Mediation bij een arbeidsconflict over de winstdeling en optieregelingen
Een conflict over winstdeling of optieregelingen voelt vaak als een persoonlijke aanval op je financiële toekomst. Je hebt jarenlang hard gewerkt, je nek uitgestoken en nu lijkt het alsof de werkgever de gemaakte afspraken niet nakomt of op een andere manier invult.
Dat is niet alleen frustrerend, het zorgt voor slapeloze nachten en een sfeer op de werkvloer die steeds verder verziekt.
Mediation biedt hier een uitweg. Het is geen rechtszaak waarbij een van de twee partijen als winnaar of verliezer uit de bus komt, maar een gestructureerd gesprek om samen een oplossing te vinden die voor beide kanten werkt.
Mediation bij een arbeidsconflict: stress- & risicovol
Een conflict over je bonus of aandelen is intensief. Het voelt alsof je in de rij staat voor een uitkering terwijl je recht hebt op je deel van de winst.
De spanning loopt vaak zo hoog op dat een normaal gesprek niet meer mogelijk is.
Dan is mediation geschikt voor alle conflictsituaties, want partijen delen belangen en mogelijkheden in plaats dat ze langs elkaar heen blijven praten. Een mediator neemt een neutrale positie in, geeft geen oordeel en leidt het gesprek zo dat jullie weer naar elkaar luisteren. Dit is precies de reden waarom rechters partijen soms doorsturen naar een mediationtraject voordat ze een uitspraak doen; het voorkomt juridische strijd en rechtspraak.
De realiteit is hard: 62% van de mediations eindigt in een beëindiging van de arbeidsrelatie. Slechts 30% leidt tot afspraken over herstel van de relatie. De rest mislukt helaas. Toch is het vaak beter om dit traject in te gaan dan direct naar de kantonrechter te stappen.
Wat is exit mediation?
Waar een rechter een winnaar en een verliezer kiest, zoeken jullie in mediation naar een duurzame oplossing.
Exit mediation is de term voor mediation die specifiek gericht is op het beëindigen van de arbeidsovereenkomst. Wanneer het vertrouwen is geschaad en een toekomst samen er niet meer in zit, richt dit proces zich op een zo goed mogelijke afvloeiing.
Denk aan een vaststellingsovereenkomst (VSO) met een goede ontslagvergoeding, maar ook aan de juridische afhandeling van je opties of winstdeling. Onbezorgd Ontslag is een dienstverlener die onderhandelingen uit handen neemt bij ontslag en vaak helpt om tot een betere deal te komen zonder extra kosten voor jou.
De nadelen van mediation bij een arbeidsconflict: let op
Hoewel mediation veel voordelen heeft, is het geen wondermiddel. Het grootste nadeel is dat het alleen werkt als beide partijen willen.
Als je werkgever star blijft beweren dat er niets te halen valt, of als jij zelf te boos bent om constructief mee te doen, dan loop je vast. Je investeert tijd en energie (en soms geld) in een proces dat geen resultaat oplevert. Een ander risico is dat je teveel openheid van zaken geeft zonder dat de ander dat ook doet.
Tijdens mediation moet je delen wat je echt belangrijk vindt. Doe je dit niet, dan blijven opties onbekend en blijft het conflict bestaan.
Ook is het zaak dat je geen oordeel verwacht van de mediator. Hij of zij stuurt het proces, maar bepaalt niet wie er gelijk heeft. Wie dat wel wil, moet naar de rechter.
Hoe werkt mediation bij een arbeidsconflict?
Het proces is gestructureerd en voorspelbaar, wat rust geeft in een turbulente tijd. Meestal start het met een intake, gevolgd door een aantal sessies.
De duur hangt af van de complexiteit, maar een doorsnee mediation over winstdeling duurt 3 tot 5 sessies.
