Wat is een 'vrije advocaatkeuze' bij mediation via de rechtsbijstandverzekering?
Stel je voor: je zit midden in een scheiding of een lastige arbeidsconflict. Je wilt het liefst rust en duidelijkheid, zonder meteen in een vechtpartij op de rechtbank te belanden.
Je belt je rechtsbijstandverzekering en hoort iets over mediation en ‘vrije advocaatkeuze’.
Maar wat betekent dat nu eigenlijk? Mag je zomaar iedere mediator kiezen? En wie betaalt de rekening?
Dit is een ingewikkeld punt waar veel mensen met een juridisch conflict tegenaan lopen. Het gaat niet alleen om geld, maar ook om wie je in het proces naast je krijgt.
Het kan het verschil maken tussen een vlot traject of een moeizame weg. In deze gids leggen we op een simpele manier uit wat vrije advocaatkeuze bij mediation inhoudt. We duiken in de spelregels van verzekeraars, de rol van de MfN-gecertificeerd mediator en de kosten die erbij komen kijken. Zo weet je precies wat je kunt verwachten en hoe je de juiste keuze maakt voor jouw situatie.
Wat is vrije advocaatkeuze bij mediation?
Vrije advocaatkeuze klinkt alsof je zomaar een advocaat mag uitzoeken, en dat klopt ook wel.
In de praktijk betekent het dat jij, als verzekerde, zelf mag bepalen welke juridisch expert je inschakelt bij een conflict. Dit recht is vastgelegd in de Nederlandse wet ( artikel 7:961 BW) en zorgt dat je niet verplicht bent om te werken met de jurist die je verzekeraar aanwijst. Je mag je eigen voorkeur volgen.
Dit is heel waardevol, want vertrouwen en een goede klik zijn essentieel bij zulke gevoelige kwesties. Deze keuzevrijheid geldt voor juridische bijstand, dus ook voor mediation.
Als je verzekering dekking biedt, mag je vaak zelf kiezen welke mediator je inschakelt.
Wel zitten hier regels aan vast. De mediator moet vaak voldoen aan bepaalde kwaliteitseisen, zoals geregistreerd staan in het MfN-register. Dit is hét kwaliteitskeurmerk voor mediators in Nederland. Zonder dit register kan je verzekeraar weigeren de kosten te vergoeden. Dus: je hebt vrijheid, maar wel binnen de kaders van je polisvoorwaarden.
Waarom is dit zo belangrijk bij mediation?
Mediation draait om vertrouwen en onafhankelijkheid. Je wilt dat de mediator neutraal is en jou én je (ex-)partner of werkgever begrijpt.
Als je verzekeraar je dwingt om met een willekeurige mediator te werken, kan dat het proces ernstig verstoren. Misschien voelt diegene niet goed, of heeft die te weinig kennis van echtscheidingen of arbeidsconflicten. De vrije advocaatkeuze geeft je de regie terug in een periode waarin je die hard nodig hebt.
Het zorgt ook voor maatwerk. Een mediator die gespecialiseerd is in echtscheidingen weet precies hoe hij de financiële en emotionele aspecten moet aanpakken.
Bij een arbeidsconflict zoek je iemand die de CAO en het ontslagrecht kent. Door zelf te kiezen, sluit het traject beter aan op jouw specifieke behoefte. Dit verhoogt de kans op een succesvolle afloop, wat voor iedereen beter is. Je voorkomt ook dat je later spijt krijgt van een keuze die je niet zelf hebt gemaakt.
Hoe werkt het in de praktijk? De spelregels op een rij
Als je een conflict hebt en mediation wilt, neem je contact op met je rechtsbijstandverzekeraar.
Dit geldt ook voor de vergoeding van mediation bij medische fouten via de VvAA. Je meldt het geschil en geeft aan dat je mediation wilt proberen.
Vervolgens leg je uit dat je een mediator wilt kiezen. Je verzekeraar zal je vragen om een voorstel of om namen van mediators die je op het oog hebt. Check direct je polis: hierin staat of mediation wordt vergoed en onder welke voorwaarden. De verzekeraar mag eisen dat de mediator gecertificeerd is (MfN) en dat het traject voldoet aan bepaalde kwaliteitseisen.
Ze mogen je niet zomaar weigeren, tenzij er zwaarwegende redenen zijn. Soms werken verzekeraars met een vaste mediator, maar jij mag altijd een andere voorstellen.
Ga je akkoord met hun voorstel? Dan is dat prima. Maar jij bent de baas over je keuze.
