Arbeidsmediation bij een conflict over de functiewaardering in de CAO Gemeenten
Een conflict over functiewaardering in de CAO Gemeenten kan flink oplopen. Je voelt je ongelijk behandeld, je werkgever vindt van niet en de sfeer wordt steeds strakker.
Mediation is dan vaak de slimste stap: sneller, goedkoper en minder rigide dan een rechtszaak. In dit artikel lees je precies hoe mediation werkt bij een conflict over functiewaardering, wat de CAO Gemeenten hierover zegt en wat je kunt verwachten.
Wanneer is mediation verplicht bij een arbeidsconflict?
In Nederland is mediation lang niet altijd vrijwillig. Bij collectieve ontslagen waarbij meer dan twintig werknemers betrokken zijn, is mediation zelfs verplicht (Bron 1).
Dit staat los van je functiewaardering, maar het toont aan dat de overheid mediation serieus neemt. Ook de rechter kan mediation voorschrijven voordat een zaak inhoudelijk wordt behandeld. Dat gebeurt steeds vaker bij arbeidsgeschillen. Als je werkgever of jij zelf een procedure start, kan de rechter zeggen: "Probeer eerst mediation."
Verder kunnen cao-bepalingen mediation verplicht stellen voor specifieke geschillen. Controleer dus altijd je cao voordat je naar de rechter stapt.
In de CAO Gemeenten staat niet direct dat mediation verplicht is bij functiewaardering, maar er zijn wel andere geschillenprocedures.
Denk eraan: mediation duurt gemiddeld twee tot vier sessies, verspreid over enkele weken. De kosten worden meestal gelijk verdeeld tussen beide partijen.
Wat gebeurt er als je weigert mee te werken aan mediation?
Weigeren kan juridische consequenties hebben. Als je zonder geldige reden weigert, kan een rechter dit meewegen in een eventuele procedure. Je loopt dan het risico dat je ongelijk krijgt, ook als je inhoudelijk sterk staat.
Als de cao mediation verplicht stelt voor een geschil, kan je werkgever je verplichten deel te nemen.
Weigering kan leiden tot een formele waarschuwing of een disciplinaire maatregel, afhankelijk van je organisatie. De rechter kan mediation voorschrijven.
Als je dan weigert, kan dit leiden tot een proceskostenveroordeling. Dat betekent dat je de juridische kosten van de ander moet betalen, zelfs als je wint. Tip: Wees voorbereid op juridische consequenties als je mediation weigert zonder geldige reden. Een geldige reden kan zijn: een verstoorde vertrouwensrelatie of een reeds lopende gerechtelijke procedure.
Hoe werkt het mediationproces bij arbeidsgeschillen?
Mediation bij arbeidsgeschillen start met een intakegesprek. De mediator spreekt apart met jou en je werkgever. Daarna volgt een gezamenlijke sessie.
In die sessie ga je samen zoeken naar een oplossing. De mediator is neutraal en onpartijdig.
Hij of zij begeleidt het gesprek, maar neemt geen beslissingen. Jullie bepalen zelf wat er afgesproken wordt.
Dat maakt mediation anders dan een rechtszaak. Gemiddeld duurt een mediationtraject twee tot vier sessies. Soms is één sessie genoeg, soms zijn er meer nodig.
De sessies verspreiden zich over enkele weken. De kosten worden meestal gelijk verdeeld.
Een mediator kost tussen € 125 en € 250 per uur. Een volledig traject kost vaak tussen € 1.000 en € 3.000 per partij. Sommige werkgevers betalen de volledige kosten, check dit dus vooraf. De uitkomst is vertrouwelijk.
Alleen jij en je werkgever weten wat er is afgesproken. Dat is een groot voordeel ten opzichte van een openbare rechtszaak.
Welke arbeidsconflicten zijn geschikt voor mediation?
Mediation is geschikt voor bijna alle arbeidsconflicten. Denk aan: arbeidsmediation bij een conflict over de interpretatie van een cao-loonsverhoging, wat bij uitstek geschikt is voor mediation.
- Een conflict over functiewaardering of salaris.
- Problemen met een collega of leidinggevende.
- Een verstoorde arbeidsrelatie.
- Een ontslagprocedure.
- Een reorganisatie.
Je hebt te maken met een complexe cao, een paritaire commissie en mogelijk een juridische procedure.
Mediation kan hier rust en duidelijkheid brengen, bijvoorbeeld bij een conflict over ploegentoeslag en onregelmatigheidstoeslag. Mediation is minder geschikt bij zeer ernstige misstanden, zoals discriminatie of intimidatie. In die gevallen is een formele klachtenprocedure of aangifte vaak beter.
Let op: mediation is geen wondermiddel. Het werkt alleen als beide partijen open staan voor een oplossing.
Geschillenbeslechting in de cao Gemeenten
De CAO Gemeenten kent een specifieke geschillenbeslechting. In Hoofdstuk 9, artikel 9.24 staat de paritaire commissie genoemd.
Deze commissie brengt een bindend advies uit over geschillen. De paritaire commissie bestaat uit evenveel vertegenwoordigers van werkgevers en werknemers. Zij beoordelen het geschil en geven een bindend advies.
Dat betekent dat je je aan de uitspraak moet houden. In artikel 10d:24 CAR-UWO staat dat de commissie een zwaarwegend advies uitbrengt, maar het bevoegd gezag (de werkgever) heeft het laatste woord.
Dat is anders dan een bindend advies. Mediation is geen onderdeel van de cao Gemeenten, maar het kan wel worden ingezet naast de paritaire commissie.
Procederen voor een knaak
Je kunt mediation voorafgaand aan het advies van de commissie aanvragen, of tijdens het proces. Procederen voor een knaak is een speciale regeling voor kleine vorderingen. Je kunt bij de kantonrechter een zaak starten voor een bedrag tot € 5.000. De procedure is sneller en goedkoper.
Mediation is vaak sneller en goedkoper dan procederen voor een knaak. Bij mediation betaal je samen de kosten, bij een rechtszaak betaal je alleen je eigen advocaat en soms die van de ander.
Tip: Controleer of de cao mediation verplicht stelt voordat je een rechtszaak start. Als mediation verplicht is, moet je die eerst doorlopen. De CAO Gemeenten biedt verschillende mogelijkheden voor geschillenbeslechting.
Wat biedt de cao Gemeenten?
Naast de paritaire commissie kun je kiezen voor mediation, een klachtencommissie of een rechtszaak.
Mediation is geen onderdeel van de cao, maar het kan wel worden ingezet, bijvoorbeeld bij mediation bij een arbeidsconflict over de werking van het cafetariamodel. De kosten worden meestal gelijk verdeeld. De mediator is onpartijdig en neutraal.
De paritaire commissie geeft een bindend advies. Als je het niet eens bent met het advies, kun je in beroep gaan bij de kantonrechter.
Dat duurt langer en kost meer. Mediation is vaak sneller en goedkoper. Je houdt zelf de regie en je kunt creatieve oplossingen bedenken die in een rechtszaak niet mogelijk zijn.
Dit artikel is informatief van aard en is geen juridisch advies. Raadpleeg altijd een MfN-gecertificeerd mediator of juridisch adviseur voor jouw specifieke situatie. Mediationuitkomsten zijn afhankelijk van individuele omstandigheden.