Fase 1: mediationovereenkomst
De kosten liggen vaak tussen de € 150 en € 250 per uur per partij. Soms betaalt de werkgever alles, soms delen jullie de kosten. Check je rechtsbijstandsverzekering; die dekt mediation vaak wel, maar niet altijd.
Ook kun je een toevoeging aanvragen bij de Raad voor Rechtsbijstand, afhankelijk van je inkomen. Voordat het echte werk begint, tekenen beide partijen een mediationovereenkomst. Hierin staan de spelregels: vertrouwelijkheid, vrijwilligheid en de neutrale rol van de mediator. Dit zorgt ervoor dat jullie vrij kunnen praten zonder bang te zijn dat die woorden later in een rechtszaak tegen je gebruikt worden.
Fase 3: inventarisatiefase
De mediator vraagt partijen hun verhaal te doen. Dit is het moment om je emoties te uiten, maar vooral om te zoeken wat echt belangrijk is voor beide partijen.
Gaat het jou om het geld of om erkenning? Wil de werkgever besparen of voorkomen dat anderen volgen?
Fase 4: bedenken van oplossingen
Door deze belangen boven tafel te krijgen, ontstaan er openingen. Als de belangen helder zijn, gaan jullie brainstormen. Dit is het creatieve deel.
Misschien is een combinatie van een financiële vergoeding en een positief getuigschrift een optie.
Fase 5: vaststellingsovereenkomst
Of een uitgestelde betaling van je opties. De mediator zorgt dat beide partijen blijven geven en nemen voor een duurzame oplossing. Als er overeenstemming is, wordt dit vastgelegd in een vaststellingsovereenkomst (VSO).
Dit document is juridisch bindend. Zorg dat je dit goed laat controleren, eventueel door een juridisch adviseur of door Onbezorgd Ontslag, voordat je tekent. Hierin staan alle afspraken over je ontslag, de financiële afhandeling en je (geheimhoudings)verplichtingen.
Veelgestelde vragen over mediation bij een arbeidsconflict
Is mediation verplicht?
Nee, mediation is niet verplicht bij een arbeidsconflict. Wel is het vaak een verstandige stap, bijvoorbeeld bij mediation bij een arbeidsconflict over de naleving van de Arbowet, voordat je naar de rechter stapt.
Wat als de ander niet wil?
Dan kan de mediator niets forceren. Je kunt wel proberen de ander te overtuigen door het belang van mediation te benadrukken: sneller duidelijkheid, lagere kosten en geen publieke rechtszaak. Hoe kies ik een goede mediator?
Kies iemand die gecertificeerd is, bijvoorbeeld in het MfN-register.
Dit is het kwaliteitskeurmerk voor mediators in Nederland. Vraag naar ervaring met arbeidsmediation en specifiek met financiële regelingen als winstdeling.
Conflict oplossen met Mediation
Een conflict over winstdeling of opties voelt als een doodlopende weg, maar dat hoeft het niet te zijn. Door te kiezen voor mediation op neutraal terrein, open je weer de deur naar overleg. Of je nu kiest voor een fysieke sessie of arbeidsmediation bij een conflict over de naleving van de Arbeidstijdenwet (wat steeds normaler wordt), het doel is altijd hetzelfde: een oplossing vinden die voor jou en je werkgever werkt.
Twijfel je nog of mediation iets voor jou is? Bedenk dit: een rechtszaak kan jaren duren en kost je duizenden euro's.
Een mediationtraject is vaak binnen een paar weken afgerond. Zolang je bereid bent om te praten en te luisteren, is er bij mediation bij een arbeidsconflict in de toerismebranche altijd hoop op een betere deal.
En als het echt niet meer gaat, zorg dan dat je met expertise aan tafel komt. Zo voorkom je dat je met lege handen achterblijft. Disclaimer: Dit artikel is informatief van aard en is geen juridisch advies.
Raadpleeg altijd een MfN-gecertificeerd mediator of juridisch adviseur voor jouw specifieke situatie.
Mediationuitkomsten zijn afhankelijk van individuele omstandigheden.