- Stap 1: Meld het conflict bij je verzekering en geef aan dat je mediation wilt.
- Stap 2: Check je polisvoorwaarden over vergoeding en eisen (zoals MfN-certificering).
- Stap 3: Zoek zelf een geschikte mediator (bijvoorbeeld via het MfN-register).
- Stap 4: Dien je verzoek in bij de verzekeraar en wacht op akkoord.
- Stap 5: Start het mediationtraject zodra de financiering rond is.
Welke kosten worden vergoed?
Laat je nooit onder druk zetten om ‘maar gewoon’ met de aangewezen persoon te werken. De vergoeding hangt af van je polis.
In veel gevallen betaalt de verzekeraar de mediator volledig, bijvoorbeeld via de vergoeding van mediationkosten door Promovendum, tot een bepaald maximum per uur (vaak rond € 150 - € 225 per uur).
Soms geldt er een eigen risico, bijvoorbeeld € 250 per jaar. Het totale kostenplaatje voor een echtscheidingsmediation ligt vaak tussen de € 1.200 en € 2.500, afhankelijk van de complexiteit. Bij arbeidsmediation zijn de kosten vaak lager, rond € 800 - € 1.500, omdat dit meestal sneller gaat.
Soms betaalt je werkgever (deels) mee bij een arbeidsconflict. Ook kun je in sommige gevallen een toevoeging aanvragen via de Raad voor Rechtsbijstand, als je inkomen laag is.
De mediator zelf kan je hierover adviseren. Kijk ook naar de mediationvergoeding bij de InShared rechtsbijstandverzekering; let op dat vergoeding nooit 100% gegarandeerd is.
De verzekeraar beoordeelt je aanvraag en kan voorwaarden stellen. Zorg dus dat je alles goed vastlegt voordat je begint.
Verschillende modellen: zo regel je de financiering
Er zijn een paar gangbare manieren om mediation te financieren via je verzekering. De meest voorkomende is het ‘doorbetaalmodel’.
Hierbij betaalt de verzekeraar de mediator rechtstreeks. Jij hoeft dus niet voor te schieten. Dit werkt het prettigst, want het voorkomt discussies over geld tijdens het traject.
Een andere optie is dat je de kosten eerst zelf betaalt en later declareert bij je verzekeraar.
Dit kan risicovol zijn als je verzekeraar achteraf toch niet alles vergoedt. Bij echtscheidingen zie je soms dat de kosten worden gedeeld: elke partner betaalt een deel, of een van de partners neemt de kosten voor zijn/haar rekening. Dit hangt af van afspraken die je maakt. Bij arbeidsmediation betaalt vaak de werkgever, soms in combinatie met de werknemer.
Prijsindicaties per type conflict
Om je een idee te geven: voor een eenvoudige echtscheidingsmediation (zonder kinderen, zonder huis) zit je vaak rond de € 1.200 tot € 1.800. Als er sprake is van een complexe boedelscheiding of een vechtscheiding, kunnen de kosten oplopen tot € 3.000 of meer.
Bij arbeidsmediation is een traject vaak al afgerond na 3 tot 5 sessies. De totaalprijs ligt dan meestal tussen de € 900 en € 1.500. Voor familiebemiddeling (bijvoorbeeld rondom een erfenis) kunnen de kosten variëren, afhankelijk van het aantal partijen en de emotionele lading.
Een inschatting is lastig, maar reken op € 1.500 tot € 2.500.
Vraag altijd een offerte op maat aan bij de mediator. Let op: dit zijn indicaties. Jouw specifieke situatie kan anders zijn. De mediator kan je hier meer over vertellen.
Praktische tips voor het regelen van je vrije keuze
Het regelen van je vrije keuze vraagt om een heldere aanpak. Zorg dat je je goed voorbereidt, dan voorkom je discussies met je verzekeraar. Gebruik deze tips om het proces soepel te laten verlopen:
- Wees proactief: Wacht niet tot de verzekeraar je een mediator toewijst. Geef aan dat je zelf een voorkeur hebt.
- Kies een MfN-geregistreerde mediator: Dit is vaak een harde eis. Zoek ze via het MfN-register of vraag je mediator naar het registratienummer.
- Vraag om een vrijblijvend kennismakingsgesprek: De meeste mediators bieden dit gratis of voor een laag bedrag (€ 50-€ 75). Zo check je of de klik er is.
- Vraag een offerte op maat: Vraag altijd een schriftelijke offerte met een inschatting van het aantal uren en de totale kosten.