De invloed van de nieuwe wetgeving over de beperking van de partneralimentatieduur
Je zit midden in een echtscheiding en ineens hoor je van die nieuwe regels over partneralimentatie. Wat betekent dat voor jou?
Sinds 1 januari 2020 is de wet flink veranderd. De maximale duur is korter geworden, maar er zijn uitzonderingen die jouw situatie kunnen verlengen.
In deze gids leggen we uit wat er precies veranderd is, hoe mediation je hierbij kan helpen en wat je kunt verwachten qua kosten.
De alimentatiewet 2020 uitgelegd
De belangrijkste verandering is de nieuwe hoofdregel voor de duur van partneralimentatie. Voortaan duurt alimentatie maximaal de helft van de huwelijksduur, met een plafond van vijf jaar.
Dat is een drastische verkorting vergeleken met de oude regel, waarbij alimentatie nog maximaal twaalf jaar kon duren. Stel: jullie zijn vijf jaar getrouwd. Dan is de alimentatietermijn nu maximaal tweeënhalf jaar.
Was het huwelijk tien jaar? Dan loopt de alimentatie maximaal vijf jaar.
Die vijf jaar is dus het absolute maximum, ongeacht hoe lang het huwelijk duurde. Deze wet trad in werking op 1 januari 2020. Let wel: dit geldt alleen voor nieuwe echtscheidingen. Als je verzoek tot echtscheiding vóór die datum is ingediend, blijven de oude regels gelden met een maximale duur van twaalf jaar.
Uitzonderingen op de hoofdregel
Voor lopende alimentatieverplichtingen verandert er niets. De wetgeving is bedoeld om mensen sneller financieel onafhankelijk te maken na een scheiding.
Het idee is dat je eerder je eigen broek kunt ophouden, wat de financiële druk op beide partijen vermindert. De praktijk is vaak weerbarstiger dan de theorie. Er zijn belangrijke uitzonderingen op de nieuwe vijfjaarsregel.
De meest voorkomende is de uitzondering voor jonge kinderen. Als er kinderen zijn onder de twaalf jaar, eindigt de alimentatie niet eerder dan wanneer het jongste kind twaalf jaar wordt.
De termijn kan dus langer zijn dan vijf jaar. Een andere cruciale uitzondering is voor langdurige huwelijken. Wanneer jullie vijftien jaar of langer getrouwd zijn geweest en de alimentatiegerechtigde binnen tien jaar de AOW-leeftijd bereikt, loopt de alimentatie door tot die AOW-leeftijd.
Hiermee wil de wet bescherming bieden voor oudere partners die weinig kansen hebben om (weer) volledig aan het werk te gaan. Voor alimentatiegerechtigden die 50 jaar of ouder zijn (geboren vóór 1 januari 1970) en in een huwelijk van ten minste vijftien jaar zitten, geldt een specifieke regeling.
Zij kunnen recht hebben op alimentatie voor maximaal tien jaar. Let op: deze regeling geldt alleen tot 2027.
De rechter kan in schrijnende gevallen de alimentatieduur verlengen via de hardheidsclausule. Dit is een uitzondering voor situaties die echt onredelijk uitpakken. Je moet wel een verzoek indienen uiterlijk drie maanden voordat de alimentatietermijn afloopt.
Belangrijkste bevindingen uit evaluatie
De tussenevaluatie van de Wet herziening partneralimentatie is gepubliceerd op 4 november 2025, waarbij ook de invloed van een nieuwe partner op de alimentatie aan bod komt.
Die evaluatie laat zien dat de nieuwe wet nog niet het gewenste effect heeft op arbeidsparticipatie. Er is geen aantoonbare stijging te zien in het aantal uren dat alimentatiegerechtigden werken of in hun financiële onafhankelijkheid, waarbij ook de invloed van een ontslagvergoeding op de partneralimentatie een rol speelt. Ook het aantal keren dat de hardheidsclausule is toegekend, is tot nu toe nihil.
Geen enkele verlenging is op deze grond verleend. Dat betekent dat rechters tot nu toe erg terughoudend zijn met het verlengen van de termijn.
De eindevaluatie moet nog plaatsvinden, maar die komt pas na het verstrijken van de huidige termijn van vijf jaar.
