Rechtsbijstandverzekering en mediation: Vergoedingen en eigen risico
Stel je zit midden in een echtscheiding. Of je hebt een conflict op je werk.
Je wilt het liefst snel en rustig oplossen, zonder een vechtscheiding of een langdurige rechtszaak. Mediation lijkt dan een uitkomst. Maar wat kost dat eigenlijk?
En wat dekt je rechtsbijstandverzekering? Dit is een gids vol concrete cijfers en stappen, zodat je precies weet waar je aan toe bent.
Mediation betekent dat je samen met je partner of collega, onder begeleiding van een onpartijdige mediator, zoekt naar een oplossing. Het verschilt fundamenteel van een rechtszaak: je behoudt zelf de regie en je zoekt samen een pad. Een mediator is geen rechter en geeft dus geen oordeel.
Wel helpt die je om helder te communiceren en afspraken te maken die voor jullie allebei werken. Dit proces is vaak sneller, goedkoper en minder belastend dan procederen.
Eigen bijdrage per rechtsgebied
Wanneer je een beroep doet op gesubsidieerde rechtsbijstand, betaal je altijd een eigen bijdrage. Dit bedrag hangt af van je inkomen en het rechtsgebied. De Raad voor Rechtsbijstand berekent dit op basis van gegevens van de Belastingdienst.
Je betaalt deze bijdrage rechtstreeks aan je advocaat of mediator, niet aan de overheid.
- Als je inkomen tot €25.200 bedraagt, is je eigen bijdrage voor mediation €69.
- Bij een inkomen tussen €25.201 en €35.400, of tussen €35.001 en €50.000, is de eigen bijdrage €138.
Voor mediation lagen de bedragen in 2023 als volgt: Deze bedragen zijn per persoon.
Voor een echtscheiding betaal je dus beide dit bedrag. Het is een relatief laag bedrag vergeleken met de kosten van een advocaat. Let wel: deze bedragen kunnen jaarlijks wijzigen.
Advocaat voor personen- en familierecht
Als mediation niet lukt of niet gewenst is, schakel je soms een advocaat in. Ook dan kom je mogelijk in aanmerking voor gesubsidieerde rechtsbijstand.
De eigen bijdrage is hier wel hoger dan bij mediation. Voor personen- en familierecht, zoals een echtscheiding of alimentatiegeschil, is de eigen bijdrage in 2023:
- €448 bij een inkomen tot €25.200.
Deze kosten zijn dus aanzienlijk hoger dan de mediationkosten. Het is een goede reden om mediation eerst te overwegen. De eigen bijdrage voor een advocaat betaal je ook rechtstreeks aan de advocaat.
Advocaat voor andere rechtsgebieden
Naast familierecht zijn er andere rechtsgebieden, zoals arbeidsrecht of huurrecht. Ook hier geldt een eigen bijdrage voor gesubsidieerde rechtsbijstand.
Deze is lager dan voor personen- en familierecht. Voor andere rechtsgebieden dan personen- en familierecht is de eigen bijdrage in 2023: Dit toont aan dat de overheid mediation bij echtscheidingen extra stimuleert via een lagere eigen bijdrage.
- €257 bij een inkomen tot €25.200.
Let op: dit zijn tarieven voor 2023. Controleer altijd de actuele bedragen op de website van de Raad voor Rechtsbijstand.
Mediation kosten en vergoedingen
Mediationkosten bestaan uit het uurtarief van de mediator en het aantal uren dat je nodig hebt.
Een standaardtarief voor een mediator is bijvoorbeeld €160 per uur exclusief btw. Dit is een indicatief tarief; mediators kunnen hun eigen tarief bepalen. De totale kosten hangen af van de complexiteit van je zaak. Bij mediation bij een vechtscheiding kan een eenvoudige afwikkeling met kinderen en een huis in 6 tot 10 sessies worden afgerond.
Hoogte eigen bijdrage
Een complexer arbeidsconflict kan meer tijd vragen. Vraag altijd vooraf een inschatting aan je mediator.
De eigen bijdrage voor mediation is laag en overzichtelijk: €69 of €138 per persoon, afhankelijk van je inkomen.
Inkomensnormen en vermogensgrenzen
Dit is een vast bedrag dat niet varieert met het aantal uren dat je mediation duurt. Het is een stuk voordeliger dan de eigen bijdrage voor een advocaat. Voorbeeld: bij een inkomen van €30.000 betaal je elk €138 voor mediation.
Bij een advocaat in familierecht zou dat €448 zijn. Dat scheelt €310 per persoon.
Aanvraagprocedure gesubsidieerde rechtsbijstand
Mediation is dus financieel aantrekkelijk. Je komt in aanmerking voor gesubsidieerde rechtsbijstand als je inkomen onder de €50.000 ligt. Er is ook een vermogensgrens: je vermogen mag niet boven de €35.400 uitkomen.
De Raad voor Rechtsbijstand controleert dit via je Belastingdienst-gegevens. Als je boven deze grenzen uitkomt, kom je niet in aanmerking voor een subsidie.
Dan draag je zelf alle kosten. Dit kan een reden zijn om toch voor mediation te kiezen, omdat je door slim te besparen op advocaatkosten vaak voordeliger uit bent dan wanneer je een advocaat inschakelt zonder subsidie.
Je hoeft de aanvraag niet zelf te doen. Je mediator of advocaat dient de aanvraag in bij de Raad voor Rechtsbijstand.
Zij gebruiken je persoonsgegevens en inkomen uit de Belastingdienst. De raad bepaalt of je in aanmerking komt en hoeveel eigen bijdrage je betaalt. Verzeker je er wel van dat mediation onder je rechtsbijstandverzekering valt. Meestal is dat zo, maar controleer dit altijd bij je verzekeraar.
Sommige verzekeraars, zoals DAS, bieden speciale mediationtrajecten aan. Bij DAS is het mediationtarief €160 per uur exclusief btw.
Bij een rechterlijke verwijzing krijg je vaak 2,5 uur per partij gratis.
Een handige tip: vraag altijd eerst een gratis verkenningsgesprek aan bij een mediator. Zo kun je vrijblijvend kennismaken en de kosten inschatten. Daarnaast heeft DAS een aanbieding: onverzekerde partijen betalen tot 1 januari 2024 niets.
Dit kan een goede reden zijn om mediation nu te starten, zeker bij complexe zaken zoals een echtscheiding met erfpacht. Onthoud dat griffierechten en proceskosten in een rechtszaak niet onder de rechtsbijstand vallen.
Je moet deze kosten dus zelf betalen. Ook de eigen bijdrage betaal je rechtstreeks aan je mediator of advocaat, niet aan de overheid. Let op: Dit artikel is informatief en geen juridisch advies. Raadpleeg altijd een MfN-gecertificeerd mediator of juridisch adviseur voor jouw specifieke situatie.