Bemiddeling bij de herverdeling van een nalatenschap na de ontdekking van een nieuw testament
Een nieuw testament opduiken tijdens de afwikkeling van een erfenis zorgt vaak voor een schok.
De verdeling die iedereen dacht te kennen, verandert plotseling. De sfeer wordt snel grimmig. Familieleden voelen zich overvallen of benadeeld. Mediation is dan een uitkomst: een manier om zonder rechtszaak tot een nieuwe, eerlijke verdeling te komen. Hier lees je hoe dat proces werkt en wat je kunt verwachten.
Wie mogen/moeten de erfenis verdelen?
Als er een nieuw testament opduikt, verandert vaak wie er erfgenaam is.
De wet bepaalt wie de erfenis mag verdelen. Meestal zijn dat de erfgenamen zelf.
Zij slaken een verdelingsakte bij de notaris. Maar er zijn uitzonderingen. Let op: een executeur-testamentair mag in beginsel niet verdelen. Deze persoon beheert de boedel, betaalt schulden en regelt de aangifte erfbelasting, maar de daadwerkelijke verdeling laat hij over aan de erfgenamen.
Een executeur-afwikkelingsbewindvoerder mag wel verdelen, mits dit expliciet in het testament staat.
Een vereffenaar maakt de nalatenschap gereed voor verdeling, maar verdeelt zelf ook niet. Twijfel je over de bevoegdheden? Check het testament op de rol van de executeur.
Is er ruzie of onduidelijkheid? Schakel een erfrechtadvocaat in.
Schakel een erfrechtadvocaat in bij ruzie over verdeling; rechter kan nodig zijn
De rechter kan nodig zijn om een knoop door te hakken. Tip: vraag het gratis boedelregister op bij de rechtbank.
Daarin staat wie er is aangemerkt als executeur of bewindvoerder. Ook het Centraal Testamentenregister geeft informatie over wie wat erft.
Problemen bij de verdeling van de erfenis
De ontdekking van een nieuw testament leidt vaak tot praktische én emotionele problemen. De verdeling moet opnieuw.
Familieleden voelen zich soms buitengesloten of tekortgedaan. Mediation helpt om deze spanningen te bespreken en tot een oplossing te komen. Veelvoorkomende struikelblokken zijn schenkingen die moeten worden verrekend, goederen die plotseling ‘zoek’ zijn, schulden die moeten worden afgeboekt en geschillen over de waarde van bezittingen.
Inbreng van schenkingen in de nalatenschap: verrekening schenking met erfdeel
Hieronder bespreken we de belangrijkste. Heeft een erfgenaam bij leven al een flinke schenking gekregen?
Dan moet die soms worden ingebracht in de nalatenschap. Dit heet verrekening. Het doel: eerlijk verdelen onder alle erfgenamen. Bij mediation bij de verdeling van een erfenis bespreek je welke schenkingen meetellen en welke niet. Een mediator helpt om hierover afspraken te maken.
Goed verzwegen, verborgen gehouden of zoek gemaakt: verbeuren aandeel in goed
Zo voorkom je dat het conflict escaleert. Een notaris kan als onpartijdige adviseur helpen bij de berekening.
Soms blijkt dat een erfgenaam bezittingen heeft verzwegen of zoekgemaakt. Denk aan contant geld, sieraden of een auto. Dit leidt tot wantrouwen en ruzie.
Gedwongen schuldverrekening erfgenaam: verrekening schuld met erfdeel
In extreme gevallen kan iemand het recht op dat aandeel verliezen (verbeurdverklaring).
In mediation onderzoek je samen wat er is gebeurd. De mediator zorgt voor een veilige sfeer, zodat feiten boven tafel komen. Is er sprake van opzet?
Dan kan de rechter worden ingeschakeld. Mediation is dan een manier om zonder rechtszaak tot een oplossing te komen.
