altijd een MfN-gecertificeerd mediator of juridisch adviseur voor jouw specifieke situatie. Mediationuitkomsten zijn afhankelijk van individuele omstandigheden.