Het aanpassen van het testament direct na het tekenen van het echtscheidingsconvenant
Een scheiding is emotioneel en chaotisch, en dan staat je testament waarschijnlijk het laatste op je lijstje.
Toch is het direct aanpassen na het tekenen van het echtscheidingsconvenant cruciaal. Als je niet ingrijpt, blijft je ex-partner onbedoeld erfgenaam. Dat betekent dat je ex nog steeds een deel van je spullen of geld kan erven, zelfs nadat de relatie officieel voorbij is. Voorkom dat je na je overlijden nog financieel verbonden bent met je ex. Pas je testament direct aan zodra het convenant getekend is.
Scheiden en je testament
Een scheiding maakt een testament niet automatisch ongedaan. Veel mensen denken dat het huwelijk of geregistreerd partnerschap bepaalt wie erft, maar dat klopt niet helemaal.
Zolang je testament ongewijzigd blijft, kunnen ongewenste situaties ontstaan. Vooral bij samenwoners is de wet niet waterdicht: zonder testament kan de ex-partner via de kinderen alsnog erven.
Of erger: als je kinderen overlijden zonder eigen kinderen, gaat de erfenis terug naar je ex. Dat wil je niet. De Belastingdienst bepaalt hoeveel erfbelasting je betaalt.
In 2026 gelden deze vrijstellingen: voor een partner is dat € 828.035, voor kinderen € 26.230 (of € 78.671 voor zieke of gehandicapte kinderen), voor ouders € 62.110 en voor andere erfgenamen zoals broers of vrienden € 2.769. Een ex-partner valt in de laagste categorie, tenzij je expliciet anders vastlegt. Een notaris kan je helpen bij het herroepen van het oude testament en het opstellen van een nieuw.
De 3 belangrijkste aandachtspunten bij scheiding
Bij een scheiding draait het om drie kernzaken rond je testament: erfgenamen uitsluiten, je kinderen beschermen en praktische zaken regelen.
Ten eerste: sluit je ex-partner expliciet uit als erfgenaam. Controleer of er een ‘einde relatie clausule’ in je testament staat.
Ten tweede: voorkom dat je erfenis via je kinderen alsnog bij je ex belandt. Gebruik een tweetrapsmaking om dat te voorkomen. Ten derde: regel de praktische kant, zoals een bewindvoerder voor minderjarige kinderen of een executeur om de nalatenschap uit te voeren. Verder is het belangrijk om te weten dat de wettelijke verdeling nog van kracht kan zijn zolang de woning op beide namen staat en het testament niet is aangepast.
En vergeet je levenstestament niet: als je ex-partner nog als gevolmachtigde staat, kan die nog medische beslissingen voor je nemen.
Trek die volmacht direct in.
Wat kan je vastleggen?
In je testament kan je veel vastleggen om je ex-partner buiten spel te zetten.
Allereerst: herroep je oude testament en benoem nieuwe erfgenamen. Kies wie je echt wilt laten erven, zoals je kinderen of een vriend. Ten tweede: sluit de ex-partner uit met een uitsluitingsclausule.
Die clausule zorgt ervoor dat de erfenis privé-vermogen van de erfgenaam blijft en niet wordt gedeeld bij een (echt)scheiding. Zo voorkom je dat je ex via een nieuwe partner van je kind alsnog meeprofiteert.
Daarnaast kan je een tweetrapsmaking instellen. Hierbij erf je kinderen eerst, maar als ze overlijden zonder eigen kinderen, gaat de erfenis naar een tweede persoon – niet naar je ex.
Ook kan je een bewindvoerder aanwijzen voor het erfdeel van minderjarige kinderen. Die beheert het geld totdat ze meerderjarig zijn, zonder dat je ex erbij kan. Tot slot benoem je een executeur om je wensen uit te voeren. Zo blijft alles volgens jouw plan verlopen.
Vanaf welk bedrag betaal je erfbelasting?
Erfbelasting hangt af van de relatie tot de erflater. In 2026 zijn de vrijstellingen helder: voor een partner of geregistreerd partner is dat € 828.035, voor kinderen en pleegkinderen € 26.230.
Voor bepaalde zieke of gehandicapte kinderen is het € 78.671, voor ouders € 62.110. Voor overige erfgenamen, zoals broers, zussen of vrienden, is het maar € 2.769. Een ex-partner valt hieronder, tenzij je anders vastlegt.
Samenwoners moeten voldoen aan een samenlevingscontract of minimaal 5 jaar samenwonen voor partnerfreestelling.