Een erfgenaam kan zelf ook schulden hebben bij de erfenis. Bijvoorbeeld een lening van de overledene.
Geschil waarde goederen nalatenschap
Deze schuld wordt verrekend met het erfdeel. Zo’n verrekening kan pijnlijk zijn, zeker als de relatie al onder druk staat. Mediation bij een erfenis en hertrouwen helpt om hierover open te praten.
De mediator zorgt voor een heldere berekening en begeleidt de gesprekken. Bij complexe nalatenschappen met bewindvoering voorkom je zo dat een schuldverrekening leidt tot een blijvend conflict.
Hoeveel is de woning, de auto of de kunstverzameling waard? Een verschil van inzicht leidt snel tot ruzie. Een onafhankelijke taxateur kan helpen, maar soms is mediation voldoende. De mediator zorgt voor een neutrale waardering en begeleidt de onderhandelingen.
Zo kom je samen tot een eerlijke prijs. Dit is vaak sneller en goedkoper dan een gerechtelijke procedure.
De uitgebreide procedure bij de civiele rechter bestaat uit de volgende stappen:
Als mediation niet lukt, kan een gerechtelijke procedure nodig zijn. Hieronder de stappen op een rij.
1. Eiser start procedure met dagvaarding
Let op: een advocaat is verplicht bij een dagvaardingsprocedure. De eiser (meestal een erfgenaam) dagvaardt de andere partijen.
Dit gebeurt via een advocaat. In de dagvaarding staat wat er wordt gevorderd, bijvoorbeeld een nieuwe verdeling of een betaling. De gedaagde krijgt een termijn om te reageren. Dit is een formeel traject.
2. Gedaagde reageert op dagvaarding
Het is vaak duurder en tijdrovender dan mediation. De gedaagde heeft twee opties: schriftelijk reageren (conclusie van antwoord) of niet reageren.
Bij geen reactie kan de rechter verstek verlenen en een vonnis wijzen. Reageren is verstandig, zeker als je het niet eens bent. Een advocaat helpt bij het opstellen van een verweer. Mediation blijft een optie, zelfs na start van een procedure.
Kosten van mediation bij een nieuw testament
Mediation is vaak goedkoper dan een rechtszaak. Een mediator rekent meestal een uurtarief tussen €100 en €200. Een traject duurt gemiddeld 3 tot 6 sessies, afhankelijk van de complexiteit.
De totale kosten liggen vaak tussen €500 en €2.000 per persoon. Deze kosten zijn indicatief.
Ze kunnen hoger uitvallen bij een complexe nalatenschap met veel bezittingen of conflicten. Vraag altijd een offerte op maat.
- De Raad voor Rechtsbijstand (afhankelijk van inkomen)
- Een werkgever (bij een erfenis van een werknemer)
- Een verzekering (rechtsbijstandverzekering)
Vergoedingen zijn mogelijk via: Let op: kies een MfN-gecertificeerd mediator. Dit kwaliteitskeurmerk garandeert dat de mediator voldoet aan eisen voor kennis en ervaring. Het MfN-register is online te raadplegen.
Praktische tips bij mediation na een nieuw testament
- Check het testament op executeur-/afwikkelingsbewindvoerder. Alleen deze persoon mag verdelen.
- Vraag het gratis boedelregister op bij de rechtbank. Hierin staan belangrijke gegevens over de erfenis.
- Schakel een erfrechtadvocaat in bij ruzie over verdeling. Soms is een rechter nodig.
- Neem contact op met een MfN-gecertificeerd mediator voor een vrijblijvend intakegesprek.
- Besef dat mediation geen juridisch advies is. Raadpleeg altijd een juridisch adviseur voor jouw specifieke situatie.
Dit artikel is informatief van aard en is geen juridisch advies. Raadpleeg altijd een MfN-gecertificeerd mediator of juridisch adviseur voor jouw specifieke situatie. Mediationuitkomsten zijn afhankelijk van individuele omstandigheden.