Verschil tussen mediation naast rechtspraak en mediation op eigen initiatief

Portret van Marloes van der Hoeven, MfN-gecertificeerd Mediator
Marloes van der Hoeven
MfN-gecertificeerd Mediator
Juridisch Kader, Kwaliteitseisen & Kosten · 2026-02-15 · 4 min leestijd

Wat is mediation naast rechtspraak?

Stel je voor: je zit midden in een echtscheiding of een conflict op het werk. De spanning loopt op.

Je overweegt naar de rechter te stappen, maar je wilt eigenlijk niet vechten.

Dan is er mediation naast rechtspraak. Dit betekent dat je, terwijl er een juridische procedure loopt, tegelijkertijd een mediator inschakelt. De mediator is dan een neutrale derde die jullie helpt om samen tot afspraken te komen.

Het doel is om de vechtpartij in de rechtszaal te verminderen of zelfs te voorkomen. Je kunt dit regelen via een advocaat of rechtbank.

Soms stuurt de rechter partijen zelfs actief door naar mediation, vooral bij echtscheidingen of arbeidsconflicten. Het grote verschil met mediation op eigen initiatief is dat er een juridisch kader omheen hangt. Er is al een dossier, een zaaknummer en misschien een zittingsdatum. Toch kiezen jullie ervoor om buiten de rechtszaal om een oplossing te zoeken. Dit is vaak sneller, goedkoper en minder belastend dan een volledige gerechtelijke procedure.

Waarom kiezen voor mediation naast rechtspraak?

De rechter doet een uitspraak, maar die past niet altijd bij jullie situatie.

De rechter kijkt alleen naar wat juridisch kan, niet wat praktisch werkt. Bij mediation naast rechtspraak bepalen jullie zelf de uitkomst. Dit is vooral waardevol bij complexe echtscheidingen of langdurige arbeidsconflicten. Denk aan de kosten.

Een gerechtelijke procedure kan makkelijk € 2.000 tot € 10.000 per partij kosten, afhankelijk van de complexiteit. Bij mediation naast rechtspraak betaal je vaak € 150 tot € 250 per uur voor een MfN-gecertificeerde mediator.

Het totaalbedrag voor een traject ligt meestal tussen € 1.500 en € 4.000 per partij, soms lager als het snel loopt.

Emotioneel gezien is het ook een wereld van verschil. In plaats van vechten in een rechtszaal, werk je samen aan een oplossing. Dit is vooral belangrijk bij familiebemiddeling of arbeidsmediation, waar de relatie na het conflict nog moet voortduren. Je behoudt controle en privacy, want mediation is vertrouwelijk.

Hoe werkt mediation op eigen initiatief?

Bij mediation op eigen initiatief start je zonder dat er een juridische procedure loopt.

Jij of de ander neemt contact op met een mediator. Dit kan bijvoorbeeld na een ruzie op het werk of bij relatieproblemen. Het is een preventieve stap voordat het escaleert. Je kiest zelf een mediator, vaak via het MfN-register (Mediatorsfederatie Nederland).

Dit is het kwaliteitskeurmerk waarbij mediators voldoen aan strenge eisen. Je zoekt iemand die gespecialiseerd is in jouw situatie: echtscheiding, arbeidsconflict of familiemediation.

De mediator spreekt eerst met beide partijen apart om de situatie in te schatten.

Daarna volgen gezamenlijke sessies. In 3 tot 7 bijeenkomsten werk je toe naar een convenant of vaststellingsovereenkomst. De kosten zijn vergelijkbaar: € 150 tot € 250 per uur.

Een volledig echtscheidingstraject kost vaak € 2.000 tot € 4.000 per persoon. Bij arbeidsmediation kan het al rond de € 1.500 liggen als het gaat om een simpel conflict. Je betaalt altijd zelf, tenzij je een rechtsbijstandverzekering hebt of je werkgever betaalt.

Kosten en vergoedingen: wat moet je weten?

Kosten zijn een grote zorg voor veel mensen. Laten we helder zijn: mediation is bijna altijd goedkoper dan een rechtszaak.

Maar het hangt af van je situatie. Een mediator kost tussen € 150 en € 250 per uur, exclusief BTW. Voor een echtscheiding met kinderen betaal je meer, omdat er extra sessies nodig zijn voor ouderschapsplannen. Er zijn manieren om kosten te drukken.

Via de Raad voor Rechtsbijstand kun je een toevoeging krijgen als je inkomen laag genoeg is. Dan betaal je een eigen bijdrage van € 53 tot € 88 per persoon per traject.

Bij echtscheidingen vergoedt de verzekering soms mediation, check je polis. Ook voor andere situaties, zoals de vergoeding van mediation bij bouwgeschillen, biedt Univé vaak mogelijkheden.

Bij arbeidsmediation betaalt de werkgever vaak, zeker als het om een bedrijfsconflict gaat. Let op: deze bedragen zijn indicatief. De totale kosten hangen af van de duur en complexiteit.

Vraag altijd een offerte op maat. Kies een MfN-gecertificeerde mediator voor kwaliteit en transparantie. Door vooraf de mediationovereenkomst goed door te nemen, voorkom je verrassingen achteraf.

Praktische tips voor je keuze

Twijfel je tussen mediation naast rechtspraak en op eigen initiatief? Begin met een vrijblijvend kennismakingsgesprek.

De meeste mediators bieden dit gratis of voor een laag tarief aan. Stel vragen over hun aanpak, specialisatie en kosten.

Vraag ook naar hun ervaring met echtscheidingen of arbeidsconflicten. Check altijd het MfN-register. Een MfN-gecertificeerde mediator voldoet aan kwaliteitseisen en is onpartijdig. Zoek iemand in je regio voor makkelijker contact.

Bij mediation naast rechtspraak overleg je met je advocaat of de rechtbank.

Die kunnen je helpen de mediator te kiezen. Start op tijd. Wacht niet tot het conflict escaleert. Hoe eerder je begint, hoe lager de kosten en hoe minder stress.

En onthoud: dit is geen juridisch advies. Raadpleeg altijd een MfN-gecertificeerd mediator of juridisch adviseur voor jouw specifieke situatie. Mediationuitkomsten zijn afhankelijk van individuele omstandigheden, evenals het effect van een mediationclausule op de verdere procedure.

Portret van Marloes van der Hoeven, MfN-gecertificeerd Mediator
Over Marloes van der Hoeven

Marloes is gecertificeerd mediator (MfN-register) met 14 jaar ervaring in echtscheiding, arbeids- en familiemediatie. Ze behandelt gemiddeld 60 zaken per jaar en schrijft toegankelijk over het mediationproces.