Stel je erft € 100.000 aan je ex-partner zonder clausule: na aftrek van € 2.769 betaal je over € 97.231 erfbelasting. Bij kinderen is dat veel lager. Zorg dat je testament aansluit bij deze bedragen, zodat je fiscaal optimaal regelt. Een mediator of notaris kan helpen dit te berekenen zonder juridisch advies te geven.
Waarom je testament aanpassen na een scheiding?
Als je niets doet, blijft je ex-partner erfgenaam totdat je een nieuw testament maakt.
Dat klinkt logisch, maar veel mensen vergeten het. Na het tekenen van het echtscheidingsconvenant is de relatie beëindigd, maar je testament loopt door.
Bij een huwelijk vervalt de partner soms automatisch, maar bij samenwoners is dat niet altijd zo. Je ex kan via je kinderen erven, vooral als die jong zijn en snel overlijden zonder eigen kinderen. Emotioneel gezien wil je na een scheiding loskomen. Financieel loskomen is net zo belangrijk, zeker bij mediation bij een scheiding met emigratie.
Je testament aanpassen voorkomt dat je ex na je dood nog invloed heeft op je bezit.
Het beschermt je kinderen en voorkomt juridische gevechten. Wacht niet tot de scheiding officieel rond is – pas het direct aan na het convenant.
Wijzigingen in je testament na een scheiding: 7 tips!
Hier zijn zeven praktische tips om je testament na een scheiding aan te passen. Volg ze stap voor stap, en raadpleeg een MfN-gecertificeerd mediator of notaris voor je specifieke situatie, zeker bij mediation bij een echtscheiding met een partner die een eigen sportschool runt.
Tip 1: Herroep je testament tijdig en benoem je erfgenamen
Deze tips zijn informatief, geen juridisch advies. Herroep je oude testament direct na het tekenen van het echtscheidingsconvenant.
Tip 2: Voorkom dat je erfenis via je kinderen bij je ex-partner terechtkomt
Een notaris kan dit voor je regelen. Kies nieuwe erfgenamen, zoals je kinderen of familie. Vermijd dat je ex nog op de lijst staat.
Tip 3: Leg een uitsluitingsclausule vast
Dit voorkomt onbedoelde erfenissen en zorgt voor duidelijkheid. Gebruik een tweetrapsmaking.
Tip 4: Sluit het ouderlijk vruchtgenot van je ex-partner uit
Eerst erf je kinderen, maar als ze overlijden zonder eigen kinderen, gaat de erfenis naar een tweede persoon – niet naar je ex. Zo breek je de keten door. Bespreek dit met een mediator om het goed vast te leggen. Een uitsluitingsclausule zorgt dat de erfenis privé-vermogen van de erfgenaam blijft.
Bij een scheiding van je kind wordt het niet gedeeld met hun ex-partner.
Tip 5: Wijs een bewindvoerder aan
Dit beschermt je erfenis tegen ongewenste verdeling. Zet het duidelijk in je testament. Je ex-partner heeft tot de 21e verjaardag van de kinderen vruchtgenot over hun erfenis.
Sluit dit uit in je testament. Zo voorkomt dat je ex nog financiële controle heeft over het geld van je kinderen.
Tip 6: Benoem een voogd
Een notaris helpt hierbij. Voor minderjarige kinderen wijs je een bewindvoerder aan voor hun erfdeel. Die beheert het geld tot ze meerderjarig zijn, zonder je ex erbij.
Kies iemand die je vertrouwt, zoals een familielid. Dit houdt je ex buiten spel.
Tip 7: Benoem een executeur
Als je kinderen jong zijn, benoem een voogd voor hun opvoeding. Dit is anders dan een bewindvoerder: het gaat om de zorg.
Kies iemand die jouw waarden deelt. Regel dit direct na de scheiding, zodat je ex geen zeggenschap krijgt. Een executeur voert je testament uit volgens je wensen.
Kies iemand onafhankelijks, zoals een notaris of vertrouwenspersoon. Dit voorkomt ruzie tussen erfgenamen en zorgt dat je ex niets te zeggen heeft, zeker bij mediation bij een echtscheiding waarbij een partner een eigen praktijk heeft.
Kosten voor een executeur zijn indicatief € 1.000-€ 3.000, afhankelijk van de complexiteit. Disclaimer: Dit artikel is informatief van aard en is geen juridisch advies. Raadpleeg altijd een MfN-gecertificeerd mediator of juridisch adviseur voor jouw specifieke situatie. Mediationuitkomsten zijn afhankelijk van individuele omstandigheden.