Dat betekent dat de wet voorlopig onverminderd van kracht blijft. Voor jouw situatie is het dus belangrijk om te weten welke regels nu gelden. De evaluatie laat ook zien dat mediation een cruciale rol speelt. Veel stellen kiezen voor mediation om tot een redelijke regeling te komen, zonder dat een rechter hoeft te beslissen. Dit kan sneller en goedkoper zijn dan een juridische procedure.
Wat mediation betekent voor jouw alimentatieregeling
Mediation is een manier om samen tot een oplossing te komen, onder begeleiding van een onafhankelijke mediator. Een mediator is geen rechter, maar een bemiddelaar die het gesprek faciliteert.
Het verschil met een rechtszaak is dat jullie zelf de regeling bepalen, in plaats van dat een rechter een oordeel velt.
Een MfN-gecertificeerd mediator heeft een kwaliteitskeurmerk. Het MfN-register is het grootste en meest onafhankelijke kwaliteitsregister voor mediators in Nederland. Kies altijd voor een mediator die in dit register staat, zodat je zeker bent van deskundigheid en professionaliteit.
In mediation wordt gekeken naar jullie specifieke situatie. De mediator helpt om heldere afspraken te maken over de partneralimentatietermijn, waarbij jullie ook kunnen kiezen voor het afkopen van partneralimentatie met een som ineens, rekening houdend met de wettelijke uitzonderingen.
Kosten van mediation
Zo kunnen jullie bijvoorbeeld afspreken dat de alimentatie langer loopt dan vijf jaar, omdat er een kind onder de twaalf is. Een mediator kan ook helpen bij het berekenen van een redelijk alimentatiebedrag. Dat bedrag is afhankelijk van inkomen, vaste lasten en de behoefte van de alimentatiegerechtigde. Een mediator geeft geen juridisch advies, maar zorgt voor een evenwichtig gesprek.
Mediationkosten zijn afhankelijk van het traject en de duur. Een mediator rekent meestal een uurtarief.
De tarieven variëren van €100 tot €200 per uur, afhankelijk van de ervaring en de regio. Een volledig echtscheidingstraject met mediation kost vaak tussen de €1.500 en €3.500 per persoon. Er zijn verschillende manieren om de kosten te dekken.
Sommige verzekeringen dekken (een deel van) de mediationkosten. Ook kan je werkgever een bijdrage leveren, vooral als de scheiding invloed heeft op je werkprestaties.
Daarnaast bestaat de mogelijkheid van een toevoeging via de Raad voor Rechtsbijstand, afhankelijk van je inkomen. De mediator kan je helpen om deze financieringsmogelijkheden in kaart te brengen. Zo kom je niet voor verrassingen te staan.
De kosten van mediation zijn vaak lager dan die van een juridische procedure, waarbij je naast advocaatkosten ook nog griffiekosten en eventuele gerechtelijke kosten hebt. Een heldere afspraak over de kosten hoort bij een professioneel mediationtraject. Vraag vooraf om een kostenoverzicht, zodat je weet waar je aan toe bent. Transparantie is key.
Praktische tips bij partneralimentatie na 2020
Check eerst of je echtscheidingsverzoek vóór of na 1 januari 2020 is ingediend. Als het vóór die datum is, gelden de oude regels met een maximale duur van twaalf jaar.
Daarna volgen de nieuwe regels. Let op bij samenloop van uitzonderingen. De alimentatie eindigt als de langste termijn is verstreken.
Stel: er is een kind onder de twaalf en het huwelijk duurde twintig jaar.
Dan eindigt de alimentatie pas als het jongste kind twaalf is, tenzij de AOW-leeftijd eerder bereikt wordt. Als je denkt dat je recht hebt op verlenging via de hardheidsclausule, dien je verzoek op tijd in. Uiterlijk drie maanden voor het einde van de alimentatietermijn. Een MfN-gecertificeerd mediator kan je helpen bij het opstellen van een dergelijk verzoek.
Gebruik mediation om tot een realistische regeling te komen. Een mediator helpt om alle scenario’s door te nemen en afspraken te maken die voor beide partijen werkbaar zijn.
Zo voorkom je dat je later voor verrassingen komt te staan. Dit artikel is informatief van aard en is geen juridisch advies. Raadpleeg altijd een MfN-gecertificeerd mediator of juridisch adviseur voor jouw specifieke situatie. Mediationuitkomsten zijn afhankelijk van individuele omstandigheden.